Zero-knowledge có phải câu trả lời cho DeFi?

Updated: 06/08/2023 at 6:01

Kyle Samani cho biết bằng chứng zero-knowledge (ZK) có chỗ đứng nhất định, nhưng không phù hợp trong DeFi.

Kyle Samani

Kyle Samani của Multicoin Capital

“Tôi khá tự tin rằng ZK không phải là câu trả lời đúng cho quyền riêng tư on-chain”.

Chứng minh với ai đó rằng một người đủ tuổi mua rượu mà không tiết lộ thông tin cá nhân như địa chỉ? Anh nói:

“Đó là trường hợp rất thích hợp cho ZK. Đó thực sự là những gì bằng chứng ZK làm được. Nếu mục tiêu là bảo vệ quyền riêng tư khi chứng minh điều gì đó về bản thân, thì rất hiệu quả. Nhưng điều đó không đúng nếu mục tiêu là quyền riêng tư trong bối cảnh của DeFi”, Samani giải thích.

Trên podcast Lightspeed, Kyle Samani của Multicoin Capital giải thích lý do tại sao các rollup ZK không phải là giải pháp thiết thực cho quyền riêng tư trong DeFi.

“DeFi yêu cầu khái niệm về trạng thái được chia sẻ. Có một pool LP và một lệnh giới hạn… Có những người vượt qua mức chênh lệch, những người thực hiện tương tác và giờ đây mọi người sẽ thực hiện các phép tính.

Trong thế giới mà mọi người đang gửi những thứ ZK đến một blockchain để thực hiện các loại giao dịch tài chính này, sẽ không có khái niệm về trạng thái toàn cầu. Vì vậy, nếu không có khái niệm về trạng thái toàn cầu, bạn không thể suy luận về trạng thái toàn cầu”.

Các lập luận

Samani gợi ý suy nghĩ về tiền đề cơ bản của zcash (ZEC – tiền điện tử dựa trên quyền riêng tư) để minh họa vấn đề. Với zcash, bằng chứng của bất kỳ giao dịch nào đều nêu rõ rằng một loạt UTXO (đầu ra giao dịch chưa chi tiêu) đã được gửi đến một loạt địa chỉ riêng tư trong một “đốm màu được mã hóa”.

Trong ví dụ mà Samani đưa ra, “tổng số UTXO tôi nhận được ít hơn số UTXO tôi đã gửi đi, bao gồm cả giao dịch hiện tại”.

“Về cơ bản, bạn chỉ đang nói rằng số dư của tôi lớn hơn 0”, anh ấy nói.

Về mặt lý thuyết, zcash không bao giờ được vượt quá số lượng lưu hành 21 triệu vì nó là một fork của Bitcoin được xây dựng với cùng giới hạn nguồn cung, nhưng không có cách nào để kiểm toán nguồn cung do có thiết kế dựa trên quyền riêng tư.

Đó là thuộc tính cơ bản của zcash kể từ “ngày đầu tiên”. Anh chỉ ra một lỗi nghiêm trọng được team zcash báo cáo và khắc phục vào năm 2019, khi ai đó đã đúc số lượng zcash không giới hạn trong pool mã hóa.

“Không ai tin rằng mạng bị lợi dụng, nhưng đã bị phát hiện, được vá và sau đó được Electric Coin Company tiết lộ, điều này càng làm nổi bật thực tế là không có cách nào để kiểm toán hệ thống từ trên xuống”. Nói cách khác, không thể biết chắc chắn nguồn cung zcash vẫn cố định ở mức 21 triệu.

Samani liên hệ vụ việc với nỗ lực triển khai các giải pháp ZK trong DeFi.

“Nếu bạn không thể suy luận về hệ thống từ trên xuống, thì DeFi (ít nhất là DeFi như chúng ta biết hiện tại) sẽ không hoạt động. Không có XYK. Bạn không biết K là gì, và do đó bạn không biết X và Y là gì. Quản lý tài sản thế chấp, bạn có phải là người thanh toán không, yếu tố sức khỏe của bạn và tất cả những thứ này không hoạt động khi mọi người đang gửi một loạt bằng chứng riêng tư cho chain. DeFi yêu cầu chế độ xem từ trên xuống để hoạt động và điều đó về cơ bản không hướng tới một loạt các giao dịch ZK được mã hóa”.

Một số team đang làm việc để kích hoạt SDK ZK, “nhưng tất cả họ đều đang giải quyết vấn đề logic rất cơ bản này”.

Samani đề xuất cách phù hợp để đạt được quyền riêng tư trong DeFi là thông qua FHE (fully homomorphic encryption). Các hợp đồng sẽ được mã hóa từ đầu đến cuối, trong đó các chuyển đổi trạng thái được trình xác thực áp dụng.

“Các trình xác thực không cần thực sự biết bất kỳ số dư nào là gì để áp dụng các chuyển đổi và chạy câu lệnh “if” so sánh…

“Cái hay của hệ thống đó là logic cốt lõi của hệ thống được bảo tồn. Điều đó khiến tôi thấy đó là cách đúng đắn để giải quyết vấn đề”.

Tham gia Telegram của Tạp Chí Bitcoin: https://t.me/tapchibitcoinvn

Theo dõi Twitter: https://twitter.com/tapchibtc_io

Theo dõi Tiktok: https://www.tiktok.com/@tapchibitcoin

Đình Đình

Theo Blockworks

Được đề cập trong bài viết
Mới cập nhật

Tháng 05/2026 – MEXC, đơn vị tiên phong về giao dịch tài sản kỹ thuật số 0 phí, hôm nay đã công bố cam kết mở rộng Quỹ bảo vệ từ $100 triệu lên $500 triệu trong vòng hai năm tới, đồng thời mua 1,000 Bitcoin. Động thái này thiết... ...

Khi Bitcoin [BTC] tiến sát vùng 80.500–81.000 USD, hoạt động của các thợ đào ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc định hình động lực thị trường bên dưới bề mặt. Các công ty khai thác đại chúng đã “phân phối” gần 32.000 BTC chỉ riêng trong quý... ...

Tuần này, những đồng coin tăng giá đã dẫn dắt hiệu suất của thị trường tiền điện tử. Thay vì chỉ dựa vào động lực đơn thuần, các altcoin đã tăng giá nhờ các chất xúc tác cơ bản như nâng cấp giao thức và hoạt động phát triển gia... ...

Hà Nội, ngày 08/05/2026 – Trong không gian sang trọng bên hồ Tây, MEXC Ventures tại Việt Nam đã tổ chức sự kiện kỷ niệm 8 năm thành lập với chủ đề “8eyond Infinity”, quy tụ hơn 140 đối tác, chuyên gia và đại diện truyền thông tại quốc gia.... ...

Liệu câu chuyện về quyền riêng tư có đang lấy lại đà tăng trưởng một lần nữa? Monero [XMR] đã tăng 30,51% kể từ khi thiết lập mức thấp cục bộ tại 313,32 USD vào thứ Sáu, ngày 3 tháng 4. Điều thú vị là ZCash [ZEC] và Dash [DASH],... ...

Bitcoin [BTC] đã giành lại mức 80.000 USD lần đầu tiên kể từ ngày 31 tháng 1 khi quá trình tích lũy của cá voi tăng tốc, với 4.527 BTC trị giá khoảng 362 triệu USD được hấp thụ trong vòng 24 giờ. Sự gia tăng này phản ánh niềm... ...

Sau khi giành lại mốc 80.000 USD, Bitcoin (BTC) đã giao dịch quanh mức 81.000 USD tại thời điểm viết bài, đánh dấu mức cao nhất kể từ cuối tháng 1 và làm thay đổi cấu trúc ngắn hạn. Điều này diễn ra sau một quá trình phục hồi ổn... ...

Zcash đã tiếp tục quá trình hồi phục giá, kéo dài xu hướng tăng trưởng suốt một tuần qua. Kể từ khi rơi xuống dưới mức 320 USD vào một tuần trước, đồng altcoin này đã liên tục đóng cửa ở các mức đỉnh cao hơn, cho thấy nhu cầu... ...

Solana đã tụt lại phía sau trong đợt hồi phục chung của thị trường tiền mã hóa vào ngày 4 tháng 5, ngay cả khi đà phát triển của hệ sinh thái được cải thiện. Theo CoinMarketCap, SOL chỉ tăng 1,90% trong 24 giờ qua. Trong cùng khoảng thời gian... ...

Sau khi duy trì trong một biên độ hẹp suốt những tuần thị trường suy yếu vừa qua, đồng tiền mã hóa DASH cuối cùng đã bùng nổ. Đồng altcoin này đã nhảy vọt lên mức cao nhất trong bốn tháng là 50,98 USD. Tại thời điểm viết bài, token... ...

Xem thêm bài viết

Chọn chế độ hiển thị:
Bình thường Bảo vệ mắt Dark Mode