Nhà văn đoạt giải Nobel Văn học 2025 ví crypto là “bằng chứng tiền đã ảo hóa”

Một truyện ngắn của nhà văn đoạt giải Nobel László Krasznahorkai đã gọi tiền điện tử là “bằng chứng thuyết phục nhất” cho thấy tiền tệ chỉ là một khái niệm ảo.

Tuần trước, Viện Hàn lâm Thụy Điển đã trao Giải Nobel Văn học 2025 cho nhà văn người Hungary này — người được tôn vinh vì “một sự nghiệp văn chương lôi cuốn và mang tầm nhìn, khẳng định sức mạnh của nghệ thuật giữa bối cảnh nỗi sợ tận thế.”

Tuy nhiên, điều khiến giới tiền điện tử đặc biệt chú ý là việc Krasznahorkai bất ngờ nhắc đến crypto trong một truyện ngắn gần đây của ông — An Angel Passed Above Us (tạm dịch: Một thiên thần bay qua chúng ta), được dịch sang tiếng Anh và đăng trên The Yale Review vào tháng 2.

Câu chuyện lấy bối cảnh trong một chiến hào đổ nát tại Ukraine, nơi hai người lính bị thương nằm bất động sau đợt pháo kích dữ dội. Trong khung cảnh hoang tàn đó, một người lính bắt đầu độc thoại, tưởng như đang nói với đồng đội đã chết — về tiền, blockchain, và niềm tin.

Anh nói: “Tiền từ lâu đã là thứ ảo, và bằng chứng rõ ràng nhất cho điều đó ngày nay chính là tiền điện tử.” Rồi tiếp tục: “Không khó để dự đoán rằng crypto sẽ tạo ra những biến chuyển sâu sắc trong xã hội — điều đó giờ đây ai cũng thấy, vấn đề chỉ là: làm thế nào cho đúng.”

Theo lời người lính, nhiều người “nghĩ rằng chỉ cần nhiệt huyết là đủ, nhưng không, crypto đòi hỏi kiến thức thực sự. Và kiến thức đó chỉ có được khi ta hiểu rõ crypto là gì, và không phải là gì — những điều nó có thể và không thể làm được.”

Bài độc thoại ấy dần chuyển sang một lời tiên tri: “Để hiểu được crypto,” anh nói, “người ta không chỉ cần tầm nhìn tổng quan, mà còn cần có viễn kiến.”

Từ đó, câu chuyện đi xa hơn, khi người lính khẳng định blockchain là “một trong những phát minh vĩ đại nhất trong lịch sử hiện đại.”

“Với tôi,” anh nói, “crypto là biểu tượng của đổi mới. Crypto cùng với blockchain tạo nên một mô hình vận hành cho phép những phẩm chất như tính xác thực, thống nhất, khả năng nhận dạng, và một sự linh hoạt phi biên giới.”

Anh cho rằng hệ thống tài chính hiện tại “vẫn còn giới hạn vật lý,” nhưng khi “nhiều loại tiền điện tử khác nhau xuất hiện và phổ biến, chúng sẽ dần chứng minh giá trị thực sự bằng khả năng thấm sâu vào mọi mặt của xã hội.”

Điều đó, theo người lính, sẽ khiến “crypto trở nên đáng tin cậy hơn, ngày càng gắn bó với đời sống toàn cầu.”

Giữa tiếng nổ vọng lại từ phía xa, anh ngừng lại, điều chỉnh giọng nói, rồi khẽ thốt: “Thôi thì, cứ gọi nó là crypto money. Dù gọi tên là gì, tiền vẫn chỉ là vấn đề của niềm tin.”

Và như một lời kết, anh nói: “Khi chúng ta chứng kiến sự ra đời của thế giới crypto, điều ấy trở nên hiển nhiên — trong tương lai, vốn và giá trị sẽ dựa trên hành động. Mô hình đó đã tồn tại — chính là trong crypto.”

• Nobel điều tra nghi án rò rỉ thông tin Nobel Hòa bình 2025 trên Polymarket
• Nhà kinh tế đoạt giải Nobel Paul Krugman: Stablecoin chỉ phục vụ tội phạm
• Chủ nhân giải Nobel Hòa bình 2025: Bitcoin là “công cụ kháng cự độc tài”

Vương Tiễn