Vàng , bạc và đồng phát tín hiệu nới lỏng, Bitcoin còn chờ tín hiệu rõ ràng

Giá vàng, bạc và đồng đang đồng loạt đi lên, ngay cả khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vẫn phát tín hiệu kiên nhẫn với việc cắt giảm lãi suất. Sự lệch pha này cho thấy một đặc điểm quen thuộc của thị trường tài chính: giá tài sản thường phản ánh điều kiện thanh khoản trong tương lai trước khi các ngân hàng trung ương chính thức thay đổi lập trường.

Diễn biến của vàng và đồng không xuất phát từ thông điệp chính sách, mà phản ánh sự dịch chuyển của lợi suất thực, điều kiện tài trợ và kỳ vọng phía trước. Trong nhiều chu kỳ nới lỏng trước đây, các tín hiệu này thường xuất hiện sớm ở thị trường kim loại, trong khi Bitcoin chỉ phản ứng muộn hơn, với những nhịp tăng mạnh nhất đến sau khi vàng và đồng đã tái định vị xong cho môi trường tài chính nới lỏng hơn.

Bối cảnh hiện tại mang nhiều nét tương đồng. Vàng đang thu hút dòng vốn phòng thủ khi lợi suất thực từ tiền mặt và trái phiếu Kho bạc Mỹ suy giảm. Đồng, trong khi đó, phản ánh kỳ vọng cải thiện về tín dụng và hoạt động kinh tế toàn cầu. Cả hai cùng phát đi thông điệp rằng chính sách tiền tệ thắt chặt đang tiến gần giới hạn, bất chấp việc ngôn từ chính thức vẫn còn thận trọng.

Bitcoin hiện chưa phản ánh rõ sự dịch chuyển này, nhưng lịch sử cho thấy tài sản này thường chỉ bắt đầu vận động khi tín hiệu thanh khoản trở nên đủ rõ ràng để thị trường không thể phớt lờ.

Kim loại thường phản ứng trước khi ngân hàng trung ương hành động

Thị trường tài chính có xu hướng định giá lại các điều kiện vĩ mô trước khi nhà hoạch định chính sách thừa nhận bước ngoặt, đặc biệt khi chi phí vốn bắt đầu thay đổi ở biên.

Diễn biến của vàng trong nhiều chu kỳ là minh chứng rõ ràng. Dữ liệu lịch sử cho thấy giá vàng thường bắt đầu tăng vài tháng trước lần cắt giảm lãi suất đầu tiên, khi nhà đầu tư nhận thấy lợi suất thực đã tạo đỉnh và bắt đầu suy yếu, thay vì chờ quyết định chính thức từ Fed.

Các giai đoạn năm 2001, 2007 và 2019 đều cho thấy vàng tăng giá trong khi chính sách vẫn “trên danh nghĩa” là thắt chặt, phản ánh kỳ vọng rằng việc nắm giữ tiền mặt sắp không còn mang lại lợi suất thực hấp dẫn.

Đồng củng cố tín hiệu này theo một cách khác. Không giống vàng, nhu cầu đồng gắn chặt với xây dựng, sản xuất và chu kỳ đầu tư, khiến nó nhạy cảm với khả năng tiếp cận tín dụng và điều kiện tài trợ.

Khi giá đồng tăng song song với vàng, đó không chỉ là phòng thủ, mà còn hàm ý thị trường kỳ vọng các điều kiện tài chính nới lỏng sẽ hỗ trợ hoạt động kinh tế thực. Diễn biến gần đây trên thị trường hợp đồng tương lai đồng cho thấy giá vẫn đi lên dù dữ liệu tăng trưởng còn thiếu đồng đều và ngân hàng trung ương giữ giọng điệu dè dặt.

Sự kết hợp này có ý nghĩa lớn vì nó làm giảm nguy cơ tín hiệu sai lệch. Vàng đơn lẻ có thể tăng do lo ngại địa chính trị, còn đồng riêng lẻ có thể phản ứng với gián đoạn nguồn cung. Nhưng khi cả hai cùng tăng, điều đó thường phản ánh một sự điều chỉnh rộng hơn trong kỳ vọng thanh khoản, ngay cả khi chưa có sự hậu thuẫn chính sách rõ ràng.

Lợi suất thực dẫn dắt chu kỳ, không phải tiêu đề chính sách

Yếu tố chung chi phối vàng, đồng và sau đó là Bitcoin chính là lợi suất thực của trái phiếu chính phủ kỳ hạn dài, đặc biệt là lợi suất thực của trái phiếu Kho bạc Mỹ 10 năm. Lợi suất thực đại diện cho mức sinh lời sau lạm phát và đóng vai trò là chi phí cơ hội của việc nắm giữ các tài sản khan hiếm hoặc không sinh lãi.

Khi lợi suất thực đạt đỉnh và bắt đầu đi xuống, sức hấp dẫn tương đối của những tài sản này sẽ cải thiện, ngay cả khi lãi suất điều hành vẫn ở mức cao.

Lịch sử cho thấy giá vàng có mối quan hệ chặt chẽ với lợi suất thực. Các nhịp tăng thường bắt đầu ngay khi lợi suất thực đảo chiều giảm, chứ không phải sau khi Fed chính thức cắt lãi suất. Những thông điệp mang tính “diều hâu” hiếm khi đảo ngược được xu hướng này một khi lợi suất thực đã bước vào giai đoạn co hẹp.

Đồng tuy không gắn trực tiếp như vàng, nhưng vẫn hưởng lợi từ bối cảnh tương tự. Lợi suất thực giảm thường đi kèm điều kiện tài chính dễ thở hơn, đồng USD yếu hơn và tín dụng thuận lợi hơn, qua đó hỗ trợ kỳ vọng nhu cầu công nghiệp.

Bitcoin vận hành trong cùng khuôn khổ đó, nhưng phản ứng muộn hơn do cấu trúc nhà đầu tư. Trong năm 2019, đà tăng của Bitcoin chỉ hình thành sau khi lợi suất thực giảm bền vững và Fed chuyển từ thắt chặt sang nới lỏng. Đến năm 2020, mối quan hệ này trở nên rõ nét hơn khi lợi suất thực lao dốc và thanh khoản tràn ngập hệ thống, với Bitcoin tăng tốc mạnh sau khi vàng đã sớm điều chỉnh vị thế.

Trình tự này lý giải vì sao Bitcoin thường trông như “lệch nhịp” ở giai đoạn đầu chu kỳ. Nó không phản ứng với từng dữ liệu đơn lẻ hay một quyết định lãi suất cụ thể, mà với tác động tích lũy của việc lợi suất thực suy giảm và kỳ vọng thanh khoản mà kim loại thường phản ánh sớm hơn.

Dòng vốn luân chuyển khiến Bitcoin phản ứng chậm

Thứ tự phản ứng của các loại tài sản trong chu kỳ nới lỏng phản ánh cách dòng vốn tái phân bổ. Giai đoạn đầu, nhà đầu tư ưu tiên bảo toàn giá trị với biến động thấp, qua đó hỗ trợ vàng. Khi kỳ vọng tín dụng nới lỏng và tăng trưởng cải thiện trở nên rõ ràng hơn, đồng bắt đầu phản ánh sự dịch chuyển đó.

Bitcoin thường hấp thụ dòng vốn sau cùng, khi thị trường tin tưởng hơn rằng nới lỏng sẽ thực sự diễn ra và điều kiện thanh khoản đủ để hỗ trợ các tài sản rủi ro hơn. Mô hình này đã lặp lại nhiều lần. Năm 2019, vàng tăng trước, Bitcoin bứt phá sau và cuối cùng vượt trội khi lãi suất bị cắt giảm. Năm 2020, trình tự này diễn ra nhanh hơn nhưng bản chất không thay đổi.

Do quy mô thị trường nhỏ hơn và nhạy cảm hơn với dòng vốn cận biên, Bitcoin thường có biên độ biến động mạnh khi xu hướng phân bổ đảo chiều theo hướng có lợi cho nó.

Hiện tại, kim loại đang định giá lại điều kiện tài chính trước khi có xác nhận chính thức, trong khi Bitcoin vẫn dao động trong biên hẹp. Sự phân kỳ này thường xuất hiện ở giai đoạn đầu của chu kỳ nới lỏng và chỉ được giải quyết khi lợi suất thực suy giảm đủ lâu để tác động đến quyết định phân bổ vốn trên diện rộng.

Những yếu tố có thể phá vỡ kịch bản

Luận điểm này phụ thuộc vào việc lợi suất thực tiếp tục đi xuống. Nếu lợi suất thực đảo chiều tăng mạnh và kéo dài, cơ sở cho đà tăng của vàng sẽ suy yếu, đồng chịu áp lực và Bitcoin mất đi động lực thanh khoản từng hỗ trợ các chu kỳ trước.

Việc đẩy nhanh thắt chặt định lượng hoặc đồng USD tăng giá mạnh cũng sẽ siết chặt điều kiện tài chính và gây áp lực lên các tài sản dựa vào kỳ vọng nới lỏng. Một cú bùng phát lạm phát mới buộc ngân hàng trung ương trì hoãn nới lỏng đáng kể sẽ tạo ra rủi ro tương tự, khi lợi suất thực duy trì ở mức cao và hạn chế khả năng mở rộng thanh khoản.

Ở thời điểm hiện tại, thị trường hợp đồng tương lai vẫn đang định giá khả năng nới lỏng trong tương lai, trong khi lợi suất thực của trái phiếu Kho bạc Mỹ vẫn thấp hơn đỉnh chu kỳ. Kim loại đã phản ứng với những tín hiệu đó. Bitcoin thì chưa, nhưng hành vi lịch sử cho thấy nó thường chỉ chuyển động khi tín hiệu thanh khoản trở nên bền vững hơn.

Nếu lợi suất thực tiếp tục co hẹp, con đường mà vàng và đồng đang đi trước đây nhiều lần đã dẫn Bitcoin theo sau, với cường độ mạnh hơn đáng kể.