DXY sụt giảm là một phần trong “quá trình chuyển đổi dài hạn” của hệ thống tài chính Hoa Kỳ — Liệu Bitcoin có tiếp tục tỏa sáng?

Sự suy giảm của đồng đô la Mỹ (DXY) không còn là tin tức nóng trước đây. Với những biến động ngày càng gia tăng trong nền kinh tế Mỹ, đồng bạc xanh đang dần trở thành một yếu tố nền trong bức tranh toàn cảnh. Kể từ đầu năm 2025, chỉ số US Dollar Index đã giảm 11%, hiện ở mức thấp nhất kể từ tháng 4 năm 2022. Tuy nhiên, thị trường dường như không mấy quan tâm, bởi trong bối cảnh tái cấu trúc kinh tế sâu rộng, một đồng đô la yếu hơn có vẻ là điều không thể tránh khỏi.

Tuy nhiên, vấn đề không chỉ dừng lại ở một sự suy yếu tạm thời. Đà giảm giá của đồng đô la có thể là dấu hiệu của một sự tái cấu trúc sâu sắc và lâu dài, không chỉ đối với nền kinh tế Mỹ mà còn đối với trật tự tiền tệ toàn cầu. Trong bản tin ngày 4 tháng 5, nhà phân tích thị trường độc lập Lyn Alden đã đưa ra một lập luận đáng chú ý: không chỉ đồng đô la yếu hơn là điều có thể xảy ra, mà điều này thậm chí còn có thể là cần thiết.

Theo Alden, một sự rút lui có kiểm soát khỏi vị thế bá chủ của đồng đô la có thể là lựa chọn duy nhất để ổn định một hệ thống tài chính ngày càng mong manh. Và nếu Mỹ từ bỏ vai trò trung tâm trong hệ thống tiền tệ toàn cầu, thế giới sẽ phải tìm kiếm các giải pháp thay thế. Các tài sản trung lập như vàng và Bitcoin có thể trở thành những ứng cử viên sáng giá để đảm nhận vai trò này.

Mỹ và đồng đô la: Giai đoạn chuyển đổi dài hạn

Hệ thống ngân hàng dự trữ một phần (fractional reserve banking) – nền tảng của tiền pháp định – hoạt động bằng cách tạo ra tiền thông qua cho vay. Mỗi khoản vay được phát hành sẽ mở rộng nguồn cung tiền rộng (broad money), nhưng không nhất thiết tạo ra đủ tiền cơ sở (base money) để bù đắp cho khoản vay gốc và lãi suất. Điều này khiến hệ thống tài chính hiện tại phụ thuộc vào việc mở rộng tín dụng liên tục và tái cấp vốn để duy trì khả năng thanh toán.

Hiện tại, nền kinh tế Mỹ đang gánh khoản nợ khổng lồ lên tới 102 nghìn tỷ USD (bao gồm cả nợ công và tư nhân), cùng với 18 nghìn tỷ USD nợ từ các con nợ bên ngoài nước Mỹ. Con số này chưa tính đến các công cụ phái sinh, vốn có thể đẩy tổng nợ lên cao hơn nhiều. Tuy nhiên, chỉ có 5,8 nghìn tỷ USD tiền cơ sở thực sự tồn tại.

Lyn Alden ví von: “Đây giống như một trò chơi ghế âm nhạc với hơn 20 đứa trẻ nhưng chỉ có một chiếc ghế. Và âm nhạc không thể dừng lại quá lâu.”

Mỹ đóng một vai trò đặc biệt trong hệ thống tài chính này. Quốc gia này nhập khẩu nhiều hơn xuất khẩu, trong khi các quốc gia có thặng dư thương mại lại tái đầu tư thu nhập bằng đồng đô la của họ vào các tài sản tài chính của Mỹ như cổ phiếu, trái phiếu, bất động sản và quỹ đầu tư tư nhân. Với 18 nghìn tỷ USD nợ bằng đồng đô la ở nước ngoài, các tổ chức ngoài Mỹ đang nắm giữ khoảng 61 nghìn tỷ USD tài sản bằng đồng đô la. Tuy nhiên, khi thanh khoản đồng đô la bị thắt chặt – khi “âm nhạc dừng lại” – các nhà đầu tư nước ngoài thường buộc phải bán những tài sản này để trả nợ, gây ra nguy cơ bất ổn tài chính tại Mỹ.

Điều này đã từng xảy ra vào tháng 3 năm 2020, khi thị trường trái phiếu chính phủ Mỹ đóng băng trong giai đoạn hoảng loạn đỉnh điểm của đại dịch COVID-19. Cục Dự trữ Liên bang (Fed) đã nhanh chóng can thiệp bằng cách mở các đường hoán đổi khẩn cấp với các ngân hàng trung ương nước ngoài và in hàng nghìn tỷ USD tiền cơ sở để tái cấp vốn cho hệ thống. Dù giải quyết được vấn đề thanh khoản, động thái này đã kích hoạt lạm phát, ảnh hưởng nặng nề nhất đến những người Mỹ thu nhập thấp.

Kết hợp với nhiều thập kỷ suy giảm công nghiệp và sự gia tăng bất bình đẳng xã hội, tình hình này đã tạo ra động lực chính trị cho sự nổi lên của Donald Trump và chính sách bảo hộ của ông. Tuy nhiên, theo Alden, các biện pháp thuế quan khó có thể mang lại hiệu quả.

Hệ thống hiện tại buộc Mỹ phải duy trì thâm hụt thương mại cơ cấu để cung cấp đủ đồng đô la cho nền kinh tế toàn cầu, nhằm duy trì vị thế thống trị của đồng bạc xanh. Cách duy nhất để cân bằng lại dòng chảy thương mại là thông qua một đồng đô la yếu hơn và sự rút lui khỏi vai trò bá chủ tiền tệ.

Như Alden nhận định: “Tôi tin rằng Mỹ, và thậm chí cả hệ thống tài chính toàn cầu, đang bước vào một quá trình chuyển đổi dài hạn.”

Mối quan hệ giữa Bitcoin và DXY

Bitcoin và chỉ số DXY có mối quan hệ nghịch đảo. Khi đồng đô la mạnh lên, các tài sản rủi ro như Bitcoin mất đi sức hấp dẫn. Ngược lại, khi đồng đô la suy yếu, Bitcoin trở nên hấp dẫn hơn, không chỉ như một khoản đầu cơ mà còn như một loại tiền tệ thay thế. Trong một hệ thống mà tiền pháp định buộc phải mất giá để duy trì hoạt động, nguồn cung cố định và tính trung lập tiền tệ của Bitcoin trở thành một biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

Biểu đồ so sánh Bitcoin và DXY cho thấy các sự phân kỳ lớn giữa hai bên thường trùng với các điểm đảo chiều xu hướng của Bitcoin. Vào tháng 4 năm 2018 và tháng 3 năm 2022, các sự phân kỳ này báo hiệu thị trường giá xuống, trong khi tháng 11 năm 2020 đánh dấu sự khởi đầu của một chu kỳ tăng giá mạnh mẽ.

Trong chu kỳ 2023-2026, Bitcoin đã bám sát chỉ số DXY vào đầu năm 2024, nhưng một sự phân kỳ rõ ràng đã xuất hiện từ tháng 4 năm 2025, khi DXY giảm xuống dưới 100 lần đầu tiên sau hai năm. Nếu các mô hình trong quá khứ là chỉ báo, đây có thể là tín hiệu cho một đợt tăng giá mới của Bitcoin. Và nếu Mỹ chủ động làm suy yếu đồng đô la trong dài hạn, tác động có thể vượt xa các chu kỳ giá thông thường của Bitcoin.

Đầu tư vào đâu trong kỷ nguyên hậu đô la?

Các giai đoạn biến động tiền tệ thường khiến giới đầu tư khó định hướng. Trong khi các chiến lược ngắn hạn có thể thay đổi, các chiến lược dài hạn lại tập trung vào những tài sản dự trữ trung lập, chất lượng cao – đặc biệt là các tài sản có lợi thế trong bối cảnh phi đô la hóa.

Vàng và Bitcoin là hai lựa chọn nổi bật.

Một số quốc gia đã bắt đầu tích trữ Bitcoin. El Salvador và Bhutan đang trực tiếp mua và khai thác Bitcoin. Các quỹ đầu tư như Mubadala của Abu Dhabi hay quỹ hưu trí bang Wisconsin (Mỹ) cũng đã tham gia thông qua các quỹ ETF Bitcoin giao ngay. Ngay cả quỹ tài sản lớn nhất thế giới của Na Uy cũng có tiếp xúc với Bitcoin thông qua các khoản đầu tư vào các công ty như Strategy, Mara Holdings, Coinbase và Riot.

Khi đồng đô la dần rút lui khỏi vai trò trung tâm trong hệ thống tài chính toàn cầu, không gian sẽ mở ra cho các loại tiền tệ khác. Các thỏa thuận thương mại quốc tế bằng nhân dân tệ, dirham hay euro đang ngày càng gia tăng. Theo Reuters, các khoản thanh toán xuyên biên giới bằng nhân dân tệ đã đạt mức kỷ lục vào tháng 3, trong khi đồng euro đã tăng 10% so với đồng đô la kể từ tháng 2.

Ý tưởng “phi đô la hóa” đang dần trở thành hiện thực. Trong bối cảnh đó, Bitcoin – với tính trung lập và không biên giới – đang nổi lên như một lựa chọn tiềm năng cho cả thanh toán thương mại lẫn lưu trữ giá trị.

Disclaimer: Bài viết chỉ có mục đích thông tin, không phải lời khuyên đầu tư. Nhà đầu tư nên tìm hiểu kỹ trước khi ra quyết định. Chúng tôi không chịu trách nhiệm về các quyết định đầu tư của bạn. 

Tham gia Telegram: https://t.me/tapchibitcoinvn

Twitter (X): https://twitter.com/tapchibtc_io

Tiktok: https://www.tiktok.com/@tapchibitcoin

Youtube: https://www.youtube.com/@tapchibitcoinvn

• Strive trở thành công ty kho bạc Bitcoin
• Bitcoin đối mặt nguy cơ điều chỉnh mạnh nếu làn sóng chốt lời tiếp diễn: CryptoQuant

Ông Giáo