Thị trường tiền điện tử sau 6 tháng sụp đổ: Phe bò đã trở lại hay phe gấu vẫn đang thống trị?

Bitcoin (BTC) cùng toàn bộ thị trường tiền điện tử đã hứng chịu một cú sốc nghiêm trọng vào ngày 10/10/2025 — đúng 6 tháng trước. Đợt flash crash này đã xóa sổ kỷ lục 19 tỷ USD các vị thế đòn bẩy, đồng thời kéo nhiều altcoin lao dốc từ 40% đến 80%. Sự kiện này làm dấy lên nghi vấn về việc nhiều market maker bị “thanh lọc” khỏi thị trường, trong khi một số ý kiến khác cáo buộc sàn Binance có dấu hiệu thao túng.

Câu hỏi trọng tâm đặt ra là: cú sập tháng 10/2025 có thực sự tái định hình cấu trúc thị trường hay không, và những thay đổi về thanh khoản, thị trường phái sinh cũng như dòng vốn tổ chức đã diễn ra như thế nào?

Trước thời điểm xảy ra biến cố, độ sâu sổ lệnh tổng hợp của Bitcoin (trong vùng ±1%) duy trì ổn định trong khoảng 180–260 triệu USD suốt tháng 9/2025, với lực mua thường xuyên đạt khoảng 90 triệu USD. Tuy nhiên, vào ngày 10/10, sự kết hợp giữa trục trặc kỹ thuật tại Binance và cơ chế auto-deleveraging trên các sàn phi tập trung đã khiến thanh khoản đột ngột “bốc hơi”.

Sau cú sập, độ sâu sổ lệnh của Bitcoin rơi vào xu hướng suy giảm kéo dài, chỉ phục hồi nhẹ quanh mức 150 triệu USD vào giữa tháng 11/2025. Đến hiện tại, con số này hiếm khi vượt quá 130 triệu USD — tương đương mức sụt giảm khoảng 50% so với giai đoạn trước đó.

Bức tranh thanh khoản tiếp tục xấu đi vào tháng 2/2026, khi độ sâu sổ lệnh giảm xuống dưới 60 triệu USD trong gần 10 ngày, trong bối cảnh giá Bitcoin chật vật giữ vững mốc 65.000 USD. Song song đó, khối lượng giao dịch toàn thị trường, đặc biệt ở mảng phái sinh, cũng ghi nhận sự suy yếu rõ rệt.

Trong 30 ngày gần nhất, khối lượng phái sinh tiền điện tử dao động trong khoảng 40–130 tỷ USD, thấp hơn đáng kể so với ngưỡng 200 tỷ USD thường thấy vào tháng 9/2025. Dù vậy, sự sụt giảm này chưa thể xem là tín hiệu giảm giá rõ ràng, bởi cán cân giữa vị thế long (mua) và short (bán) vẫn duy trì trạng thái cân bằng.

Nhu cầu sử dụng đòn bẩy theo hướng tăng giá tiếp tục ở mức yếu, trong khi hoạt động ETF có dấu hiệu chững lại

Funding rate của hợp đồng tương lai vĩnh viễn Bitcoin tiếp tục là chỉ báo quan trọng phản ánh khẩu vị rủi ro của trader. Trong điều kiện bình thường, mức funding rate dao động từ 6% đến 12% để bù đắp chi phí vốn. Khi nhu cầu đòn bẩy theo hướng giảm giá gia tăng, chỉ số này có thể giảm xuống dưới 0%, buộc phe short phải trả phí để duy trì vị thế.

Dữ liệu cho thấy thị trường duy trì trạng thái ổn định trong tháng 11/2025, trước khi chứng kiến sự suy giảm rõ rệt vào tháng 2/2026 — phản ánh tâm lý thận trọng gia tăng.

Đáng chú ý, các quỹ ETF Bitcoin giao ngay niêm yết tại Mỹ gần như không bị ảnh hưởng bởi cú flash crash. Ngược lại, đến cuối tháng 11/2025, khối lượng giao dịch đã tăng vọt lên mức cao nhất trong 20 tháng, đạt 11,5 tỷ USD mỗi ngày.

Tuy nhiên, đà tăng này không duy trì lâu. Trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 3/2026, khối lượng ETF Bitcoin vẫn ổn định trên 4 tỷ USD/ngày, trước khi giảm xuống dưới 3,3 tỷ USD vào đầu tháng 4. Tương tự, ETF Ether (ETH) cũng chứng kiến mức giảm đáng kể, với khối lượng trung bình ngày chỉ còn 1 tỷ USD, so với 2 tỷ USD vào tháng 9/2025.

Tổng thể, các chỉ số then chốt như độ sâu sổ lệnh, funding rate, khối lượng phái sinh và ETF đều cho thấy thị trường tiền điện tử vào tháng 4/2026 đang ở trạng thái kém lành mạnh hơn đáng kể so với 6 tháng trước. Dẫu vậy, việc cấu trúc thị trường vẫn duy trì sự ổn định tương đối cho đến tận tháng 2/2026 cho thấy tác động dài hạn của cú flash crash ngày 10/10/2025 có thể đã bị đánh giá quá mức so với những lo ngại ban đầu.