Trump chuẩn bị ký sắc lệnh bảo vệ ngành crypto khỏi “phân biệt đối xử tài chính”

Tổng thống Donald Trump đang chuẩn bị ký một sắc lệnh hành pháp ngay trong tuần này nhằm bảo vệ các công ty crypto và tổ chức bảo thủ khỏi các hành vi được cho là phân biệt đối xử trong lĩnh vực ngân hàng.

Theo nguồn tin từ Wall Street Journal, sắc lệnh này sẽ yêu cầu các cơ quan quản lý ngân hàng điều tra những trường hợp có khả năng vi phạm luật tín dụng công bằng, luật chống độc quyền và quy định bảo vệ người tiêu dùng — đặc biệt khi các tổ chức tài chính đơn phương chấm dứt quan hệ với khách hàng.

Trump đã từng lên kế hoạch ký một sắc lệnh hành pháp liên quan đến crypto vào tháng 3 năm nay, nhắm vào các chính sách thời Tổng thống Biden vốn khiến nhiều công ty tài sản số gặp khó khăn trong việc tiếp cận dịch vụ ngân hàng. Tuy nhiên, kế hoạch này bị tạm gác.

Đây được xem là động thái phản ứng mạnh mẽ nhất của Trump trước cáo buộc về cái gọi là “Chiến dịch Chokepoint 2.0” — chiến dịch được cho là âm thầm siết chặt quyền tiếp cận ngân hàng của các công ty crypto và tổ chức có quan điểm chính trị bảo thủ dưới thời chính quyền Biden.

Theo bản dự thảo mà WSJ tiếp cận được, các ngân hàng bị phát hiện vi phạm có thể đối mặt với án phạt tài chính và các hành động cưỡng chế từ cơ quan quản lý.

Sắc lệnh cũng viện dẫn một số sự việc cụ thể, như việc Bank of America đóng tài khoản của một tổ chức Cơ đốc giáo tại Uganda — với lý do không phục vụ doanh nghiệp nhỏ ở nước ngoài. Ngoài ra, văn bản còn đề cập đến vai trò của các ngân hàng trong việc cung cấp dữ liệu phục vụ điều tra cuộc bạo loạn tại tòa nhà Quốc hội Mỹ ngày 6/1/2021.

Trump từng đích thân trải nghiệm việc bị “phân biệt đối xử tài chính” khi chia sẻ hồi tháng 6: “Các ngân hàng lớn đã rất tồi tệ với chúng tôi dưới thời Biden.” Ông nhấn mạnh: “Chính các cơ quan quản lý mới là người điều khiển các ngân hàng, chứ không phải các CEO ngân hàng.”

Bản dự thảo sắc lệnh cũng kêu gọi các cơ quan liên bang xóa bỏ các chính sách nội bộ góp phần tạo điều kiện cho hiện tượng “debanking” (loại bỏ khách hàng khỏi hệ thống ngân hàng), đồng thời đề nghị Cơ quan Hỗ trợ Doanh nghiệp Nhỏ (SBA) rà soát lại các đối tác ngân hàng.

Phản ứng trước áp lực, một số ngân hàng đã bắt đầu sửa đổi chính sách để cấm rõ ràng hành vi phân biệt chính trị, đồng thời tích cực hợp tác với các quan chức bang thuộc Đảng Cộng hòa để chứng minh sự tuân thủ.

Trong khi đó, Coinbase tiếp tục cuộc chiến pháp lý nhằm buộc chính phủ công khai các tài liệu liên quan đến “Chiến dịch Chokepoint 2.0”. Giám đốc pháp lý Paul Grewal gần đây cáo buộc Cơ quan Bảo hiểm Tiền gửi Liên bang (FDIC) cản trở công khai thông tin, dù đã có phán quyết của tòa án. Trên thực tế, FDIC đã buộc phải công bố nhiều tài liệu hé lộ nỗ lực ngăn các ngân hàng phục vụ công ty crypto.

Bo Hines, Giám đốc Nhóm công tác Tổng thống về tài sản kỹ thuật số tại Nhà Trắng, xác nhận hành động từ chính quyền Trump sắp được triển khai. Ông từng nói với Decrypt: “Ngành công nghiệp có thể kỳ vọng một động thái sớm.”

Nếu được ký ban hành, sắc lệnh này sẽ yêu cầu các cơ quan liên bang dỡ bỏ chính sách nội bộ tiếp tay cho tình trạng loại bỏ khách hàng, chuyển hồ sơ vi phạm sang Bộ Tư pháp và xem xét cách Cục Dự trữ Liên bang (Fed) xử lý quyền tiếp cận hạ tầng ngân hàng đối với các công ty crypto.

Tuy nhiên, một số chuyên gia pháp lý cảnh báo sắc lệnh có thể vượt quá thẩm quyền của Tổng thống. Luật sư Alex Chandra, đối tác tại hãng luật IGNOS Law Alliance (Indonesia), nhận định: “Sắc lệnh hành pháp chỉ có thể thực thi các luật hiện hành, chứ không thể tạo ra quyền bảo vệ mới. Nếu vượt quá phạm vi luật hiện tại, sắc lệnh có thể bị thách thức.”

Chandra cho rằng việc thiếu định nghĩa rõ ràng về “phân biệt chính trị” sẽ gây khó khăn trong thực thi, đồng thời cảnh báo sắc lệnh có thể tạo tiền lệ nguy hiểm buộc cả các doanh nghiệp tư nhân khác phải phục vụ những khách hàng mà họ vốn từ chối vì lý do danh tiếng, rủi ro hoặc đạo đức.

Ông lưu ý rằng “chính phủ hiện không có cơ sở pháp lý rõ ràng để quy định hoặc xử phạt hành vi này” vì khuynh hướng chính trị chưa được công nhận là một nhóm được pháp luật liên bang bảo vệ.

“Các tòa án có thể cho rằng sắc lệnh vượt thẩm quyền của Tổng thống, vì trên thực tế đang tạo ra một nhóm được bảo vệ mới mà không có sự phê chuẩn của Quốc hội,” ông nói.

“Tôi hiểu ý định của Tổng thống là muốn mở rộng khả năng tiếp cận ngân hàng cho mọi người,” Chandra nói thêm. “Tuy nhiên, cần có biện pháp để hạn chế các rủi ro như gian lận, tổn hại danh tiếng và các vấn đề khác.”

“Ngay cả khi sắc lệnh được ban hành, các ngân hàng vẫn có thể tìm cách loại bỏ khách hàng theo cách khác,” ông kết luận.

• Các giao dịch VC crypto giảm trong Q1 2025 nhưng nguồn vốn tăng gấp đôi: PitchBook
• 5 công ty crypto dẫn đầu làn sóng đầu tư VC trị giá 10 tỷ đô la trong quý 2
• Các công ty crypto quay lại Mỹ nhờ chính sách thân thiện hơn dưới thời Trump

Vương Tiễn