Vitalik Buterin muốn đơn giản hóa việc chạy node: Làm cho Ethereum vĩ đại trở lại

Vitalik Buterin, đồng sáng lập Ethereum, đang thúc đẩy một sáng kiến mới nhằm giúp người dùng phổ thông có thể vận hành node Ethereum trên phần cứng thông thường bằng cách thay đổi cách các node đồng bộ hóa với mạng lưới.

Trên Ethereum, bất kỳ máy tính nào có thể chạy phần mềm phù hợp đều có thể trở thành node, kết nối với các node khác để chia sẻ và xác minh dữ liệu, từ đó cùng nhau duy trì tính bảo mật của mạng lưới.

Buterin nhấn mạnh rằng việc vận hành một node đầy đủ (full node) mang lại nhiều giá trị khi người dùng có thể truy cập blockchain theo cách “không cần lòng tin, chống kiểm duyệt và thân thiện với quyền riêng tư”. Tuy nhiên, để chạy một full node hiện nay đòi hỏi phải lưu trữ hơn 1,3 terabyte dữ liệu – theo số liệu từ Etherscan – vượt quá khả năng của phần lớn người dùng phổ thông nếu không có phần cứng mạnh hoặc dịch vụ đám mây đắt đỏ.

“Chi phí hiện tại là quá cao, và dù đã có nhiều cải tiến về hiệu suất, nó vẫn sẽ tiếp tục là một rào cản đáng kể,” Buterin thừa nhận trong bài viết đăng trên blog Ethereum Research.

Theo Ryan Yoon, nhà phân tích cấp cao tại Tiger Research, giải pháp được đề xuất là để mỗi node chỉ lưu trữ phần dữ liệu mà nó cần, trong khi dữ liệu lịch sử quá 36 ngày sẽ được phân phối để lưu trữ chung giữa nhiều node. “Hãy tưởng tượng như một hệ thống thư viện – bạn không cần giữ tất cả sách tại chi nhánh địa phương, miễn là có thể mượn từ các chi nhánh khác khi cần,” Yoon giải thích.

Hướng tiếp cận “ưu tiên địa phương” và lộ trình dài hạn

Ngay từ năm 2023, Buterin đã định hình mục tiêu dài hạn là giúp node Ethereum có thể chạy trên thiết bị phổ thông như điện thoại di động, dù thừa nhận điều này có thể mất hàng thập kỷ.

Giải pháp mới của ông là mô hình “ưu tiên địa phương” – nghĩa là node sẽ chỉ theo dõi những phần dữ liệu liên quan trực tiếp đến người dùng, thay vì phải đồng bộ toàn bộ trạng thái toàn cầu của Ethereum. Khi cần, node sẽ truy xuất thông tin cụ thể từ mạng và xác minh tính chính xác của nó, thay vì lưu trữ mọi thứ.

Đề xuất này nằm trong lộ trình nâng cấp Ethereum rộng hơn, hiện đang bắt đầu với giai đoạn đầu tiên của bản nâng cấp Pectra – được mô tả là “tham vọng nhất” từ trước đến nay của hệ sinh thái này.

Buterin cảnh báo rằng việc phụ thuộc vào một số nhà cung cấp hạ tầng lớn đang khiến Ethereum đối mặt với nguy cơ bị kiểm duyệt. “Nếu thị trường Ethereum phát triển theo hướng này, nó sẽ dễ bị gây áp lực phải loại bỏ người dùng,” ông viết. Vì thế, việc giảm rào cản để vận hành node cá nhân là điều cần được ưu tiên.

Michael Cameron – đồng sáng lập nền tảng giao dịch phi tập trung Vanilla Finance – nhận định đề xuất này là “làn gió mới” giữa bối cảnh những công nghệ mới trên Ethereum, tuy đảm bảo tính phi tập trung và quyền riêng tư, lại mang đến gánh nặng tính toán và lộ thông tin metadata, khiến hệ sinh thái dễ bị chi phối bởi một số ít thực thể lớn.

Tuy vậy, để hiện thực hóa ý tưởng này còn nhiều thách thức, như việc phát triển cơ chế chọn lọc trạng thái phù hợp và phương án dự phòng khi cần, có thể khiến hệ thống thêm phức tạp. “Giải pháp lưu trữ phân tán chỉ thành công nếu đủ số lượng node tham gia để đảm bảo tính sẵn có của dữ liệu,” Cameron nhận xét.

Yoon cũng đồng tình rằng việc mở rộng số lượng node và phân bố địa lý có thể giúp Ethereum thoát khỏi rủi ro tập trung, nhưng cần có đánh giá kỹ lưỡng về tính khả thi của mô hình. Dù vậy, Cameron khẳng định: “Đây là trận chiến xứng đáng để chiến đấu.”