Thị trường Bitcoin phát tín hiệu phòng thủ, nhu cầu hedge tăng kỷ lục: VanEck

Báo cáo mới nhất từ VanEck cho thấy thị trường quyền chọn Bitcoin đang phát đi tín hiệu phòng thủ rõ rệt, khi nhà đầu tư đẩy mạnh chi tiêu để bảo vệ trước rủi ro giảm giá trong bối cảnh thị trường vừa trải qua giai đoạn điều chỉnh mạnh.

Sau đợt sụt giảm đáng kể, thị trường Bitcoin đã bắt đầu ổn định trở lại. Giá trung bình 30 ngày của Bitcoin giảm 19% so với giai đoạn trước, phản ánh áp lực bán mạnh đầu kỳ, tuy nhiên giá spot đã dần đi ngang.

Đáng chú ý, biến động thực tế (realized volatility) giảm mạnh từ khoảng 80 xuống còn gần 50, cho thấy hoạt động đầu cơ đã hạ nhiệt đáng kể. Đồng thời, funding rate trên thị trường futures cũng giảm từ 4,1% xuống 2,7%, còn open interest gần như đi ngang. Những tín hiệu này cho thấy thị trường đang trong quá trình “reset” sau cú sốc trước đó, với đòn bẩy giảm và tâm lý thận trọng hơn.

Thị trường quyền chọn phản ánh tâm lý lo ngại

Dữ liệu từ VanEck cho thấy nhà đầu tư đang nghiêng mạnh về kịch bản phòng thủ. Tổng hợp đồng mở (OI) quyền chọn tăng lên 33,4 tỷ USD, trong khi tỷ lệ put/call đạt đỉnh 0,84 và trung bình ở mức 0,77 — cao nhất kể từ tháng 6/2021.

Tỷ lệ này hiện nằm trong nhóm 91% cao nhất kể từ năm 2019, phản ánh nhu cầu phòng ngừa rủi ro giảm giá đang ở mức bất thường.

Trong 30 ngày qua, tổng phí premium cho quyền chọn bán (put) đạt khoảng 685 triệu USD, trong khi premium cho quyền chọn mua (call) giảm 12% xuống còn khoảng 562 triệu USD. Điều này cho thấy dòng tiền đang ưu tiên bảo vệ downside thay vì đặt cược vào đà tăng.

Chi phí phòng vệ tăng mạnh, tín hiệu lịch sử đáng chú ý

Không chỉ nhu cầu tăng, chi phí hedging cũng leo thang đáng kể. Premium của quyền chọn bán so với khối lượng giao dịch spot đã đạt mức cao kỷ lục khoảng 4 basis points — cao gấp 3 lần so với giai đoạn khủng hoảng Terra/Luna năm 2022.

Đặc biệt, biến động ngầm định của quyền chọn bán cao hơn đáng kể so với quyền chọn mua, với mức chênh lệch khoảng 17 điểm. Chỉ số skew này hiện nằm trong top 11% cao nhất kể từ năm 2019.

Theo dữ liệu lịch sử, những giai đoạn thị trường quyền chọn thể hiện mức độ “sợ hãi” tương tự thường lại là tiền đề cho các đợt phục hồi. Trong 6 năm qua, khi skew nằm ở nhóm cao như hiện tại, Bitcoin ghi nhận mức tăng trung bình khoảng 13% trong 90 ngày tiếp theo và hơn 130% trong vòng 1 năm.

Hoạt động on-chain suy yếu, dòng tiền dịch chuyển sang phái sinh

Hoạt động on-chain tiếp tục suy giảm trên diện rộng:

• Khối lượng chuyển giảm 31%
• Phí giao dịch giảm 27%
• Địa chỉ hoạt động hàng ngày giảm 5%
• Phí trung bình giảm 40%

Xu hướng này phản ánh sự dịch chuyển ngày càng rõ rệt của dòng tiền sang các nền tảng offchain như sàn giao dịch tập trung, thị trường phái sinh và các sản phẩm ETP, khiến dữ liệu on-chain không còn phản ánh đầy đủ hoạt động thị trường như các chu kỳ trước.

Nhà đầu tư dài hạn và thợ đào vẫn giữ thế cân bằng

Một điểm tích cực là áp lực bán từ nhà đầu tư dài hạn đang giảm dần. Hoạt động phân phối từ các ví lâu năm chậm lại, cho thấy nhóm này chưa có xu hướng thoát hàng mạnh.

Trong khi đó, thợ đào vẫn chịu áp lực lợi nhuận khi doanh thu giảm 11%, nhưng chưa gia tăng bán tháo. Dòng BTC chuyển lên sàn chỉ tăng nhẹ 1%, dù thực tế họ đã bán gần như toàn bộ lượng BTC mới khai thác trong năm qua.

Tổng lượng nắm giữ của thợ đào hiện vào khoảng 684.000 BTC, giảm nhẹ theo xu hướng kéo dài từ cuối năm 2023.

Cấu trúc thị trường: Thận trọng nhưng chưa tiêu cực

Tổng hợp các dữ liệu cho thấy thị trường Bitcoin hiện đang trong trạng thái:

• Đòn bẩy đầu cơ giảm
• Nhu cầu phòng vệ rủi ro tăng cao
• Hoạt động onchain suy yếu
• Áp lực bán từ holder dài hạn giảm
• Áp lực từ thợ đào ở mức kiểm soát

Dù giá đã ổn định trở lại trong ngắn hạn, tâm lý nhà đầu tư vẫn mang tính phòng thủ rõ rệt. Tuy nhiên, theo dữ liệu lịch sử, những giai đoạn “bi quan cực độ” như hiện tại thường xuất hiện gần vùng đáy hơn là đỉnh, mở ra khả năng cho một chu kỳ phục hồi trong trung và dài hạn.