Vitalik Buterin chỉ trích FTX và “đá đểu” SBF trong khi khen ngợi Ethereum

Vitalik Buterin đã chỉ ra sàn crypto sụp đổ FTX của Sam Bankman-Fried (SBF) là minh chứng trái ngược hoàn toàn với những giá trị mà mạng lưới blockchain đại diện: phi tập trung, “không thể xấu” và là một cộng đồng.

Tại hội nghị Devconnect Argentina hôm thứ Hai, đồng sáng lập Ethereum xuất hiện trên sân khấu chính với kính râm lấy cảm hứng từ Willy Wonka và chiếc áo Moo Deng nhăn nhúm, thẳng thắn chỉ trích cựu CEO FTX. Sau vài lời chào xã giao, Buterin trình chiếu slide đầu tiên với hình ảnh Bankman-Fried kèm trích dẫn: “Tôi tham gia crypto vì muốn tạo ra tác động toàn cầu lớn nhất cho điều tốt đẹp.”

Buterin nói: “FTX… tôi nghĩ đây là ví dụ hoàn hảo về việc nếu bạn lấy các nguyên tắc của Ethereum và xoay ngược chúng 180 độ.” Ông chỉ vào hình Bankman-Fried và nhấn mạnh: “Ethereum trong một câu: không phải thằng này.”

Ông giải thích chi tiết hơn: FTX là một sàn tập trung, trong khi Ethereum được xây dựng dựa trên nguyên tắc phi tập trung cốt lõi. Chính tính tập trung này đã dẫn đến thất bại của FTX, khi người dùng phải tin tưởng hoàn toàn vào sàn mà không biết cách hoạt động nội bộ của nó. Ngược lại, Ethereum được phát triển thông qua các nâng cấp từng bước, được đề xuất, thảo luận và triển khai công khai bởi cộng đồng.

Sàn phi tập trung ngày càng phổ biến trong năm nay, phần lớn là vì lý do này. Ví dụ, Hyperliquid ra đời sau sự sụp đổ của FTX khi nhà sáng lập Jeff Yan nhận thấy ngành công nghiệp này không còn lý do để tin tưởng các sàn tập trung. Niềm tin vào các sàn tập trung tiếp tục bị xói mòn bởi rò rỉ dữ liệu, hack và quản lý kém, buộc người dùng tìm kiếm các phương thức giao dịch khác.

Buterin cho rằng FTX theo triết lý “Đừng làm điều xấu”, tương tự Google thời kỳ đầu để lấy lòng người dùng. Tuy nhiên, cách tiếp cận này vẫn yêu cầu công chúng tin rằng công ty sẽ không làm điều gì sai trái. “Điều cốt lõi của công nghệ phi tập trung, của blockchain, là bạn không cần phải tin tưởng vào nó,” Buterin nhấn mạnh, khẳng định Ethereum nhờ phi tập trung mà “không thể xấu.”

Trong khi đó, một tài khoản từng thuộc về SBF mới đây đăng tài liệu 14 trang lên X, khẳng định FTX chưa từng phá sản, phản bác các kết luận tại tòa. Tuy nhiên, thực tế là FTX đã sử dụng hàng tỷ USD từ quỹ khách hàng để bù lỗ cho công ty giao dịch Alameda Research, dẫn đến việc Bankman-Fried bị kết án 25 năm tù về bảy tội danh gian lận, rửa tiền và âm mưu. Dù các chủ nợ đã được hoàn trả hàng tỷ USD, vụ sụp đổ vẫn để lại vết nhơ cho ngành crypto và gây thiệt hại lan rộng trên nhiều nền tảng.

Theo Buterin, điểm khác biệt then chốt là FTX là một công ty, trong khi Ethereum là một “cộng đồng.” Ông giải thích: “Công ty là một cấu trúc trung tâm – nhánh; có một trung tâm làm mọi việc và thu tiền. Cộng đồng là một tập hợp rất lớn người cùng nhau làm việc vì lợi ích của nhau.”

Ethereum, theo Buterin, là một cộng đồng phi tập trung của những người yêu crypto, đang từ từ xây dựng một công nghệ trung lập đáng tin cậy. FTX, ngược lại, là một công ty tập trung bị điều khiển bởi vài cá nhân quyền lực, yêu cầu công chúng tin tưởng vào họ nhưng cuối cùng đã làm trái niềm tin đó.

Ethereum từng tăng mạnh đầu năm nay, phá kỷ lục giá 4 năm vào tháng 8 và gần đạt mốc 5.000 USD. Tuy nhiên, những tháng gần đây là thử thách, khi ETH giảm 39% và hôm thứ Hai rơi xuống dưới 3.000 USD, mức thấp nhất kể từ tháng 7.

• Vitalik Buterin: ZK proofs không đủ để chống ép buộc trong bỏ phiếu
• Vitalik Buterin ăn mừng kỷ lục TPS mới của Ethereum
• Vitalik Buterin công bố Kohaku – bộ công cụ bảo vệ quyền riêng tư trên Ethereum

Quỷ Cốc Tử