Tỷ phú Ray Dalio: Ai kiểm soát Eo biển Hormuz sẽ quyết định cục diện Mỹ – Iran

Tỷ phú đầu tưRay Dalio – người sáng lập Bridgewater Associates và tác giả cuốn sách bán chạy Những nguyên tắc đối phó với trật tự thế giới thay đổi – vừa đưa ra một phân tích đáng chú ý về cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran, cho rằng kết cục của xung đột có thể được quyết định bởi việc bên nào kiểm soát được Eo biển Hormuz, tuyến vận tải chiến lược vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ toàn cầu.

Trong bài đăng trên X, Dalio cho biết ông đã đối chiếu tình hình hiện tại với các giai đoạn lịch sử tương tự, đồng thời tham khảo ý kiến từ nhiều lãnh đạo, chuyên gia địa chính trị và nguồn phân tích uy tín. Kết luận chung, theo ông, là quyền kiểm soát Hormuz sẽ đóng vai trò then chốt trong việc xác định bên thắng cuộc.

Dalio cảnh báo rằng nếu Iran vẫn duy trì được khả năng kiểm soát hoặc sử dụng eo biển này như một đòn bẩy chiến lược, Mỹ có thể rơi vào thế bất lợi. Hệ quả không chỉ dừng lại ở khu vực Trung Đông mà còn lan rộng đến kinh tế toàn cầu, đặc biệt là các quốc gia phụ thuộc năng lượng nhập khẩu và hệ thống tài chính quốc tế.

Ông liên hệ tình hình hiện tại với Khủng hoảng Kênh đào Suez năm 1956 – dấu mốc cho sự suy giảm quyền lực của Anh sau khi mất kiểm soát tuyến hàng hải chiến lược. Theo Dalio, lịch sử cho thấy những đế chế như Đế chế Hà Lan hay Đế chế Tây Ban Nha cũng từng suy yếu nhanh chóng khi không bảo vệ được các tuyến thương mại trọng yếu.

Dựa trên mô hình “Chu kỳ lớn”, Dalio cho rằng khi một cường quốc bộc lộ điểm yếu cả về quân sự lẫn tài chính, niềm tin từ các đồng minh và chủ nợ sẽ nhanh chóng suy giảm. Điều này có thể dẫn đến làn sóng bán tháo trái phiếu chính phủ, đồng tiền dự trữ suy yếu và dòng vốn toàn cầu rút khỏi quốc gia đó. “Nếu Mỹ không kiểm soát được Hormuz, đây có thể là tín hiệu suy thoái quyền lực tương tự như Suez đối với Anh”, ông nhận định.

Một yếu tố quan trọng khác là khả năng chịu đựng của mỗi bên. Theo Dalio, Iran có thể sẵn sàng kéo dài xung đột do yếu tố ý thức hệ và danh dự quốc gia, trong khi Mỹ đối mặt với áp lực nội bộ lớn liên quan đến giá năng lượng và môi trường chính trị. “Trong chiến tranh, khả năng chịu đựng đau đớn quan trọng hơn khả năng gây ra đau đớn”, ông nhấn mạnh.

Đáng chú ý, trong bối cảnh rủi ro địa chính trị gia tăng và thị trường truyền thống biến động mạnh, vàng và Bitcoin có thể trở thành một trong những tài sản hưởng lợi. Lịch sử cho thấy mỗi khi bất ổn toàn cầu leo thang, dòng vốn thường tìm đến các tài sản khan hiếm và phi tập trung như Bitcoin như một “nơi trú ẩn” thay thế. Nếu căng thẳng tại Hormuz làm gián đoạn nguồn cung dầu và gây áp lực lạm phát, điều này có thể càng củng cố luận điểm tích trữ tài sản số, đặc biệt trong bối cảnh niềm tin vào tiền tệ truyền thống suy yếu theo đúng mô hình “Chu kỳ lớn” mà Dalio đề cập.

Ngoài ra, ông cũng nhắc đến các tuyên bố cứng rắn từ Donald Trump về việc sẵn sàng hành động quân sự để đảm bảo tự do hàng hải. Tuy nhiên, Dalio lưu ý rằng chỉ khi Mỹ thực sự kiểm soát được Hormuz và loại bỏ mối đe dọa, vị thế siêu cường của nước này mới được củng cố. Ngược lại, thất bại có thể làm suy giảm niềm tin từ các đồng minh toàn cầu.

Theo Dalio, bất kỳ “trận chiến quyết định” nào tại Hormuz cũng sẽ tạo ra hiệu ứng lan tỏa sâu rộng, ảnh hưởng đến thương mại, dòng vốn và quan hệ địa chính trị với các cường quốc như Trung Quốc, Nga và Bắc Triều Tiên. Đây không còn là một xung đột khu vực đơn lẻ, mà là một phần của chu kỳ chuyển dịch quyền lực toàn cầu đang diễn ra.

• Ray Dalio cảnh báo về Bitcoin, nói rằng “chỉ có một loại vàng duy nhất”
• Tỷ phú Ray Dalio: Trật tự thế giới cũ đã chấm dứt, kỷ nguyên cường quyền bắt đầu
• Tỷ phú Ray Dalio: vàng vẫn là “nơi trú ẩn” số một, Bitcoin giống tài sản rủi ro

Thạch Sanh