Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ – Fed

Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ (Federal Reserve System, thường gọi là Fed) là ngân hàng trung ương của Hoa Kỳ, đóng vai trò quan trọng trong việc điều hành chính sách tiền tệ, duy trì sự ổn định tài chính và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Được thành lập vào ngày 23 tháng 12 năm 1913 theo Đạo luật Dự trữ Liên bang, Fed ra đời nhằm ứng phó với các cuộc khủng hoảng tài chính, đặc biệt là cuộc hoảng loạn năm 1907, để xây dựng một hệ thống tài chính linh hoạt, an toàn và ổn định. Hơn một thế kỷ sau, Fed đã trở thành một trong những tổ chức tài chính quyền lực nhất thế giới, với ảnh hưởng sâu rộng không chỉ tại Hoa Kỳ mà còn trên toàn cầu. Bài viết này sẽ khám phá vai trò, chức năng của Fed và làm nổi bật quy mô tài sản mà họ đang nắm giữ ở thời điểm hiện tại (tính đến tháng 5/2025).

Vai trò và Chức năng của Fed

Fed có cấu trúc phức tạp, bao gồm Hội đồng Thống đốc (Board of Governors) tại Washington, D.C., 12 Ngân hàng Dự trữ Liên bang khu vực đặt tại các thành phố lớn như New York, Chicago, và San Francisco, cùng Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC). Các nhiệm vụ chính của Fed được Quốc hội Hoa Kỳ quy định trong Đạo luật Dự trữ Liên bang, bao gồm:

• Thực thi chính sách tiền tệ: Fed điều chỉnh cung tiền và lãi suất để đạt được ba mục tiêu chính: tối đa hóa việc làm, ổn định giá cả (kiểm soát lạm phát), và duy trì lãi suất dài hạn ở mức vừa phải. Các công cụ chính bao gồm lãi suất quỹ liên bang (Federal Funds Rate), nghiệp vụ thị trường mở (mua/bán trái phiếu chính phủ), và yêu cầu dự trữ bắt buộc đối với các ngân hàng thương mại.
• Giám sát và điều tiết hệ thống ngân hàng: Fed giám sát các ngân hàng thành viên và các tổ chức tài chính để đảm bảo an toàn và thanh khoản trong hệ thống tài chính, bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng.
• Duy trì ổn định tài chính: Fed ứng phó với các cuộc khủng hoảng tài chính bằng cách cung cấp thanh khoản khẩn cấp, như trong cuộc khủng hoảng tài chính 2008 hay đại dịch COVID-19.
• Cung cấp dịch vụ tài chính: Fed vận hành hệ thống thanh toán quốc gia, cung cấp dịch vụ tài chính cho chính phủ Hoa Kỳ, các tổ chức quốc tế, và các ngân hàng thương mại. Fed cũng là tổ chức duy nhất được phép phát hành đồng đô la Mỹ.
• Nghiên cứu kinh tế: Fed tiến hành các nghiên cứu kinh tế và công bố các báo cáo quan trọng như Sách Beige, cung cấp thông tin về tình hình kinh tế để hỗ trợ ra quyết định.

Sự độc lập của Fed là một đặc điểm nổi bật. Fed không nhận ngân sách từ Quốc hội và tạo doanh thu từ các hoạt động như nắm giữ trái phiếu và cung cấp dịch vụ tài chính. Lợi nhuận sau khi trả cổ tức 6% cho các ngân hàng thành viên được chuyển về Kho bạc Hoa Kỳ.

Tài sản Nắm giữ của Fed

Tính đến tháng 5/2025, bảng cân đối kế toán của Fed phản ánh quy mô tài sản khổng lồ mà tổ chức này nắm giữ, chủ yếu thông qua các hoạt động mua tài sản để thực thi chính sách tiền tệ. Theo dữ liệu mới nhất từ Fed, tổng tài sản của hệ thống Dự trữ Liên bang đạt khoảng 8,3 nghìn tỷ USD (tính đến đầu năm 2025, con số có thể dao động nhẹ tùy theo thời điểm cụ thể). Đây là mức tài sản đáng kể, mặc dù đã giảm từ mức đỉnh 9 nghìn tỷ USD vào năm 2022, khi Fed thực hiện các chương trình nới lỏng định lượng (QE) để ứng phó với đại dịch COVID-19.

Các loại tài sản chính mà Fed nắm giữ bao gồm:

• Trái phiếu Kho bạc Hoa Kỳ (U.S. Treasury Securities): Đây là loại tài sản lớn nhất, chiếm khoảng 60-65% tổng tài sản. Fed mua trái phiếu này để bơm tiền vào nền kinh tế, giảm lãi suất và kích thích tăng trưởng.
• Chứng khoán bảo đảm bằng thế chấp (Mortgage-Backed Securities – MBS): Chiếm một phần đáng kể, khoảng 30%, được mua để hỗ trợ thị trường nhà ở.
• Các khoản cho vay và tài sản khác: Bao gồm các khoản vay khẩn cấp cho các ngân hàng và các công cụ tài chính khác, thường chiếm tỷ lệ nhỏ.

Quy mô tài sản của Fed tăng mạnh trong các giai đoạn khủng hoảng. Ví dụ, từ năm 2008-2014, bảng cân đối của Fed tăng từ 900 tỷ USD lên 4,5 nghìn tỷ USD do các chương trình QE. Trong đại dịch COVID-19, con số này tăng vọt từ 4,2 nghìn tỷ USD lên 9 nghìn tỷ USD chỉ trong hai năm. Từ năm 2022, Fed bắt đầu thu hẹp bảng cân đối bằng cách giảm mua tài sản mới và để các tài sản hiện có đáo hạn, nhằm kiểm soát lạm phát.

Ảnh hưởng của Fed đến Kinh tế Toàn cầu

Sức mạnh của Fed không chỉ nằm ở quy mô tài sản mà còn ở vai trò của đồng đô la Mỹ – đồng tiền dự trữ quốc tế. Các quyết định của Fed, như tăng hoặc giảm lãi suất, có thể gây ra hiệu ứng domino trên toàn cầu. Ví dụ:

• Tăng lãi suất: Làm tăng giá trị đồng USD, khiến các quốc gia sử dụng USD để thanh toán nợ công gặp khó khăn. Điều này cũng làm giảm nhu cầu tiêu dùng và đầu tư, ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế toàn cầu.
• Nới lỏng tiền tệ: Bơm tiền vào nền kinh tế thông qua mua trái phiếu giúp giảm lãi suất, kích thích chi tiêu và đầu tư, nhưng có thể gây lạm phát nếu không được kiểm soát.

Tại Việt Nam, các chính sách của Fed ảnh hưởng đến tỷ giá USD/VND, chi phí nhập khẩu nguyên vật liệu, và thị trường chứng khoán. Khi Fed tăng lãi suất, đồng VND có thể mất giá, làm tăng chi phí nhập khẩu và đẩy lạm phát.

Kết luận

Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ là một trụ cột của hệ thống tài chính toàn cầu, với vai trò không chỉ là ngân hàng trung ương của Hoa Kỳ mà còn là một tác nhân định hình kinh tế thế giới. Với tổng tài sản khoảng 8,3 nghìn tỷ USD (tính đến đầu năm 2025), Fed sở hữu sức mạnh tài chính to lớn, được sử dụng để ổn định nền kinh tế, kiểm soát lạm phát, và hỗ trợ thị trường tài chính. Tuy nhiên, các quyết định của Fed cũng đi kèm với trách nhiệm lớn, khi mỗi thay đổi nhỏ trong chính sách có thể tạo ra sóng gió trên thị trường toàn cầu. Hiểu rõ vai trò và quy mô tài sản của Fed là điều cần thiết để các nhà đầu tư, doanh nghiệp, và chính phủ thích nghi với bối cảnh kinh tế luôn biến động.