Tại sao vàng vượt trội so với Bitcoin năm 2025 bất chấp cơn sốt ETF?

Dù các quỹ ETF tạo ra nhiều kỳ vọng, các ngân hàng trung ương và nhà quản lý tài sản vẫn ưu tiên vàng hơn crypto cho mục đích dự trữ và thanh toán.

Năm nay, vàng không chỉ dẫn đầu về giá mà còn về sự tin tưởng của nhà đầu tư so với Bitcoin. Kể từ khi các ETF Bitcoin giao ngay ra mắt đầu năm 2024, nhiều người kỳ vọng đồng tiền số này sẽ có một đợt tăng mạnh và bền vững. Tuy nhiên, gần hai năm trôi qua, vàng âm thầm vượt trội, đặt ra câu hỏi liệu Bitcoin đã sẵn sàng trở thành tài sản trú ẩn truyền thống hay chưa.

Trong khi Bitcoin giảm khoảng 12% kể từ khi ETF ra mắt vào tháng 1/2024, vàng đã tăng 58% cùng kỳ. Theo Mark Connors, nhà sáng lập và chiến lược gia trưởng của công ty tư vấn đầu tư Bitcoin Risk Dimensions, đồng thời là cựu trưởng bộ phận tư vấn rủi ro toàn cầu tại Credit Suisse, câu trả lời rất rõ ràng: chưa.

“Bitcoin vẫn còn quá non trẻ,” Connors chia sẻ với CoinPhoton. “Những người mua quan trọng — ngân hàng trung ương, quỹ tài sản quốc gia, các nhà quản lý tài sản lớn — vẫn ưu tiên vàng.”

Lý do không chỉ là biến động hay bất định pháp lý, mặc dù những yếu tố này cũng ảnh hưởng. Connors cho rằng vấn đề sâu xa hơn là cơ sở hạ tầng và tiền lệ lịch sử. Vàng có hàng thế kỷ niềm tin và kênh tài chính đã được thiết lập. Ngân hàng trung ương đã có tài khoản vàng và sử dụng vàng trong giao dịch thương mại. Trong khi đó, Bitcoin vẫn chưa tham gia vào hệ thống này.

“Một số tổ chức chưa hẳn gọi Unchained và hỏi ‘Tôi có thể có ví không?’,” Connors nói. “Họ chưa ở đó.”

Sự khác biệt này càng rõ rệt khi các nước BRICS — bao gồm Trung Quốc, Ấn Độ và Nga — tăng tốc tích trữ vàng. Trong một số trường hợp, họ còn dùng vàng để thanh toán giao dịch dầu. Đây là vai trò then chốt mà Bitcoin chưa thể thay thế. Dù được thiết kế là đồng tiền phi tập trung, không biên giới, Bitcoin vẫn chưa được sử dụng rộng rãi cho thanh toán quốc tế.

“Vàng có yếu tố thương mại tạo ra nhu cầu thực,” Connors giải thích. “Bitcoin chưa có điều đó.”

Giá Bitcoin giảm do thanh khoản, không phải tâm lý

Khoảng cách hiệu suất giữa Bitcoin và vàng ngày càng nới rộng. Bitcoin đã giảm hơn 30% so với đỉnh tháng 7, trong khi vàng vẫn tăng đều, vượt mốc 4.200 USD/ounce.

Connors không cho rằng điều này chỉ xuất phát từ tâm lý thị trường. Ông nhấn mạnh một nguyên nhân rộng hơn: thắt chặt thanh khoản do chính sách tài khóa Mỹ.

“Khi Bộ Tài chính không chi tiêu, lượng tiền trong hệ thống giảm,” ông nói. “Bitcoin rất nhạy cảm với thanh khoản vì cấu trúc đòn bẩy, đặc biệt ở châu Á.”

Trong đợt chính phủ Mỹ đóng cửa đầu năm nay, bảng cân đối của Bộ Tài chính tăng từ khoảng 600 tỷ USD lên gần 1.000 tỷ USD. Khi chi tiêu bị đóng băng, thanh khoản giảm mạnh cả ở thị trường truyền thống lẫn crypto, nhưng Bitcoin chịu tác động nặng hơn.

“Chúng ta đều dựa trên cùng một nguồn nước,” Connors nói. “Khi Mỹ ngừng chi tiêu, dòng vốn toàn cầu bị ảnh hưởng.”

Mặc dù chính phủ đã hoạt động trở lại, Bộ Tài chính chưa chi tiêu ở quy mô đầy đủ. Connors cho rằng sự trì hoãn này khiến thị trường rơi vào trạng thái tạm thời, đặc biệt với các tài sản rủi ro như Bitcoin.

Con đường phía trước còn dài

Sự kém hiệu quả của Bitcoin có thể không kéo dài mãi. Connors nhìn thấy dấu hiệu thanh khoản có thể trở lại, nhất là nếu chính phủ Mỹ phát hành thêm trái phiếu để tài trợ cho chi tiêu thâm hụt. Ông cũng tin rằng khi niềm tin vào tiền pháp định suy giảm, đặc biệt ở các thị trường mới nổi, sức hấp dẫn của Bitcoin như một tài sản trung lập sẽ tăng.

Tuy nhiên, ông cảnh báo không nên nghĩ rằng Bitcoin sẽ thay thế vàng trong thời gian ngắn. So sánh có thể hữu ích để tham khảo, nhưng không phản ánh cách các tổ chức lớn phân bổ vốn thực tế.

“Họ không đang tung đồng xu giữa vàng và Bitcoin,” Connors nói. “Họ chọn những gì phù hợp với định hướng. Vàng phù hợp — Bitcoin chưa.”

Thực tế, sự khác biệt gần đây cho thấy con đường để crypto trở thành tài sản dự trữ toàn cầu có thể chậm hơn nhiều người tưởng. Không phải vì công nghệ không hiệu quả, mà vì niềm tin và thói quen cần thời gian xây dựng.

“Vàng đã tồn tại hàng thế kỷ,” Connors kết luận. “Bitcoin vẫn đang trưởng thành.”

• Robert Kiyosaki khuyên mọi người giữ vững Bitcoin và vàng để chờ đón sự kiện “The Big Print”
• UBS dự báo giá vàng có thể chạm 4.900 USD vào năm 2026

Thạch Sanh