Kho bạc crypto: Lối thoát cho vòng xoáy xả hàng của VC?

Guy Young, nhà sáng lập Ethena Labs, vừa lên tiếng bảo vệ mô hình kho bạc crypto (crypto treasuries) như một giải pháp tiềm năng nhất nhằm chấm dứt tình trạng các quỹ đầu tư mạo hiểm (VC) xả token sau khi mở khóa – vấn đề vốn đã trở thành “vết nhơ” trong thị trường crypto.

Young thừa nhận rằng ngay cả ENA cũng từng đối mặt với áp lực bán từ VC, phần lớn do tính thanh khoản còn hạn chế của thị trường crypto. Tuy nhiên, ông cho rằng việc kết nối với thị trường tài chính truyền thống (TradFi) có thể giúp giảm bớt áp lực nguồn cung này.

“Bạn đang tìm lời giải cho việc VC mở khóa token rồi xả hàng? Và vâng, chính là nó đây (kho bạc crypto).”

Kho bạc crypto: Giải pháp tiềm năng hay mối đe dọa mới?

Việc các VC mở khóa token diễn ra khi các nhà đầu tư mạo hiểm ban đầu được phép bán token sau thời gian khóa và bắt đầu xả hàng lên thị trường bán lẻ để thu hồi vốn đầu tư.

Hệ quả là trong hầu hết các trường hợp, nguồn cung dư thừa từ các VC sẽ kéo giá token xuống, khiến nhà đầu tư nhỏ lẻ là người chịu thiệt. Áp lực bán này càng trầm trọng hơn trong giai đoạn tâm lý thị trường bi quan.

Ví dụ điển hình chính là trường hợp của Celestia (TIA). Giá coin này từng lao dốc hơn 90% khi quỹ Polychain liên tục xả token trị giá hàng triệu USD từ phần thưởng staking và lượng token được mở khóa. Đến nay, một công ty mới đã đề xuất mua lại toàn bộ lượng TIA của Polychain.

Hiện tượng “VC dump” khiến cộng đồng Crypto Twitter tẩy chay các dự án được hậu thuẫn bởi VC, gọi đó là “VC token”. Nhiều nhà đầu tư chuyển hướng sang memecoin, khởi đầu cho “siêu chu kỳ memecoin” bắt đầu từ năm 2024.

Doanh thu thật và “vapourware”

Tuy vậy, Young cũng thẳng thắn nhìn nhận rằng phần lớn altcoin hiện nay chỉ là “shitcoin” hoặc “vapourware” – tức là các sản phẩm mơ hồ, không có mô hình kinh doanh rõ ràng, dù có được đưa lên ETF thì cũng “không thay đổi được gì”. Ngược lại, ông cho rằng các tổ chức tài chính truyền thống sẵn sàng hậu thuẫn các dự án crypto có doanh thu thật, như Ethena.

“Tôi tin đây là một bước phát triển cực kỳ tích cực cho một nhóm nhỏ token mà TradFi có thể bảo lãnh mô hình kinh doanh thật sự, hưởng lợi từ các xu hướng tăng trưởng dài hạn.”

Tính đến năm 2025, nhiều công ty truyền thống đã bắt đầu áp dụng mô hình kho bạc crypto, không chỉ giới hạn ở Bitcoin (BTC) và Ethereum (ETH). Nguyên nhân chính có thể xuất phát từ việc họ bị thu hút bởi thành công “vang dội” của Strategy với khoản đầu tư khổng lồ vào BTC.

Kết quả là, giá cổ phiếu của các công ty này còn tăng mạnh hơn cả tài sản crypto mà họ nắm giữ. Nói cách khác, đây là “mùa của các kho bạc crypto”, chứ không phải mùa altcoin.

Kỳ vọng tăng giá đi kèm rủi ro nợ ngầm

Nhiều chuyên gia cảnh báo rằng việc lạm dụng đòn bẩy nợ để mua thêm BTC và altcoin của các công ty nếu trên có thể trở thành rủi ro thanh lý lớn, thậm chí lan sang cả lĩnh vực tài chính truyền thống trong trường hợp các công ty này phá sản.

Treasury companies taking on debt to get leverage on crypto better be prepared for downside volatility.

The last thing crypto needs is a bunch of bad risk managers blowing up and getting liquidated in the traditional equity markets.

Can we please skip that part of the cycle?

— Jake Chervinsky (@jchervinsky) July 24, 2025

Để so sánh, Strategy hiện đang gánh khoản nợ hơn 8 tỷ USD, trong khi Metaplanet – một công ty khác áp dụng mô hình tương tự – chỉ vay khoảng 116 triệu USD. Tuy nhiên, nhà phân tích Alex Thorn từ Galaxy Research cho rằng mối lo này bị “phóng đại quá mức”, vì phần lớn khoản nợ sẽ chỉ đáo hạn sau năm 2028.

Tóm lại, kho bạc crypto đã mang lại tính thanh khoản đáng kể cho thị trường, giúp hạn chế các đợt giảm sâu. Dù vậy, việc sử dụng đòn bẩy nợ cao vẫn là một yếu tố rủi ro cần kiểm soát chặt chẽ.

• Polkadot đề xuất lập Quỹ Dự trữ Chiến lược bằng Bitcoin trị giá 2 triệu USD
• Tại sao ngày càng nhiều công ty xây dựng quỹ dự trữ XRP?

Justin