Các quỹ VC crypto hàng đầu chia sẻ triển vọng gọi vốn và bán token năm 2026

Hoạt động đầu tư mạo hiểm vào crypto trong năm 2025 nhìn chung diễn ra đúng với kỳ vọng của giới đầu tư, nhưng mức độ tập trung vốn lại cao hơn nhiều so với dự đoán ban đầu. Dù tổng số vốn rót vào thị trường đã phục hồi so với giai đoạn suy giảm trước đó, phần lớn dòng tiền chỉ chảy vào một nhóm rất nhỏ doanh nghiệp và mô hình đầu tư, khiến các startup giai đoạn sớm phải đối mặt với môi trường gọi vốn khắc nghiệt bậc nhất trong nhiều năm.

Động lực lớn nhất đứng sau xu hướng này là sự trỗi dậy của các công ty nắm giữ tài sản số (Digital Asset Treasury – DAT). Theo dữ liệu từ The Block Pro, các doanh nghiệp DAT đã huy động khoảng 29 tỷ USD trong phần lớn năm 2025, mang lại cho nhà đầu tư tổ chức một cách tiếp cận crypto đơn giản hơn so với việc rót vốn trực tiếp vào startup. Trong khi đó, đầu tư mạo hiểm truyền thống vẫn duy trì được quy mô về giá trị, đạt khoảng 18,9 tỷ USD trong năm 2025, tăng so với mức 13,8 tỷ USD của năm 2024, nhưng số lượng thương vụ lại giảm mạnh. Tổng số deal giảm khoảng 60% so với cùng kỳ, xuống còn gần 1.200 giao dịch, từ hơn 2.900 giao dịch trong năm trước.

Mathijs van Esch, đối tác tại Maven 11, cho biết ông không lường trước được mức độ tập trung vốn lớn đến vậy, đặc biệt là vào các công ty DAT. Theo ông, xu hướng này phản ánh làn sóng chấp nhận crypto mạnh mẽ hơn từ phía tổ chức, nhưng trái với kỳ vọng ban đầu về việc vốn sẽ chảy nhiều hơn vào các startup giai đoạn sớm thay vì các công ty đại chúng hoặc các thương vụ PIPE.

Vì sao đầu tư giai đoạn sớm suy giảm trong năm 2025

Một nguyên nhân then chốt là lượng vốn mạo hiểm sẵn sàng giải ngân đã giảm. Rob Hadick, đối tác tại Dragonfly, cho biết nhiều quỹ đầu tư crypto đang dần cạn nguồn vốn từ các quỹ cũ và gặp khó trong việc huy động vòng mới. Nhu cầu từ các nhà đầu tư góp vốn (LP) đã hạ nhiệt kể từ đỉnh 2021–2022, đặc biệt khi nhiều quỹ có hiệu suất kém hơn bitcoin và các tài sản rủi ro khác. Điều này trực tiếp làm giảm nguồn tiền cho các khoản đầu tư seed và pre-seed.

Song song đó, môi trường pháp lý rõ ràng hơn giúp các doanh nghiệp đã có sản phẩm phù hợp với thị trường mở rộng nhanh hơn, qua đó hút vốn vào một nhóm nhỏ các công ty đã chứng minh được năng lực. Hadick mô tả hiện tượng này là sự “dồn cụm” của dòng tiền, đặc biệt quanh stablecoin, sàn giao dịch, thị trường dự đoán, DeFi và hạ tầng hỗ trợ các mảng này.

Anirudh Pai, đối tác tại Robot Ventures, nhận định xu hướng né tránh rủi ro giai đoạn sớm không chỉ diễn ra trong crypto. Dẫn lời Bill Gurley của Benchmark, ông cho biết nhiều nhà đầu tư tổ chức hiện gần như không quan tâm đến các thương vụ ngoài lĩnh vực AI, và tâm lý đó cũng lan sang đầu tư crypto.

Arianna Simpson, đối tác tại a16z crypto, cho rằng sự tập trung thương vụ trong năm 2025 còn đến từ đặc thù ngành. Stablecoin trở thành mảng thu hút vốn lớn nhất khi crypto ngày càng giao thoa với fintech, kéo theo sự trở lại của các mô hình kinh doanh truyền thống dựa trên phí giao dịch và khối lượng, thay vì kinh tế token. Bà cũng lưu ý cơn sốt AI đã hút bớt nhân lực và sự chú ý khỏi crypto, góp phần làm giảm số lượng thương vụ mới.

Dù vậy, một số nhà đầu tư nhìn nhận năm 2025 như một giai đoạn “tái cân bằng” lành mạnh hơn. Hadick cho rằng chu kỳ gọi vốn bùng nổ giai đoạn 2021–đầu 2022 khó lặp lại, và tăng trưởng trong năm qua mang tính bền vững hơn.

Triển vọng phục hồi vốn giai đoạn sớm trong năm 2026

Phần lớn giới đầu tư crypto kỳ vọng hoạt động gọi vốn giai đoạn sớm sẽ cải thiện trong năm 2026, nhưng mức phục hồi chỉ ở mức khiêm tốn và vẫn thấp xa so với các chu kỳ trước.

Quynh Ho, trưởng bộ phận đầu tư mạo hiểm tại GSR, cho biết hoạt động seed và early-stage sẽ tăng trở lại, song tiêu chuẩn sẽ khắt khe hơn nhiều. Theo bà, nhà đầu tư hiện tập trung vào lực kéo thị trường và nền tảng kinh doanh thay vì các câu chuyện tăng trưởng, thậm chí sẵn sàng đánh đổi upside để có lối thoát rõ ràng hơn.

Hadick cũng kỳ vọng tăng trưởng vừa phải trong năm 2026, nhờ khung pháp lý rõ ràng hơn, cùng hoạt động M&A và IPO giúp thu hút thêm nhà sáng lập mới. Ông cho rằng sức hút của các công ty DAT đã giảm dần, cho phép vốn mạo hiểm quay lại tập trung vào các doanh nghiệp vận hành thực sự. Khi các ứng dụng dựa trên stablecoin mở rộng và mức độ sử dụng blockchain gia tăng, ông tin nhiều quỹ sẽ dần lấy lại đà huy động vốn.

Boris Revsin, đối tác tại Tribe Capital, dự báo năm 2026 sẽ chứng kiến sự phục hồi nhẹ cả về số thương vụ lẫn lượng vốn giải ngân, nhưng kỷ luật đầu tư vẫn sẽ là đặc điểm xuyên suốt của thị trường.

Yếu tố pháp lý được xem là biến số quan trọng. Hoolie Tejwani, người đứng đầu Coinbase Ventures, nhận định các quy định rõ ràng hơn về cấu trúc thị trường tại Mỹ, dự kiến ban hành trong năm nay, có thể trở thành cú hích lớn tiếp theo cho hệ sinh thái startup sau khi Đạo luật GENIUS được thông qua.

Những lĩnh vực VC lạc quan khi bước vào năm 2026

Stablecoin và thanh toán là chủ đề được nhắc đến nhiều nhất. Các nhà đầu tư cho rằng nhu cầu từ tổ chức và khung pháp lý rõ ràng đang giúp các doanh nghiệp stablecoin ngày càng giống fintech truyền thống. Simpson mô tả stablecoin là “ngôi sao của dạ tiệc” năm 2025, khi thị trường quay lại các mô hình doanh thu đơn giản dựa trên phí và khối lượng giao dịch.

Hạ tầng thị trường phục vụ tổ chức cũng là ưu tiên lớn, bao gồm sàn giao dịch, nền tảng giao dịch, lưu ký, quản trị rủi ro và tuân thủ, cùng các sản phẩm tài chính crypto giải quyết bài toán vận hành thực tế. Những mảng này hưởng lợi trực tiếp từ dòng tiền tổ chức.

Token hóa tài sản thực tiếp tục thu hút sự quan tâm, đặc biệt tại các khu vực đang cải thiện về thanh khoản và hạ tầng giao dịch. GSR cho biết họ tập trung vào hạ tầng xoay quanh tài sản token hóa và các công cụ hỗ trợ mở rộng quy mô.

Thị trường dự đoán cũng được đánh giá cao. Simpson nhận định tiềm năng tăng trưởng của các ứng dụng và dịch vụ xoay quanh mảng này là rất lớn khi mức độ sử dụng tăng lên. Tuy nhiên, van Esch cho rằng sau làn sóng rót vốn sớm, thị trường dự đoán có thể nhận ít vốn hơn trong năm 2026 do tốc độ áp dụng thực tế chậm hơn kỳ vọng.

Tejwani nhấn mạnh khái niệm “thị trường cho mọi thứ”, từ prediction markets, hợp đồng vĩnh cửu đến tài sản thực, đồng thời chỉ ra DeFi thế hệ mới, ứng dụng tập trung vào quyền riêng tư và các giao điểm sớm giữa crypto, AI và robotics là cơ hội dài hạn. Theo ông, AI ngày càng dựa vào hạ tầng blockchain cho dữ liệu, danh tính và bảo mật, còn trong tương lai, các cỗ máy sẽ giao dịch với nhau bằng tiền tệ gốc internet.

Ở chiều ngược lại, Robot Ventures và Dragonfly đều cho rằng mảng crypto–AI đang bị thổi phồng quá mức so với tiến độ thực tế, và có thể nhận ít vốn hơn trong năm tới. Một số nhà đầu tư cũng dự báo hạ tầng blockchain, đặc biệt là các Layer 1 mới, sẽ khó gọi vốn nếu không có sự khác biệt rõ ràng.

Triển vọng gọi vốn bằng token và ICO

Hoạt động bán token và ICO quay trở lại trong năm 2025, nhưng giới đầu tư cho rằng hình thức này khó có thể thay thế hoàn toàn vốn mạo hiểm. Nhiều quỹ nhận định đây là xu hướng mang tính chu kỳ và ngày càng chọn lọc. Token sale có thể đóng vai trò khám phá giá khi được triển khai đúng cách, song tâm lý thị trường vẫn là yếu tố quyết định.

Một số nhà đầu tư tin rằng mô hình lai giữa token sale và vốn mạo hiểm sẽ tiếp tục phổ biến, trong khi những dự án chất lượng cao vẫn cần sự hậu thuẫn của VC. Dù ủng hộ huy động vốn onchain, van Esch cho rằng vẫn còn bỏ ngỏ câu hỏi liệu phát hành token thanh khoản sớm có thực sự tối ưu cho việc xây dựng doanh nghiệp bền vững hay không.

Hadick tỏ ra thận trọng hơn, nhận định token sale tạo ra nhiều tiêu đề hơn là giá trị vốn thực, và trong dài hạn, vốn mạo hiểm vẫn có khả năng giữ vị thế chủ đạo trong việc tài trợ cho các công ty và giao thức mạnh nhất.

• VC tiền điện tử đạt 4,6 tỷ đô la trong quý III, quý tốt thứ hai kể từ khi FTX sụp đổ
• Dòng vốn VC tháng 10: Lạc quan thận trọng giữa làn sóng đầu tư 4,56 tỷ USD
• Bong bóng hype VC vỡ tung khi các dự án crypto 2025 lao dốc thảm hại

Vương Tiễn