BlackRock hé lộ bước ngoặt lịch sử của crypto, chỉ một blockchain kiểm soát lớp quyết toán

Stablecoin từng chỉ là một tiện ích trong crypto, giúp nhà giao dịch “đỗ” USD giữa các lệnh mua bán mà không cần chạm tới hệ thống fiat. Nhưng khi thị trường trưởng thành, BlackRock đã bắt đầu nhìn stablecoin như một lớp hạ tầng nền tảng của toàn bộ thị trường tài chính số.

Trong báo cáo Global Outlook 2026, BlackRock nhận định stablecoin đang vượt ra khỏi phạm vi sàn giao dịch để tích hợp vào các hệ thống thanh toán chính thống. Theo báo cáo, stablecoin có tiềm năng mở rộng mạnh trong chuyển tiền xuyên biên giới và các giao dịch thường nhật tại các nền kinh tế mới nổi.

Cách tiếp cận này đặc biệt quan trọng, bởi nó thay đổi câu hỏi mà nhà đầu tư đặt ra, nhất là khi quan điểm đó đến từ một tổ chức như BlackRock.

Vấn đề không còn là stablecoin có tốt cho crypto hay không. Câu hỏi thực sự là liệu chúng có đang tiến tới vai trò một hạ tầng quyết toán song hành, thậm chí nằm bên trong, hệ thống tài chính truyền thống hay không.

Nếu điều đó xảy ra, blockchain nào sẽ trở thành lớp nền cho quyết toán cuối cùng, tài sản thế chấp và dòng tiền được token hóa?

BlackRock đặt vấn đề một cách thẳng thắn. “Stablecoin không còn là thị trường ngách,” Samara Cohen, Giám đốc phát triển thị trường toàn cầu của BlackRock, cho biết trong báo cáo. Chúng đang “trở thành cây cầu nối giữa tài chính truyền thống và thanh khoản số”.

Từ chip giao dịch đến đường ray thanh toán

Stablecoin phát triển mạnh nhờ biến động của thị trường crypto. Giá dao động liên tục, ngân hàng nghỉ cuối tuần, còn sàn giao dịch thì phụ thuộc vào các kênh fiat rời rạc để xử lý hoàn tiền.

Token neo theo USD đã giải quyết bài toán vận hành đó, cung cấp một đơn vị hạch toán và tài sản quyết toán hoạt động 24/7.

Theo BlackRock, stablecoin giờ đã vượt xa vai trò ban đầu. Việc tích hợp vào thanh toán chính thống và chuyển tiền xuyên biên giới là bước đi tự nhiên tiếp theo, đặc biệt trong bối cảnh độ trễ, chi phí và sự cồng kềnh của hệ thống ngân hàng đại lý vẫn là vấn đề lớn.

Một yếu tố then chốt là khung pháp lý. Tại Mỹ, Đạo luật GENIUS được ký ban hành ngày 18/07/2025, thiết lập khuôn khổ liên bang cho stablecoin thanh toán, bao gồm yêu cầu về dự trữ và minh bạch thông tin.

Sự rõ ràng pháp lý không đảm bảo bùng nổ áp dụng ngay lập tức, nhưng nó thay đổi đáng kể cách các ngân hàng, nhà bán lẻ lớn và mạng lưới thanh toán đánh giá rủi ro tuân thủ.

Quy mô thị trường cũng không còn mang tính lý thuyết. Tổng giá trị stablecoin đạt khoảng 298 tỷ USD vào ngày 05/01/2026, với USDT và USDC vẫn chiếm ưu thế. BlackRock lưu ý stablecoin liên tục lập đỉnh vốn hóa ngay cả khi giá crypto biến động, đồng thời đóng vai trò nguồn “thanh khoản USD và ổn định on-chain” chủ đạo của hệ thống.

Sự kết hợp giữa quy mô và tính pháp lý là lý do stablecoin bắt đầu xuất hiện ở những nơi vốn ít được chú ý, như bộ phận quyết toán của các hệ thống thanh toán toàn cầu.

Visa đưa ra một ví dụ cụ thể vào tháng 12/2025, khi công ty triển khai quyết toán bằng USDC tại Mỹ, cho phép các đối tác phát hành và chấp nhận thẻ thanh toán trực tiếp với Visa bằng stablecoin của Circle. Các ngân hàng tham gia giai đoạn đầu thực hiện quyết toán trên Solana, với mục tiêu tăng tốc luân chuyển vốn, hoạt động bảy ngày mỗi tuần và duy trì khả năng vận hành qua cuối tuần, ngày lễ.

Stablecoin đang tiến vào phần “xương sống” của tài chính, nơi thường chỉ được chú ý khi xảy ra sự cố: quyết toán.

Quyết toán là nơi giá trị tích tụ

Khi stablecoin ngày càng giống USD số, câu hỏi tiếp theo là chúng sẽ “cư trú” ở đâu khi hệ thống mở rộng.

Trong các trường hợp sử dụng phức tạp hơn như tài sản thế chấp, quản lý ngân quỹ, quỹ thị trường tiền tệ được token hóa hay bù trừ xuyên biên giới, lớp nền tảng trở nên quan trọng hơn cả tiếp thị. Lớp này cần khả năng hoàn tất giao dịch rõ ràng, thanh khoản sâu, công cụ hoàn chỉnh, cùng mô hình quản trị và bảo mật đủ để các tổ chức tin cậy trong nhiều thập kỷ.

Đây là điểm Ethereum bắt đầu thể hiện vai trò.

Giá trị của Ethereum vào năm 2026 không nằm ở việc trở thành blockchain rẻ nhất để chuyển stablecoin. Nhiều mạng khác làm tốt điều đó, và thí điểm USDC của Visa trên Solana cho thấy các chain hiệu suất cao vẫn có chỗ đứng.

Lợi thế của Ethereum nằm ở việc nó trở thành lớp neo cho một hệ sinh thái tách bạch giữa thực thi và quyết toán.

Trong mô hình rollup, Ethereum đóng vai trò lớp quyết toán, neo giữ bảo mật và cung cấp tính hoàn tất khách quan khi phát sinh tranh chấp trên các chain khác. Người dùng có thể giao dịch nhanh và rẻ trên L2, nhưng chain gốc vẫn là trọng tài cuối cùng. Giá trị của hoạt động càng lớn, vai trò trọng tài càng trở nên đắt giá.

Token hóa đang âm thầm kéo các tổ chức về Ethereum

Phần phân tích stablecoin của BlackRock cũng là một câu chuyện về token hóa. Báo cáo mô tả stablecoin là “bước đi khiêm tốn nhưng có ý nghĩa” hướng tới hệ thống tài chính được token hóa, nơi USD số song hành và đôi khi tái định hình các kênh trung gian truyền thống.

Token hóa biến khái niệm này thành hiện thực trên bảng cân đối kế toán, thông qua việc phát hành quyền sở hữu tài sản thực, như trái phiếu Kho bạc, trực tiếp trên blockchain. Stablecoin đóng vai trò dòng tiền cho đăng ký mua, hoàn vốn và giao dịch thứ cấp.

Ở mảng này, Ethereum vẫn là trung tâm. Dữ liệu cho thấy Ethereum đang lưu trữ khoảng 12,5 tỷ USD tài sản thực được token hóa, tương đương khoảng 65% thị phần vào đầu tháng 01/2026.

BlackRock chính là một trong những lực đẩy. Quỹ thị trường tiền tệ token hóa BUIDL ra mắt đầu tiên trên Ethereum, sau đó mới mở rộng sang nhiều chain khác, bao gồm Solana và các L2 của Ethereum, khi trái phiếu Kho bạc token hóa trở thành một trong những ứng dụng thực tiễn rõ ràng nhất của tài chính on-chain.

Mô hình này phản ánh chiến lược quen thuộc của các tổ chức: khởi đầu tại nơi thanh khoản, lưu ký và chuẩn hợp đồng thông minh đã trưởng thành, rồi mở rộng dần khi kênh phân phối phát triển.

JPMorgan cũng đi theo hướng tương tự khi ra mắt quỹ thị trường tiền tệ token hóa trên Ethereum, cho phép đăng ký bằng tiền mặt hoặc USDC và gắn động thái này với sự thay đổi khung pháp lý stablecoin sau Đạo luật GENIUS.

Điều đó cho thấy stablecoin không chỉ cần một mạng nhanh cho thanh toán, mà còn cần một “kết cấu quyết toán” đủ tin cậy cho tài sản thế chấp token hóa, các công cụ tiền mặt sinh lợi và tài chính cấp tổ chức.

Ethereum dần trở thành lựa chọn mặc định, không phải vì thắng mọi chỉ số kỹ thuật, mà vì nó là nơi những giao dịch giá trị cao nhất được quyết toán.

Cơ hội đi kèm rủi ro

BlackRock cũng không bỏ qua mặt trái. Tại các thị trường mới nổi, stablecoin có thể mở rộng khả năng tiếp cận USD nhưng đồng thời làm suy yếu kiểm soát tiền tệ nếu việc sử dụng nội tệ suy giảm. Đây là bài toán kinh tế – chính trị, không thuần túy công nghệ, và có thể dẫn tới các phản ứng chính sách hạn chế.

Rủi ro từ nhà phát hành cũng tồn tại. Không phải stablecoin nào cũng giống nhau, và niềm tin thị trường phụ thuộc lớn vào chất lượng tài sản bảo chứng. Việc S&P Global Ratings hạ đánh giá dự trữ của Tether vào tháng 11/2025 là lời nhắc rằng sự ổn định của hệ thống có thể phụ thuộc vào những gì đứng sau tỷ giá neo.

Ethereum cũng không chắc chắn là lớp quyết toán duy nhất. Thực tế Visa lựa chọn Solana cho quyết toán USDC cho thấy các tổ chức lớn sẵn sàng dùng nhiều chain khác nhau nếu phù hợp vận hành. Chiến lược đa chain của Circle giúp thanh khoản stablecoin linh hoạt và giảm phụ thuộc vào một mạng duy nhất.

Tuy nhiên, khi stablecoin lan rộng, giá trị sẽ dồn về những lớp nền có thể cung cấp quyết toán đáng tin cậy, tích hợp sâu với tài sản token hóa và mô hình bảo mật đủ mạnh để các tổ chức yên tâm đặt tiền thật và tài sản thật lên on-chain.

Đó là lý do ETH thường được xem là một khoản đặt cược hợp lý cho tiêu chuẩn quyết toán của USD token hóa. Nếu stablecoin thực sự trở thành cây cầu nối giữa tài chính truyền thống và thanh khoản số như BlackRock nhận định, thì cây cầu đó vẫn cần một nền móng vững chắc.

Trong kiến trúc hiện tại của thị trường crypto, Ethereum chính là nền móng mà các tổ chức liên tục quay lại.

• Bitcoin ngày càng khẳng định vai trò lưu trữ giá trị trong mắt CEO Blackrock
• a16z dự báo năm 2026: Stablecoin sẽ vượt qua Visa

Hàn Tín