Điện toán lượng tử đe dọa Bitcoin: Christopher Wood bán sạch, Cathie Wood vẫn cược lớn

Quan điểm cho rằng Bitcoin đã trưởng thành thành “vàng số” đang đối mặt với một rạn nứt mới trên Phố Wall — không xuất phát từ biến động giá ngắn hạn, mà từ tương lai xa của công nghệ điện toán.

Hai chiến lược gia nổi tiếng cùng họ Wood hiện đưa ra những lộ trình hoàn toàn trái ngược cho các nhà phân bổ vốn toàn cầu đối với tài sản crypto lớn nhất thế giới.

Ngày 16/1, Christopher Wood của Jefferies đã loại bỏ hoàn toàn mức phân bổ Bitcoin lâu nay của công ty, với lý do mối đe dọa mang tính tồn vong từ điện toán lượng tử. Ở chiều ngược lại, Cathie Wood của ARK Invest kêu gọi nhà đầu tư vượt qua các lo ngại kỹ thuật để tập trung vào đặc tính gần như không tương quan của Bitcoin với các thị trường truyền thống.

Sự phân hóa này cho thấy cách dòng vốn tổ chức đang “định giá rủi ro” crypto trong năm 2026 đã thay đổi căn bản. Tranh luận không còn xoay quanh việc Bitcoin là tài sản đầu cơ hay nơi lưu trữ giá trị, mà chuyển sang những câu hỏi phức tạp hơn về khả năng tồn tại dài hạn, quản trị mạng lưới và loại hình phòng hộ mà nhà đầu tư thực sự đang mua.

Thoái lui vì lượng tử

Christopher Wood, Giám đốc chiến lược cổ phiếu toàn cầu của Jefferies và là tác giả bản tin Greed & Fear, đã đi ngược xu hướng tích lũy của các tổ chức trong hai năm qua khi xóa bỏ hoàn toàn mức phân bổ 10% Bitcoin khỏi danh mục mô hình.

Khoản phân bổ này được chuyển sang các tài sản mang câu chuyện “cũ”: 5% vào vàng vật chất và 5% vào cổ phiếu khai thác vàng.

Lập luận của Jefferies không dựa trên diễn biến thị trường trước mắt mà trên rủi ro đuôi dài. Theo Wood, những bước tiến trong điện toán lượng tử có thể, theo thời gian, phá vỡ nền tảng mật mã bảo vệ mạng Bitcoin.

Trong khi phần lớn nhà đầu tư vẫn xem rủi ro lượng tử như một “dự án khoa học”, Jefferies coi đây là yếu tố loại trừ đối với dòng vốn kiểu quỹ hưu trí, với tầm nhìn rất dài hạn. Lo ngại này đang được một số chuyên gia kỹ thuật củng cố khi cho rằng mốc thời gian của mối đe dọa đang rút ngắn nhanh hơn thị trường dự đoán.

Charles Edwards, nhà sáng lập Capriole, cho rằng nếu không có nâng cấp, một máy tính lượng tử có thể phá vỡ Bitcoin chỉ trong 2–9 năm, với xác suất cao nhất ở khoảng 4–5 năm. Ông mô tả thị trường đã bước vào “chân trời sự kiện lượng tử”, nơi rủi ro bị tấn công gần tương đương với thời gian cần thiết để đạt đồng thuận nâng cấp và triển khai trên toàn mạng.

Theo cách nhìn của Jefferies, thực tế khó chịu là một ngày nào đó điện toán lượng tử sẽ có khả năng bẻ khóa Bitcoin, bởi các giả định an ninh hiện tại dựa trên những nguyên thủy mật mã vốn dễ tổn thương trước các cỗ máy tương lai này.

Rủi ro cụ thể nằm ở kịch bản “thu thập trước, giải mã sau”: kẻ tấn công thu thập các khóa công khai đã lộ từ bây giờ, lưu trữ lại và chờ đến khi phần cứng đủ mạnh để giải mã khóa riêng. Ước tính có hơn 4 triệu BTC đang nằm trong các địa chỉ dễ bị tổn thương do tái sử dụng khóa hoặc định dạng cũ, tạo ra một bề mặt tấn công có thể ảnh hưởng tới phần đáng kể tổng nguồn cung.

Điện toán lượng tử chưa phải mối đe dọa tức thì

Ở phía đối lập, Grayscale — một trong những nhà quản lý tài sản số lớn nhất — cho rằng rủi ro lượng tử là “đánh lạc hướng” đối với thị trường năm 2026. Phân tích của họ thừa nhận mối đe dọa là có thật, nhưng khó có khả năng tác động đến giá trong ngắn hạn.

Về dài hạn, Grayscale lập luận rằng không chỉ blockchain mà phần lớn nền kinh tế toàn cầu rồi cũng sẽ phải triển khai các nâng cấp hậu lượng tử.

Quan điểm này tương đồng với nhiều đánh giá trong ngành. Andre Dragosch, Trưởng bộ phận nghiên cứu của Bitwise Europe, phản bác kịch bản “tận thế tức thì” bằng cách nhấn mạnh khoảng cách khổng lồ giữa công nghệ hiện tại và một cuộc tấn công khả thi.

Ông thừa nhận rủi ro đối với các ví đời cũ, nhưng cho rằng bản thân mạng lưới Bitcoin vẫn cực kỳ vững chắc. Theo Dragosch, Bitcoin hiện vận hành ở mức khoảng 1 zettahash mỗi giây — tương đương hơn một triệu siêu máy tính cấp El Capitan — vượt xa năng lực của các máy tính lượng tử ngày nay và cả trong tương lai gần.

Lập luận ủng hộ Bitcoin

Trong bối cảnh đó, ARK Invest tiếp tục khẳng định Bitcoin xứng đáng có vị trí trong danh mục hiện đại chính vì nó không giống bất kỳ tài sản nào khác.

Trong báo cáo triển vọng 2026, Cathie Wood dựa vào dữ liệu tương quan thay vì lập luận ý thức hệ. Lập luận của bà mang tính định lượng: chuỗi lợi suất của Bitcoin từ năm 2020 đến nay có mức tương quan yếu với các nhóm tài sản lớn, qua đó giúp cải thiện hiệu quả danh mục.

Dữ liệu tương quan theo tuần từ tháng 1/2020 đến tháng 1/2026 cho thấy Bitcoin có hệ số tương quan 0,14 với vàng và 0,06 với trái phiếu. Đáng chú ý, mức tương quan giữa S&P 500 và trái phiếu còn cao hơn mức tương quan giữa Bitcoin và vàng.

Từ đó, ARK cho rằng Bitcoin nên được nhìn nhận như một công cụ đa dạng hóa giá trị, giúp nhà phân bổ tài sản tối ưu hóa lợi nhuận trên mỗi đơn vị rủi ro trong những năm tới. Thông điệp này đánh dấu sự chuyển dịch tinh tế nhưng quan trọng: từ “phiên bản mới của vàng” sang “dòng lợi suất không tương quan với tiềm năng tăng trưởng bất đối xứng”.

Định nghĩa lại vai trò phòng hộ

Với các nhà đầu tư theo dõi sự chia rẽ giữa hai chiến lược gia nổi bật, kết luận trước mắt không phải là Bitcoin đã “hỏng”. Thay vào đó, câu chuyện tổ chức đang trưởng thành và trở nên khắt khe hơn.

Jefferies ngầm khẳng định rằng một công cụ phòng hộ có thể cần đến các cuộc di cư giao thức gây tranh cãi không thể được xem là tương đương với vàng vật chất — ngay cả khi cả hai cùng tăng giá trong một bối cảnh vĩ mô. Vàng không cần điều phối, nâng cấp hay quản trị để duy trì giá trị; trong khi đó, Bitcoin là một hàng rào phòng hộ phụ thuộc vào khả năng thích nghi của chính nó.

Ngược lại, cũng có lập luận cho rằng tài chính truyền thống có thể đối mặt với rủi ro lượng tử sớm hơn Bitcoin. Dragosch lưu ý rằng các ngân hàng phụ thuộc nặng nề vào các khóa RSA/ECC tồn tại lâu dài trong xác thực và liên lạc liên ngân hàng. Khi máy tính lượng tử đủ sức phá vỡ chúng, các cuộc tấn công mang tính hệ thống có thể xảy ra — sớm hơn bất kỳ mối đe dọa thực tế nào đối với kiến trúc phi tập trung của Bitcoin.

Vì vậy, ARK cho rằng lợi ích đa dạng hóa danh mục có thể biện minh cho việc nắm giữ BTC, ngay cả khi tài sản này vẫn đang trong quá trình tiến hóa.

Câu hỏi then chốt còn treo lơ lửng là liệu Bitcoin có thể phối hợp thành công một quá trình chuyển đổi hậu lượng tử mà không làm rạn nứt sự đồng thuận xã hội — yếu tố cốt lõi tạo nên giá trị tiền tệ của nó hay không.

• Bitcoin đối mặt rủi ro cấu trúc mới từ máy tính lượng tử: Coinbase
• Vitalik Buterin cảnh báo trì hoãn kháng lượng tử có thể là rủi ro sống còn

Vương Tiễn