Nguồn cung Bitcoin vượt mốc 20 triệu sau 17 năm, 1 triệu BTC cuối sẽ mất 114 năm để đào

Sau 17 năm, 2 tháng và khoảng một tuần kể từ khi khối genesis của Bitcoin được khai thác vào tháng 1/2009, mạng lưới đã đạt một cột mốc quan trọng: tổng nguồn cung đã khai thác vượt 20 triệu BTC, theo dữ liệu on-chain.

Cột mốc này được ghi nhận tại block height 939.999, dựa trên phần thưởng khối hiện tại là 3,125 BTC. Trước đó, vào tháng 11, nguồn cung Bitcoin đã chính thức vượt 95% tổng nguồn cung tối đa. Khối này được khai thác bởi pool Foundry USA, theo dữ liệu từ Mempool.

Trong bối cảnh tốc độ phát hành Bitcoin mới ngày càng chậm lại sau mỗi kỳ halving, hiện chỉ còn chưa đến 1 triệu BTC sẽ được khai thác thông qua phần thưởng khối. Sau khi lượng này được phát hành hết, thợ đào sẽ chủ yếu phụ thuộc vào phí giao dịch thay vì phần thưởng khối.

Đáng chú ý, khoảng 230,09 BTC được xem là không thể chi tiêu do phần thưởng khối genesis và một số đầu ra được tạo với script khiến chúng không thể sử dụng. Ngoài ra, nguồn cung lưu hành của Bitcoin cũng không tính đến lượng coin có thể đã bị mất vĩnh viễn do người dùng làm thất lạc khóa riêng.

Sự kiện này cho thấy cấu trúc phát hành “dồn về giai đoạn đầu” của Bitcoin. Trong khi mạng lưới mất khoảng 17 năm để khai thác 20 triệu BTC đầu tiên, thì 1 triệu BTC cuối cùng sẽ được phát hành chậm hơn rất nhiều do cơ chế halving của giao thức.

1 triệu BTC cuối cùng sẽ mất hơn một thế kỷ để khai thác

Lịch trình phát hành Bitcoin được tích hợp trực tiếp trong phần mềm do nhà sáng lập ẩn danh Satoshi Nakamoto thiết kế, với tổng nguồn cung tối đa giới hạn ở 21 triệu coin. Bitcoin mới được đưa vào lưu thông thông qua phần thưởng khối dành cho các thợ đào xác thực giao dịch và thêm block vào blockchain.

Ban đầu, phần thưởng khối là 50 BTC vào năm 2009 và sẽ giảm một nửa sau mỗi 210.000 block, tương đương khoảng 4 năm. Sự kiện halving thứ tư và gần nhất diễn ra vào ngày 20/4/2024 đã giảm phần thưởng từ 6,25 BTC xuống còn 3,125 BTC, khiến tốc độ phát hành nguồn cung mới vào thị trường giảm mạnh.

Hiện nay, trung bình mỗi ngày thợ đào tạo ra khoảng 450 BTC, giảm một nửa so với mức khoảng 900 BTC trước halving. Bên cạnh phần thưởng khối, thợ đào vẫn tiếp tục nhận thêm phí giao dịch từ các block mà họ khai thác.

Sự kiện halving tiếp theo hiện được ước tính sẽ diễn ra vào ngày 11/4/2028.

Do mỗi lần halving tiếp tục làm giảm lượng phát hành, phần nguồn cung còn lại sẽ được đưa ra thị trường với tốc độ ngày càng chậm. Các nhà phân tích ước tính rằng 1 triệu BTC cuối cùng sẽ mất hơn một thế kỷ để được khai thác hết, với những đơn vị nhỏ nhất – gọi là satoshi – dự kiến được phát hành vào khoảng năm 2140, khi Bitcoin chạm trần nguồn cung.

Tính khan hiếm có thể lập trình của Bitcoin

Thomas Perfumo, nhà kinh tế toàn cầu tại Kraken, từng nhận định rằng cơ chế phát hành có thể dự đoán và ngày càng giảm của Bitcoin là đặc điểm cốt lõi giúp tài sản này khác biệt so với hệ thống tiền tệ truyền thống.

Theo ông, sự khan hiếm có thể lập trình, kết hợp với lịch phát hành minh bạch và thiết kế phi tập trung, đã tạo nên nền tảng giá trị độc đáo cho Bitcoin.

Trong ngắn hạn, giá Bitcoin vẫn chịu tác động bởi các yếu tố vĩ mô như chu kỳ kinh tế, thanh khoản toàn cầu và tâm lý nhà đầu tư. Tuy nhiên, về dài hạn, cấu trúc tiền tệ “hard money” cùng khả năng truy cập không cần cấp phép và mức độ chấp nhận ngày càng tăng được cho là sẽ thúc đẩy giá trị của mạng lưới.

Góc nhìn từ những ngày đầu của Bitcoin

Ngay sau khi phần mềm Bitcoin được phát hành, nhà phát triển Hal Finney đã từng suy đoán về ý nghĩa của nguồn cung cố định này. Trong một email gửi tới danh sách thảo luận về mật mã học vào tháng 1/2009, ông đề cập đến thách thức trong việc định giá một đồng tiền số hoàn toàn mới với lịch phát hành được xác định trước.

Finney cho rằng việc xác định giá trị ban đầu của Bitcoin sẽ rất khó vì “gần như không ai chấp nhận nó lúc đầu”. Tuy vậy, ông lập luận rằng nếu Bitcoin trở thành một hệ thống thanh toán toàn cầu thành công, giá trị của nó có thể phản ánh quy mô tài sản của các hộ gia đình trên toàn thế giới.

Theo ước tính mà Finney tham khảo vào thời điểm đó, tổng tài sản của các hộ gia đình toàn cầu nằm trong khoảng 100 nghìn tỷ đến 300 nghìn tỷ USD. Nếu chia cho khoảng 20 triệu BTC, mỗi coin khi đó có thể đạt giá trị khoảng 10 triệu USD.

Dù thừa nhận kịch bản này có vẻ khó xảy ra vào thời điểm đó, Finney cho rằng tiềm năng bất đối xứng của việc tham gia khai thác Bitcoin từ sớm vẫn khiến nó trở thành “một điều đáng để suy nghĩ”.

• Làn sóng đáo hạn 875 tỷ USD nợ bất động sản Mỹ có thể gây áp lực lên Bitcoin
• Thị trường phái sinh Bitcoin tiết lộ áp lực vĩ mô phía sau biến động tuần qua
• Bitcoin lần đầu vượt vàng về mức độ sở hữu tại Mỹ, nhưng rủi ro vẫn xoay quanh ngưỡng then chốt

Vương Tiễn