Thị trường gấu ngắn nhất lịch sử? Chỉ số then chốt cho thấy Bitcoin có thể vượt 125.000 USD trước tháng 4

Thị trường crypto đang phát đi những tín hiệu sớm cho khả năng phục hồi trong quý I, khi áp lực bán mạnh của tháng 12 dần lắng xuống.

Theo một phân tích mới từ Coinbase, bốn chỉ báo mang tính cấu trúc cho thấy đợt điều chỉnh vừa qua nhiều khả năng chỉ là cú chững tạm thời, thay vì một sự thay đổi xu hướng dài hạn. Dòng tiền quay lại các ETF spot, mức đòn bẩy hệ thống giảm mạnh, thanh khoản sổ lệnh cải thiện và sự xoay trục trong tâm lý thị trường quyền chọn đều đang củng cố bức tranh ổn định hơn cho toàn thị trường.

Dù nhà giao dịch vẫn thận trọng, các chỉ số này cho thấy hệ sinh thái hiện kém mong manh hơn đáng kể so với vài tuần trước, qua đó mở đường cho một nhịp hồi tiềm năng.

Tái chấp nhận rủi ro thận trọng qua ETF

Chỉ báo rõ ràng nhất về sự thay đổi tâm lý đến từ hành vi của các ETF spot – thước đo trực tiếp nhất cho khẩu vị rủi ro của tổ chức.

Trong tuần giao dịch đầu tiên của năm, các ETF Bitcoin spot niêm yết tại Mỹ ghi nhận kết quả gần như đi ngang. Hai ngày dòng tiền vào mạnh đã nhanh chóng bị triệt tiêu bởi ba ngày rút ròng liên tiếp, khiến tổng dòng tiền chỉ tăng khoảng 40 triệu USD.

Mô hình dòng tiền giằng co này chưa đủ để tạo nền cho một cú bứt phá lớn. Tuy nhiên, quy mô dòng tiền trong hai ngày tăng mạnh cho thấy việc phân bổ vốn hiện vẫn mang tính chiến thuật, chưa phải rút lui hoàn toàn.

Với Ethereum, bức tranh tích cực hơn phần nào. Trong cùng giai đoạn, các ETF ETH spot ghi nhận khoảng 200 triệu USD dòng tiền vào ròng, vẫn giữ trạng thái dương dù có hoạt động rút vốn về cuối tuần.

Sự phân hóa này mang ý nghĩa quan trọng, bởi ETH thường đóng vai trò tài sản beta cao hơn đối với khối tổ chức – lựa chọn dành cho những nhà đầu tư muốn gia tăng rủi ro vượt ra ngoài phân bổ Bitcoin thuần túy.

Tổng thể, dữ liệu cho thấy dòng vốn đang quay lại thị trường, nhưng mức độ niềm tin vẫn chưa đủ mạnh. Để một nhịp hồi bền vững trong quý I hình thành, thị trường cần chứng kiến nhiều tuần liên tiếp dòng tiền ETF vào ròng, thay vì những biến động ngày một.

Tái cân bằng đòn bẩy

Yếu tố then chốt khiến các đợt bán tháo thông thường biến thành chu kỳ giảm sâu kéo dài chính là đòn bẩy cao dai dẳng, tạo ra hiệu ứng thanh lý dây chuyền.

Thước đo quan trọng để đánh giá mức độ mong manh này là đòn bẩy hệ thống, được xác định bằng tỷ lệ hợp đồng mở trên thị trường phái sinh so với vốn hóa.

Đầu tháng 1, hợp đồng mở của Bitcoin vào khoảng 62 tỷ USD, trong khi vốn hóa thị trường gần 1,8 nghìn tỷ USD. Điều này đưa tỷ lệ đòn bẩy về khoảng 3,4%, mức đủ thấp để cho thấy thị trường hiện chưa bị kéo căng quá mức.

Ethereum lại thể hiện cấu trúc khác. Với hợp đồng mở khoảng 40,3 tỷ USD và vốn hóa gần 374 tỷ USD, tỷ lệ này của ETH vào khoảng 10,8%.

Điều này phản ánh mức độ phụ thuộc lớn hơn vào phái sinh của ETH. Dù chưa phải tín hiệu tiêu cực ngay lập tức, các nhịp tăng của ETH có thể trở nên mong manh hơn nếu đòn bẩy được tái tích lũy quá nhanh.

Dù vậy, luận điểm cốt lõi vẫn không thay đổi: cú “rũ đòn bẩy” trong tháng 12 đã tạo ra một nền tảng lành mạnh hơn cho biến động giá. Khi phần lớn yếu tố đầu cơ đã được loại bỏ, thị trường có dư địa tăng trưởng mà không vấp phải làn sóng thanh lý lớn, đặc biệt nếu funding rate duy trì ở mức trung tính.

Thanh khoản và trạng thái “bảng trắng”

Trụ cột thứ ba của kịch bản phục hồi nằm ở cấu trúc vi mô thị trường, cụ thể là khả năng sổ lệnh hấp thụ dòng tiền lớn mà không gây trượt giá mạnh. Sau giai đoạn thanh khoản mỏng dịp cuối năm, hệ thống “đường ống” này đang có dấu hiệu cải thiện.

Dữ liệu từ Amberdata cho thấy độ sâu sổ lệnh Bitcoin trong phạm vi 100 điểm cơ bản quanh giá trung bình đã tăng lên khoảng 631 triệu USD, cao hơn mức trung bình bảy ngày trước đó. Quan trọng hơn, chênh lệch giá vẫn duy trì hẹp và cán cân mua – bán gần như trung lập, với tỷ lệ khoảng 48% bid và 52% ask.

Sự cân bằng này đóng vai trò then chốt cho ổn định thị trường. Trong các giai đoạn hoảng loạn, thanh khoản thường bốc hơi nhanh, sổ lệnh nghiêng hẳn về phía bán, khiến mọi nỗ lực hồi phục đều bị chặn đứng. Việc thanh khoản hai chiều quay trở lại làm tăng xác suất để một nhịp tăng có thể kéo dài hơn một phiên giao dịch.

Song song đó, tín hiệu thanh khoản rộng hơn từ nguồn cung stablecoin cũng đang tích cực. Tổng nguồn cung stablecoin hiện vào khoảng 307 tỷ USD, tăng khoảng 606 triệu USD so với tuần trước. Dù mức tăng không lớn, xu hướng đi lên cho thấy dòng vốn sẵn sàng giải ngân đang quay lại hệ sinh thái.

Đáng chú ý, Binance – sàn giao dịch lớn nhất thị trường – ghi nhận dòng stablecoin vào ròng hơn 670 triệu USD chỉ trong một tuần.

Thị trường quyền chọn cũng góp phần củng cố trạng thái “bảng trắng”. Kỳ đáo hạn lớn ngày 26/12 đã xóa bỏ một phần đáng kể hợp đồng mở, với khoảng 45% vị thế được thiết lập lại. Điều này làm giảm nguy cơ giá bị “neo” bởi các vị thế cũ.

Bên cạnh đó, độ lệch giá quyền chọn, phản ánh mức phí bảo hiểm cho quyền chọn bán so với mua, đã chuyển từ dương mạnh sang âm nhẹ. Diễn biến này cho thấy nhà giao dịch đang rời xa tâm lý phòng thủ hoảng loạn và bắt đầu nghiêng về kịch bản tăng giá.

Bitcoin trong quý I: kịch bản nào đang được định giá?

Nhìn về phía trước, thị trường quyền chọn cung cấp khung tham chiếu cho kỳ vọng trong quý I. Với biến động hàm ý quanh mức trung 40% tính theo năm, một biến động chuẩn đặt vùng giá kỳ vọng của Bitcoin vào khoảng 70.000–110.000 USD.

Trong biên độ này, có ba kịch bản chính:

Kịch bản tăng ($105.000–$125.000): Dòng tiền ETF chuyển sang trạng thái vào ròng ổn định trong nhiều tuần, độ sâu sổ lệnh tiếp tục cải thiện để hấp thụ nhu cầu spot lớn. Nếu độ lệch quyền chọn duy trì trung tính đến âm và giá vượt qua vùng “gamma” quan trọng của nhà tạo lập thị trường, đà tăng có thể được khuếch đại.

Kịch bản cơ sở ($85.000–$105.000): Dòng tiền vẫn đan xen, đòn bẩy tăng trở lại chậm rãi. Thanh khoản cải thiện nhưng bất định vĩ mô kìm hãm khẩu vị rủi ro, khiến thị trường quyền chọn được định giá hợp lý, không quá thiên lệch.

Kịch bản giảm ($70.000–$85.000): Dòng tiền ETF tiếp tục rút ra, thanh khoản suy yếu với chênh lệch giá mở rộng, và độ lệch quyền chọn quay lại dương khi nhà giao dịch tìm kiếm bảo vệ phía giảm. Một cú sốc vĩ mô như lãi suất tăng hoặc đồng USD mạnh lên có thể kích hoạt làn sóng giảm đòn bẩy.

Tựu trung, dù crypto có thể tăng trưởng nhờ các động lực nội tại, một nhịp phục hồi bền vững trong quý I nhiều khả năng vẫn phụ thuộc vào bối cảnh vĩ mô.

Thiết lập đầu năm mang lại tính bất đối xứng hấp dẫn: thị trường hiện vững hơn về mặt cấu trúc và ngày càng cởi mở với kịch bản tăng giá. Tuy nhiên, cho đến khi dòng tiền ETF hình thành xu hướng rõ ràng và các yếu tố vĩ mô ngừng tạo biến động, trạng thái “tái thiết” này mới chỉ là một tiền đề hứa hẹn, chưa phải sự đảm bảo cho một cú bật giá chắc chắn.

• Bitcoin đang “bị định giá thấp”, nhưng vẫn thiếu động lực rõ ràng để thoát xu hướng giảm
• Thuế quan Trump đối mặt rủi ro pháp lý, biến động Bitcoin có thể bùng nổ

Vương Tiễn