Hầu hết token mới ra mắt (TGE) mất hơn 70% giá trị trong năm 2025: Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?

Trong phần lớn năm 2025, thị trường hình thành một quy luật đơn giản: hễ token mới lên sàn thì giá gần như chắc chắn sẽ giảm.

Dữ liệu từ Memento Research, theo dõi 118 sự kiện phát hành token (TGE) trong năm ngoái, cho thấy khoảng 85% số token hiện đang giao dịch thấp hơn mức định giá ban đầu. Token trung vị đã mất hơn 70% giá trị so với thời điểm ra mắt.

Thực tế này hoàn toàn trái ngược với chu kỳ tăng giá năm 2021, khi nhiều token nổi bật như POL, S hay AVAX tăng mạnh sau khi lên sàn, nhờ thị trường altcoin sôi động và khẩu vị rủi ro gần như vô hạn của nhà đầu tư.

State of 2025 Token Launches

Building upon @ahboyash‘s viral post on 2025 token launches.

– – – – –

We tracked 118 TGEs in 2025 (data as of 20 Dec):
• ~4 out of 5 launches are red: 84.7% (100/118) are below their TGE valuation
• Drawdowns were clustered: A massive 65% of… pic.twitter.com/UmpKhfdo3m

— Memento Research (@mementoresearch) December 22, 2025

Một năm tồi tệ để ra mắt token mới

Sự suy yếu xuất hiện từ rất sớm và kéo dài suốt năm 2025. Nhiều token niêm yết trên các sàn tập trung lớn, bao gồm cả Binance, thường bị bán tháo gần như ngay lập tức. Thay vì là tín hiệu tích cực, việc lên sàn ngày càng bị coi như một dấu hiệu cảnh báo.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này. Thị trường altcoin nhìn chung ảm đạm sau khi bong bóng memecoin vỡ vào tháng 2, ngoại trừ một đợt hồi ngắn ngủi trong tháng 9. Bitcoin tiếp tục vượt trội, khiến dòng vốn đầu cơ không còn nhiều dư địa để xoay vòng sang các token mới.

Bối cảnh đó định hình hành vi của trader. Thay vì nắm giữ dài hạn, phần lớn chọn chốt lời nhanh rồi rút đi, không ai muốn trở thành người cầm hàng cuối cùng trong một xu hướng giảm.

Nhiều đội ngũ kỳ vọng token sẽ giúp khởi động hệ sinh thái, nhưng thực tế lại phải liên tục “chống đỡ biểu đồ” chỉ đi theo một chiều. Ngay cả các dự án lớn, được hậu thuẫn mạnh về vốn, cũng không tránh khỏi áp lực bán sớm. Plasma (XPL) hiện giao dịch dưới 0,20 USD sau khi từng chạm 2,00 USD lúc ra mắt vào tháng 9. Monad cũng đã mất khoảng 40% giá trị kể từ khi token được phát hành vào tháng 11.

Quá nhiều người nắm giữ, quá ít sự đồng thuận lợi ích

Một vấn đề cốt lõi nằm ở cấu trúc sở hữu token.

Các chương trình phân phối quy mô lớn trên sàn, airdrop diện rộng và nền tảng bán trực tiếp đã hoàn thành đúng mục tiêu: tối đa hóa độ phủ và thanh khoản. Tuy nhiên, chúng cũng nhanh chóng làm thị trường tràn ngập những người nắm giữ không gắn bó với sản phẩm cốt lõi.

Điều này đánh dấu sự thay đổi so với các chu kỳ trước, khi cộng đồng gắn kết chặt chẽ thường hình thành xung quanh Discord, quá trình phát hành token và niêm yết sàn. Năm 2025, sàn giao dịch và nền tảng phân phối thường nắm giữ lượng cung lớn, sau đó airdrop hoặc bán ra theo từng đợt. Hệ quả là token nhanh chóng rơi vào tay những trader chỉ quan tâm đến biến động giá ngắn hạn, thay vì việc sử dụng trong hệ sinh thái.

Điều đó không khiến các trader trở thành “kẻ xấu”, mà đơn giản là động cơ của họ khác với tầm nhìn dài hạn của dự án. Một khi nguồn cung bắt đầu lưu thông theo cách đó, đội ngũ gần như mất quyền kiểm soát câu chuyện của chính mình.

Trong nhiều năm, ngành crypto tin rằng thanh khoản sớm rồi sẽ chuyển hóa thành giá trị dài hạn. Năm 2025 cho thấy giả định này không còn đúng.

Token thiếu vai trò thực sự

Một sự thật khó chấp nhận khác là nhiều token đơn giản… không có đủ việc để làm.

Để giữ được giá trị, token phải đóng vai trò trung tâm trong sản phẩm, là thứ người dùng cần đến chứ không chỉ để giao dịch. Nói cách khác, cầu phải đến từ việc sử dụng thực tế, không phải từ marketing.

Thay vào đó, nhiều đội ngũ phát hành token trước khi các điều kiện này tồn tại, với hy vọng tiện ích và cộng đồng sẽ hình thành sau. Trong một thị trường ngày càng ám ảnh bởi giá, khoảng trống đó trở nên chí mạng.

Điều này từng ít gây vấn đề hơn trong chu kỳ ICO năm 2017, khi nhiều dự án chỉ có whitepaper. Sự mới mẻ của mô hình ICO và thị trường altcoin tăng mạnh khiến yếu tố nền tảng dễ bị bỏ qua. Đến năm 2025, khi altcoin nhìn chung kém hơn bitcoin, chiến lược chủ đạo trở thành tận dụng lợi nhuận ngắn hạn từ token mới rồi quay lại BTC.

Bóng mây pháp lý vẫn bao trùm

Thiết kế token cũng bị chi phối bởi những gì không diễn ra tại Washington.

Theo Mike Dudas, đối tác điều hành của quỹ đầu tư mạo hiểm 6MV, việc dự luật về cấu trúc thị trường tại Mỹ không được thông qua trong năm 2025 khiến câu hỏi liệu token có thể mang đặc tính giống cổ phần hay không vẫn bỏ ngỏ. Thiếu sự rõ ràng này, nhiều đội ngũ tránh xa các tính năng có thể thu hút sự chú ý của cơ quan quản lý.

Kết quả là làn sóng token “tối giản”: có thể giao dịch, nhưng không mang theo quyền lợi hay giá trị dài hạn rõ ràng. Trong nỗ lực giảm rủi ro pháp lý, nhiều dự án cũng vô tình tước đi lý do cốt lõi để nhà đầu tư nắm giữ token.

Điều gì đang chờ phía trước

Nếu năm 2025 phơi bày những mô hình không hiệu quả, nó cũng làm rõ hướng đi mà nhiều đội ngũ đang cân nhắc.

Một chủ đề lặp lại, theo Dudas, là việc phân phối dựa vào sàn giao dịch thường đi ngược lại thành công dài hạn. Việc niêm yết trên Binance, đặc biệt, dần trở thành tín hiệu tiêu cực khi nhiều token bị bán tháo gần như ngay lập tức.

Vấn đề mang tính cấu trúc. Các chương trình phân bổ lớn của CEX, airdrop và bán trực tiếp tối ưu cho thanh khoản và khối lượng giao dịch, chứ không phải sự đồng thuận lợi ích. Khi một phần đáng kể nguồn cung rơi vào tay những người không có ý định sử dụng sản phẩm, áp lực bán là điều không thể tránh khỏi.

Trước thực tế đó, nhiều đội ngũ có thể chuyển sang thử nghiệm mô hình phân phối dựa trên mức độ sử dụng, nơi token được “kiếm được” thông qua đóng góp và tương tác thực tế, thay vì phát miễn phí ngay khi ra mắt. Cách tiếp cận này từng được áp dụng bởi Optimism hay Blur, gắn phần thưởng với việc trả phí, đạt ngưỡng hoạt động tối thiểu, vận hành hạ tầng hoặc tham gia quản trị.

Đây là con đường chậm hơn và khó thực hiện hơn, nhưng ngày càng được xem là cần thiết khi mô hình airdrop đại trà qua CEX mất dần uy tín.

Một cuộc tái thiết cần thiết

Bài học từ năm 2025 không phải là token đã “hỏng”. Vấn đề nằm ở những token bị lệch pha lợi ích thì không thể tồn tại trong một thị trường khắc nghiệt.

Dữ liệu của Memento Research cho thấy rõ điều đó. Phần lớn token mới mất giá không phải vì nhu cầu với crypto biến mất, mà vì quá trình phát hành, cấu trúc sở hữu và tiện ích không đồng bộ. Token trở nên thanh khoản trước khi thực sự cần thiết, được phân phối rộng trước khi cộng đồng hình thành và bị giao dịch mạnh trước khi đóng vai trò ý nghĩa trong sản phẩm.

Giai đoạn tiếp theo của thị trường sẽ không còn ưu ái những làn sóng marketing ồn ào. Thay vào đó, nó sẽ thưởng cho sự tiết chế, thiết kế động lực rõ ràng và những token có giá trị gắn liền với việc sử dụng thực tế, chứ không chỉ khoảnh khắc bắt đầu được giao dịch.