Dòng vốn ETF Bitcoin giao ngay tại Mỹ sẽ âm nếu không có BlackRock

Trong năm qua, làn sóng bùng nổ của các quỹ ETF Bitcoin được xem là bằng chứng cho thấy Phố Wall đã chính thức “ôm trọn” crypto. Tuy nhiên, các con số thực tế lại cho thấy một bức tranh mong manh hơn nhiều.

Ngày 28/10, Vetle Lunde – Trưởng bộ phận nghiên cứu tại K33 Research – cho biết các ETF Bitcoin giao dịch tại Mỹ đã thu hút khoảng 26,9 tỷ USD dòng vốn ròng tính từ đầu năm.

Nhưng con số tưởng chừng ấn tượng này lại bị chi phối gần như hoàn toàn bởi iShares Bitcoin Trust (IBIT) của BlackRock, quỹ đã thu hút khoảng 28,1 tỷ USD, nghĩa là phần còn lại của thị trường đang thực chất ở trạng thái rút vốn ròng.

Nói cách khác, nếu không có IBIT, toàn bộ các ETF Bitcoin của Mỹ sẽ đang ghi nhận dòng tiền âm trong năm 2025. Sự tích lũy mạnh mẽ của IBIT đã một mình duy trì xu hướng tăng trưởng tổng thể, giữ cho câu chuyện “dòng tiền tổ chức đổ vào Bitcoin” tiếp tục sống sót.

Một thị trường bị nắm giữ bởi một quỹ duy nhất

Ra mắt đầu năm 2024, IBIT nhanh chóng thống trị mọi chỉ số trong hệ sinh thái ETF.

Theo dữ liệu từ SoSo Value, quỹ này đã ghi nhận 65,3 tỷ USD dòng vốn tích luỹ, trong khi tất cả các quỹ Bitcoin khác cộng lại chỉ đạt 21,3 tỷ USD.

Trái lại, Grayscale GBTC đã chứng kiến 24,6 tỷ USD bị rút ra, khiến tổng dòng vốn toàn ngành sẽ âm nặng nếu loại bỏ IBIT.

Điều này cho thấy quy mô của IBIT hiện đã ở một đẳng cấp hoàn toàn khác.

Sau năm đầu tiên huy động 37 tỷ USD, quỹ đã bổ sung thêm 28 tỷ USD kể từ đầu 2025, nâng tổng tài sản quản lý (AUM) vượt 90 tỷ USD – bỏ xa mọi đối thủ.

Theo Coinperps, tổng cộng các ETF Bitcoin của Mỹ đang nắm giữ khoảng 1,3 triệu BTC, trong đó IBIT chiếm hơn 60%.

Vì sao BlackRock chiếm ưu thế tuyệt đối

Một phần quan trọng trong thành công của IBIT đến từ việc BlackRock tận dụng quy mô quản lý 12,5 nghìn tỷ USD, hệ thống môi giới bán lẻ và mối quan hệ tổ chức sâu rộng để dồn dòng tiền vào một sản phẩm chủ lực duy nhất.

Sự tham gia của BlackRock ngay lập tức mang lại tính hợp pháp cho ngành, vốn vẫn đang phục hồi sau cú sốc niềm tin hậu khủng hoảng FTX.

Eric Balchunas, chuyên gia ETF của Bloomberg, nhận định:

“Khi BlackRock nộp hồ sơ cho IBIT, giá Bitcoin mới ở mức 30.000 USD và mùi khủng hoảng FTX vẫn còn nồng nặc. Giờ nó đã vượt 110.000 USD – mức lợi nhuận gấp 7 lần chỉ số S&P 500 – và được xem là kênh đầu tư hợp pháp cho giới tài chính lớn.”

Ngoài ra, IBIT còn giúp mở rộng tệp khách hàng của BlackRock.

Theo công ty, ba phần tư nhà đầu tư IBIT là khách hàng hoàn toàn mới, chưa từng sử dụng bất kỳ sản phẩm iShares nào trước đó. Điều này biến IBIT không chỉ là một ETF crypto mà còn là cỗ máy thu hút khách hàng mới cho tập đoàn quản lý tài sản lớn nhất thế giới.

Hơn nữa, cơ chế “tạo lập tùy chỉnh” (custom creation) của BlackRock – cho phép các nhà đầu tư tổ chức chuyển Bitcoin trực tiếp vào quỹ để đổi lấy cổ phần – đã thu hút nhiều “cá voi” từng e dè hệ thống tài chính truyền thống.

Tính đến nay, công ty đã xử lý hơn 3 tỷ USD giao dịch in-kind, phản ánh niềm tin mạnh mẽ vào mô hình lưu ký và chiến lược nắm giữ dài hạn của quỹ.

Nhờ vậy, chỉ sau hơn một năm, IBIT đã lọt top 10 quỹ mang lại doanh thu cao nhất của BlackRock, vượt qua cả iShares Russell 1000 Growth ETF lâu đời.

Điều gì xảy ra khi dòng tiền chững lại?

Sự thống trị tuyệt đối của IBIT cũng đặt ra câu hỏi: điều gì sẽ xảy ra nếu tốc độ dòng vốn của quỹ bắt đầu chậm lại?

Với quy mô hiện tại, chỉ cần giảm nhẹ nhu cầu mua vào đã có thể làm suy yếu đáng kể thanh khoản và ổn định giá.

Dòng tiền từ IBIT hiện đóng vai trò như “dòng chảy tiền tệ” ngầm, giúp cân bằng áp lực bán từ thợ đào và sàn giao dịch.

Nếu đà này chậm lại, chênh lệch giá (spread) giữa các sàn giao dịch Mỹ có thể nới rộng, cơ hội arbitrage cho nhà tạo lập thị trường giảm, và “vòng phản hồi tích cực” giữ giá Bitcoin ổn định cũng sẽ yếu đi.

Nói cách khác, cầu từ ETF – mà chủ yếu đến từ IBIT – chính là sàn giá của Bitcoin hiện nay.

Tác động dây chuyền có thể lan sang tâm lý tổ chức:

nếu dòng vốn hàng tháng chuyển sang âm, các văn phòng gia đình (family offices) và nhà tư vấn tài chính (RIA) có thể tái cân bằng danh mục, rút khỏi Bitcoin ETF. Khi đó, “phần bù thanh khoản” đang hỗ trợ giá Bitcoin có thể biến mất.

Cuối cùng, việc IBIT chững lại có thể khiến dòng vốn chuyển hướng sang ETF Ethereum hoặc altcoin mới, làm suy giảm tỷ lệ thống trị (dominance) của Bitcoin.

Tuy nhiên, như Lunde nhận xét, việc BlackRock chưa tham gia các sản phẩm này có thể khiến chúng khó đạt được quy mô dòng vốn tương tự.