Hồ sơ điều tra: Tổng thống Argentina nhận 5 triệu USD để quảng bá memecoin Libra

Một tài liệu được khôi phục từ điện thoại của nhà vận động hành lang crypto Mauricio Novelli cho thấy cấu trúc thanh toán ba giai đoạn trị giá tổng cộng 5 triệu USD, được cho là liên quan đến việc Tổng thống Argentina Javier Milei quảng bá token Libra. Thông tin này được tiết lộ trong một báo cáo điều tra độc quyền do hãng truyền thông Argentina El Destape công bố.

Tài liệu được phát hiện trong quá trình phân tích pháp y các thiết bị điện tử bị thu giữ từ Novelli, do Cơ quan Hỗ trợ Công nghệ cho Điều tra Hình sự Argentina (DATIP) thực hiện. DATIP là đơn vị trực thuộc Văn phòng Công tố quốc gia Argentina.

Theo báo cáo, tệp tài liệu được tạo vào ngày 11/02/2025 — ba ngày trước khi Tổng thống Milei đăng bài trên mạng xã hội X quảng bá memecoin Libra chạy trên blockchain Solana.

Nội dung tài liệu được viết bằng tiếng Anh, mở đầu với dòng: “Hello friends, this is the final agreement discussed with H” (Xin chào các bạn, đây là thỏa thuận cuối cùng đã thảo luận với H). Văn bản này mô tả một cơ chế thanh toán ba bước:

• 1,5 triệu USD dưới dạng token thanh khoản hoặc tiền mặt được thanh toán trước

• 1,5 triệu USD bổ sung nếu Milei công khai tuyên bố trên X rằng Hayden Davis là cố vấn của ông

• 2 triệu USD cuối cùng nếu một hợp đồng tư vấn blockchain và AI được ký trực tiếp bởi Milei, sau khi được ông và em gái Karina Milei xem xét

Theo El Destape, chữ “H” trong tài liệu nhiều khả năng ám chỉ Hayden Davis — CEO của Kelsier Ventures và là nhân vật trung tâm đứng sau việc tạo ra token Libra.

Tuy nhiên, tài liệu không nêu rõ người nhận khoản thanh toán. Báo cáo cho biết tổng số tiền 5 triệu USD dường như liên quan đến các khoản chi dành cho anh em nhà Milei và những người trung gian kết nối họ với hoạt động của Davis, bao gồm Mauricio Novelli, Manuel Terrones Godoy và Sergio Morales.

Con số này trùng khớp với thông tin từng được doanh nhân Argentina Diógenes Casares công bố sau khi vụ bê bối nổ ra. Casares cho biết ông được thông báo rằng một quan chức cấp cao trong chính phủ đã nhận khoản thanh toán khoảng 5 triệu USD liên quan đến Libra. Tuy vậy, dù phía nguyên đơn trong vụ án hình sự đã nhiều lần yêu cầu, Casares vẫn chưa được triệu tập làm nhân chứng.

Chuỗi cuộc gọi dồn dập trước và sau bài đăng quảng bá

Dữ liệu cuộc gọi pháp y từ thiết bị của Novelli cho thấy một mạng lưới liên lạc dày đặc xung quanh thời điểm ra mắt token Libra.

Tổng thống Milei đăng bài quảng bá Libra vào lúc 19:01 ngày 14/02/2025 theo giờ Argentina. Trong khoảng thời gian ngay trước và sau bài đăng, Novelli và Milei đã liên lạc nhiều lần qua điện thoại, từ 18:54 đến 19:03.

Sau đó, Novelli cố gắng liên lạc với Karina Milei. Bà gọi lại cho ông lúc 19:17 và hai người nói chuyện hơn hai phút.

Khi giá Libra bắt đầu lao dốc vào tối cùng ngày, vòng liên lạc tiếp tục mở rộng. Từ khoảng 22:00 đến nửa đêm, Novelli đã trao đổi với cố vấn tổng thống Demian Reidel, Julian Peh của KIP Protocol và Santiago Caputo — một cố vấn cấp cao của Milei.

Các cuộc gọi giữa Novelli, Caputo và Peh tiếp tục diễn ra dồn dập sau nửa đêm khi cuộc khủng hoảng ngày càng nghiêm trọng.

Đến 00:36 ngày 15/02, KIP Protocol đăng tuyên bố khẳng định Libra là một dự án thành công và cho rằng Milei không tham gia vào quá trình phát triển token. Chỉ hai phút sau, Milei đăng bài cho biết ông chỉ đơn thuần chia sẻ một dự án tư nhân mà ông tin tưởng, đồng thời phủ nhận mọi liên hệ trực tiếp với dự án.

Thông điệp xử lý khủng hoảng được soạn sẵn

Một ghi chú khác đề ngày 16/02/2025, cũng được tìm thấy trong điện thoại của Novelli, được cho là bản nháp tuyên bố công khai dành cho Milei nhằm kiểm soát thiệt hại từ vụ việc.

Theo báo cáo, nội dung ghi chú thể hiện sự ủng hộ đối với Libra nhưng phủ nhận bất kỳ lợi ích tài chính nào. Phía trước đoạn văn có dòng chú thích: “this is the only thing that saves him, me, and us” (đây là điều duy nhất có thể cứu anh ta, tôi và tất cả chúng ta).

Phân tích pháp y do báo La Nación công bố trước đó cũng phát hiện rằng Novelli và Milei đã trao đổi ít nhất năm tin nhắn vào đúng 19:01 ngày 14/02 — chính xác thời điểm địa chỉ hợp đồng của Libra được đăng trên X.

Các chuyên gia điều trần trước Quốc hội Argentina xác nhận rằng địa chỉ hợp đồng này chưa từng xuất hiện công khai trên internet vào thời điểm Milei đăng tải, điều này mâu thuẫn với tuyên bố của ông rằng ông tìm thấy thông tin đó trực tuyến.

Bối cảnh điều tra rộng hơn

Sau bài đăng của Milei, token Libra từng đạt vốn hóa thị trường hơn 4 tỷ USD trước khi sụp đổ hơn 90%. Theo các báo cáo trước đó, tám ví liên quan đến dự án đã rút tổng cộng khoảng 107 triệu USD.

Một ủy ban điều tra của Quốc hội Argentina vào tháng 11/2025 kết luận rằng Milei đã cung cấp “sự hỗ trợ thiết yếu” cho dự án và khuyến nghị Quốc hội xem xét liệu hành động của ông có cấu thành hành vi sai phạm trong khi đương chức hay không.

Tuy vậy, Milei liên tục phủ nhận mọi cáo buộc. Văn phòng Chống tham nhũng của Argentina vào tháng 6/2025 kết luận rằng ông không vi phạm các quy tắc đạo đức công vụ, cho rằng bài đăng của ông mang tính cá nhân chứ không phải hành động chính thức của chính phủ.

Chính phủ của Milei sau đó đã giải thể lực lượng điều tra nội bộ về vụ việc vào tháng 5/2025, chỉ vài ngày sau khi một thẩm phán ra lệnh mở niêm phong hồ sơ ngân hàng của tổng thống và em gái ông.

Hiện một cuộc điều tra hình sự liên bang tại Argentina và một vụ kiện tập thể tại Hoa Kỳ liên quan đến Libra vẫn đang được tiến hành.

Trước đó, CEO Kelsier Ventures Hayden Davis từng thừa nhận trước máy quay rằng nhóm của ông đã “sniping” token Libra ngay khi ra mắt, đồng thời xác nhận kiểm soát các ví nắm giữ hơn 100 triệu USD thu được từ dự án.

• Argentina điều tra sụp đổ LIBRA: cáo buộc Tổng thống Milei vi phạm chức vụ
• Tòa án Argentina được yêu cầu bắt giữ các đồng minh của Tổng thống Javier Milei trong vụ bê bối LIBRA

Vương Tiễn