Những “bóng ma” đang thao túng thị trường Solana: Câu chuyện về volume “ngầm” 6 tỷ USD

Tuần qua, một cái tên lạ lẫm bất ngờ vượt lên dẫn đầu hệ sinh thái Solana: HumidiFi – một sàn giao dịch không mặt, không tên, không trang web công khai – nhưng đã xử lý gần 3 tỷ USD giao dịch, chiếm 15% toàn bộ khối lượng giao dịch của Solana.

Tuy nhiên, thành công của nó lại gắn liền với một bí ẩn chưa lời giải: Ai là người đứng sau?

“Chúng tôi không có bất kỳ thông tin nào về đội ngũ phát triển HumidiFi,” một đại diện sàn đối thủ chia sẻ.

Trên mạng xã hội, nhiều chuyên gia crypto kỳ cựu cũng tỏ ra bối rối. Trong khi đó, HumidiFi và những sàn tương tự vẫn âm thầm chi phối phần lớn dòng tiền trên blockchain Solana.

Làn sóng “dark AMM” quét qua Solana

Theo dữ liệu từ Blockworks Research, hơn 30% (tương đương khoảng hơn 6 tỷ USD) tổng khối lượng giao dịch trên Solana tuần qua đến từ các sàn giao dịch ngầm – được gọi là dark AMM (nhà tạo lập thị trường tự động hoạt động ẩn danh).

Không có giao diện người dùng, không kêu gọi cộng đồng cung cấp thanh khoản, các AMM này chỉ tương tác với các nền tảng tổng hợp giao dịch như Jupiter, nơi thuật toán ưu tiên các sàn có giá tốt nhất.

Điều này khiến tính hiệu quả đang dần lấn át minh bạch – một nguyên lý từng là cốt lõi của DeFi.

“Dark AMM đang lên ngôi vì khả năng tối ưu giá tốt hơn. Giới giao dịch giờ đây ưu tiên thực thi hiệu quả thay vì minh bạch”, Amir Hajian, nhà nghiên cứu tại Keyrock, nhận định.

Cạnh tranh ngầm, tiền chảy vào túi kẻ giỏi nhất

Cơ chế hoạt động của dark AMM khiến cuộc chơi trở thành một sân khấu kỹ thuật thuần túy, nơi từng mili giây và từng điểm phần trăm quyết định thắng thua.

Trong môi trường đó:

• Dark AMM có thể chủ động điều chỉnh thanh khoản, cập nhật giá theo thời gian thực.
• Không bị ảnh hưởng bởi bot giao dịch gây thua lỗ như các AMM truyền thống.
• Không phụ thuộc vào cộng đồng, hoàn toàn kiểm soát thanh khoản của mình.

Kết quả là họ có thể cung cấp mức giá tốt nhất và được nền tảng như Jupiter ưu tiên gửi giao dịch – từ đó thu hút dòng tiền khổng lồ.

“Nếu tôi là một kỹ sư Solana muốn chứng minh năng lực thật sự, thì xây dựng một dark AMM là nơi duy nhất đáng để chơi,” Edgar Pavlovsky, nhà phát triển DeFi trên Solana chia sẻ.

Ẩn danh: Chiến lược hay né tránh trách nhiệm?

Không chỉ riêng HumidiFi, những cái tên nổi bật như ZeroFi, GoonFi cũng vận hành trong im lặng. Không ai biết đội ngũ của họ là ai, đến từ đâu – và họ dường như muốn giữ mọi thứ trong bóng tối.

Tuy nhiên, vẫn có những ngoại lệ:

• Wintermute, một trong những nhà tạo lập thị trường lớn nhất, đã xác nhận điều hành Tessera V, một dark AMM xử lý 735 triệu USD trong tuần.
• Ellipsis Labs, nhà phát triển Solana DeFi, công khai là đơn vị đứng sau SolFi, một dark AMM từng vô danh nhưng cực kỳ hiệu quả.

Sự đối lập giữa ẩn danh và minh bạch giờ đây không còn là vấn đề đạo đức – mà là chiến lược cạnh tranh.

Theo Benedict Brady, nhà sáng lập nền tảng dữ liệu Meridian, dark AMM đang thống trị toàn bộ khối lượng stablecoin trên Solana. Và xu hướng này chưa có dấu hiệu chậm lại. Bởi vì:

• AMM truyền thống bị động, chỉ cập nhật giá khi có giao dịch – dễ bị bot khai thác chênh lệch giá gây thua lỗ.
• Trong khi đó, dark AMM cập nhật giá liên tục, hạn chế thua lỗ, cung cấp mức giá cạnh tranh hơn.

“Có lẽ chỉ còn là vấn đề thời gian trước khi thanh khoản chủ động hoàn toàn đánh bại thanh khoản bị động,” Brady nhận định.

stablecoins are also dominated by dark amms pic.twitter.com/tDVHVR7xab

— benedict (@bqbrady) August 3, 2025

Blockchain từng được ca ngợi là công cụ tạo ra một nền tài chính mở, minh bạch và phi tập trung. Nhưng giờ đây, một phần lớn giao dịch trên Solana đang diễn ra trong bóng tối – nơi người giao dịch không biết mình đang giao dịch với ai, và người tạo lập thị trường cũng chẳng cần xuất hiện công khai.

HumidiFi chỉ là phần nổi của tảng băng. Và với đà tăng trưởng hiện tại, dark AMM đang không chỉ tái định hình DeFi trên Solana – mà còn đặt ra câu hỏi lớn cho toàn bộ ngành công nghiệp tiền mã hóa: “Chúng ta sẵn sàng đánh đổi điều gì để có mức giá tốt hơn?”

• Liệu khối lượng DEX Solana đạt 1 nghìn tỷ đô la có thể giúp giá lên trên 200 đô la không?
• Solana đứng thứ hai về khối lượng DEX – Giá SOL có theo sau?

Lilly