Vì sao các tổ chức vẫn ưu tiên Ethereum bất chấp sự xuất hiện của các blockchain nhanh hơn như Solana

Ethereum tiếp tục duy trì vị thế là blockchain tập trung lượng stablecoin và vốn tài chính phi tập trung (DeFi) lớn nhất thị trường, bất chấp sự trỗi dậy liên tiếp của các mạng lưới có tốc độ cao hơn.

Trong những năm gần đây, nhiều blockchain mới quảng bá khả năng xử lý giao dịch vượt trội và chi phí thấp, làm dấy lên câu hỏi liệu dòng vốn tổ chức có thể rời khỏi Ethereum trong tương lai hay không.

Kevin Lepsoe, nhà sáng lập ETHGas và cựu giám đốc phái sinh của Morgan Stanley tại khu vực châu Á, cho rằng lợi thế của Ethereum sẽ còn kéo dài, bởi các tổ chức tài chính thường ưu tiên chiều sâu vốn hơn là các chỉ số hiệu suất mang tính trình diễn.

Ông nhận định số giao dịch mỗi giây (TPS) có thể khiến giới kỹ sư hào hứng, nhưng không phải là yếu tố quyết định dòng vốn sẽ chảy về đâu. Theo Lepsoe, thanh khoản và nguồn cung stablecoin hiện tập trung chủ yếu trên Ethereum, và tài chính truyền thống (TradFi) luôn tìm đến nơi có thanh khoản dồi dào nhất.

Dòng vốn tổ chức mang lại quy mô và sự ổn định cho hệ sinh thái blockchain. Các nhà quản lý tài sản lớn và đơn vị phát hành quỹ token hóa thường triển khai vốn với quy mô đủ để gia tăng thanh khoản, đồng thời củng cố nguồn cung stablecoin. Sự hiện diện của họ giúp một mạng lưới duy trì vị thế lâu dài, thay vì phụ thuộc vào làn sóng đầu cơ bán lẻ vốn thường bùng nổ trong thị trường tăng giá và suy giảm khi điều kiện xấu đi.

Thanh khoản giúp Ethereum duy trì lợi thế

Nếu các tổ chức ưu tiên hoạt động tại nơi đã có sẵn lượng vốn lớn, thì việc xây dựng một blockchain nhanh hơn chưa đủ để kéo dòng tiền rời khỏi Ethereum.

Trong nhiều chu kỳ trước, hiệu suất đã trở thành công cụ thu hút người dùng. Solana nổi lên như một lựa chọn tốc độ cao thay thế Ethereum và từng được gán nhãn “Ethereum killer”. Mạng lưới này thu hút lượng lớn nhà đầu tư nhỏ lẻ thông qua làn sóng NFT và cơn sốt memecoin, song mức độ sôi động đó không duy trì được bền vững.

Hiện nay, Solana cũng phải đối mặt với thế hệ “Solana killer” mới, quảng bá chỉ số TPS lý thuyết cao hơn nữa. Tuy nhiên, lợi thế thanh khoản của Ethereum mang lại chênh lệch giá (spread) hẹp hơn, độ trượt giá thấp hơn đối với các giao dịch lớn, cũng như khả năng hấp thụ giao dịch quy mô tổ chức mà không gây biến động mạnh về giá.

Lepsoe ví Ethereum như khu trung tâm tài chính của một thành phố. Có thể tồn tại những khu chợ ở vùng ngoại ô với giá cả chênh lệch hoặc trải nghiệm khác biệt, nhưng nếu cần thanh khoản sâu nhất, dòng tiền sẽ tìm đến trung tâm — và trong hệ sinh thái blockchain hiện nay, đó là Ethereum.

Nếu các chu kỳ trước chủ yếu được thúc đẩy bởi đầu cơ bán lẻ, giai đoạn tiếp theo đang dần chứng kiến vai trò lớn hơn của vốn tổ chức. Các định chế tài chính ngày càng quan tâm đến những ứng dụng thực tiễn như stablecoin và tài sản thực được token hóa (RWA).

Ngay cả nhà quản lý tài sản lớn nhất thế giới là BlackRock cũng đẩy mạnh chiến lược RWA. Quỹ USD Liquidity Fund (BUIDL) — quỹ trái phiếu chính phủ Mỹ được token hóa — ban đầu triển khai trên Ethereum trước khi mở rộng sang nhiều blockchain khác. Hiện Ethereum chiếm hơn 30% vốn hóa thị trường của BUIDL.

Ethereum cũng là mạng lưới lớn nhất về vốn hóa stablecoin, với 160,4 tỷ USD theo dữ liệu từ DefiLlama. Samara Cohen, Giám đốc phát triển thị trường toàn cầu của BlackRock, nhận định stablecoin đang trở thành cầu nối giữa tài chính truyền thống và thanh khoản số.

Điều chỉnh cấu trúc để củng cố vị thế

Dù thanh khoản là yếu tố cốt lõi, hiệu suất kỹ thuật không thể bị xem nhẹ. Ethereum đã điều chỉnh cấu trúc nhằm cải thiện khả năng mở rộng. Phí giao dịch từng tăng lên mức khó sử dụng đã giảm đáng kể nhờ sự phát triển của các giải pháp layer 2 (L2). Tuy nhiên, L2 cũng tạo ra tình trạng phân mảnh thanh khoản giữa nhiều môi trường khác nhau.

Theo Lepsoe, sự phân mảnh này có thể xem là “may mắn trong rủi ro”. Nếu L2 không giữ lại một phần thanh khoản trong hệ sinh thái Ethereum, dòng vốn có thể đã chảy sang các blockchain layer 1 cạnh tranh và khó có cơ hội quay trở lại.

Gần đây, Ethereum chuyển trọng tâm trở lại việc mở rộng layer 1. Đồng sáng lập Vitalik Buterin cho rằng nhiều L2 chưa đạt mức độ phi tập trung như kỳ vọng, trong khi chuỗi chính hiện đã có đủ nền tảng để mở rộng trực tiếp.

Ethereum dự kiến triển khai bản nâng cấp Glamsterdam vào năm 2026, nâng giới hạn gas mỗi block từ 60 triệu lên 200 triệu, hướng tới mục tiêu đạt 10.000 TPS theo thời gian.

Song song với nâng cấp giao thức, các nhà cung cấp hạ tầng cũng thử nghiệm giải pháp tối ưu hiệu quả thực thi. ETHGas của Lepsoe tập trung cải thiện quy trình xây dựng block thông qua cơ chế xử lý off-chain, trong khi Psy Protocol ứng dụng công nghệ zero-knowledge để gộp nhiều giao dịch thành một.

Marcin Kaźmierczak, đồng sáng lập RedStone — đơn vị cung cấp dữ liệu oracle cho tài sản token hóa và ứng dụng blockchain tổ chức — nhận định Ethereum vẫn có lợi thế nhờ lịch sử vận hành lâu dài và đã được kiểm chứng. Dù các tổ chức mở rộng mạnh mẽ sang Ethereum, họ cũng cân nhắc các lựa chọn khác như Solana hay Canton, đặc biệt khi yếu tố quyền riêng tư được đặt lên hàng đầu.

Tuy vậy, Lepsoe khẳng định ông không nhìn thấy mối đe dọa đáng kể từ các đối thủ, bởi Ethereum vẫn sở hữu bể thanh khoản sâu nhất — yếu tố quyết định đối với các nhà phân bổ vốn lớn.

Trong thị trường blockchain, tốc độ có thể thu hút người dùng trong giai đoạn bùng nổ, nhưng dòng vốn dài hạn thường neo lại ở nơi có thị trường sâu và thanh khoản vững chắc nhất. Hiện tại, lợi thế đó vẫn thuộc về Ethereum.

• Dự đoán giá TOP 3 tiền điện tử: BTC, ETH và XRP phát tín hiệu tăng nhẹ trong ngắn hạn
• Vitalik Buterin đề xuất đại tu mật mã Ethereum trước nguy cơ lượng tử
• Nhà đầu tư Mỹ tái quan tâm Ethereum, nhưng triển vọng ngắn hạn chưa sáng

Vương Tiễn