IMF vạch trần “chiêu trò Bitcoin” của El Salvador

Trong suốt năm 2025, chính phủ El Salvador liên tục tuyên bố đang mua một Bitcoin mỗi ngày. Tuy nhiên, báo cáo mới nhất từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã trực tiếp phủ nhận thông tin này.

Báo cáo ngày 15/7, nằm trong khuôn khổ tham vấn Điều IV và đợt đánh giá đầu tiên của chương trình Hỗ trợ Mở rộng (EFF) trị giá 1,4 tỷ USD được phê duyệt từ tháng 12/2024, khẳng định El Salvador không thực hiện bất kỳ giao dịch mua Bitcoin nào mới kể từ khi chương trình được thông qua.

“Tổng lượng Bitcoin do khu vực công nắm giữ vẫn không thay đổi kể từ thời điểm chương trình được phê duyệt”, IMF nêu rõ.

Dù vậy, trong suốt năm 2025, Tổng thống Nayib Bukele và Văn phòng Bitcoin Quốc gia El Salvador vẫn đều đặn đăng tải trên mạng xã hội rằng quốc gia này đang mua Bitcoin mỗi ngày.

Các ví công khai cho thấy số dư tăng lên, trong khi các dòng tweet từ chính phủ củng cố niềm tin rằng hoạt động mua Bitcoin đang tiếp diễn.

Ngày 4/3, Tổng thống Bukele tuyên bố trên mạng xã hội rằng chương trình “mua Bitcoin mỗi ngày” vẫn đang được thực hiện. Cùng thời điểm, Văn phòng Bitcoin cho biết lượng Bitcoin nắm giữ đã vượt quá 6.102 BTC – con số được nhiều trang tin và cộng đồng tiền số lan truyền rộng rãi.

Tuy nhiên, theo báo cáo đánh giá chính thức của IMF, thực tế không như vậy.

Thực chất chuyện gì đã xảy ra?

IMF cho biết sự gia tăng số dư trong ví Bitcoin của chính phủ là do việc tái cấu trúc nội bộ giữa các ví do nhà nước sở hữu – không phải do các giao dịch mua mới.

Các hoạt động này tạo cảm giác rằng chính phủ đang tiếp tục mua, trong khi thực chất không có bất kỳ hoạt động mua nào trên thị trường.

Báo cáo cũng đề cập đến “một số biến động nhỏ” trong số dư ví điện tử Chivo của chính phủ, nhưng khẳng định đây là do các điều chỉnh kỹ thuật nội bộ, không liên quan đến việc sử dụng ngân sách công.

Nói một cách đơn giản: không có đồng tiền thuế nào của người dân El Salvador được sử dụng để mua thêm Bitcoin trong năm 2025.

Câu hỏi về minh bạch và niềm tin

Thông tin này làm dấy lên nghi vấn nghiêm trọng về tính minh bạch và sự tin cậy từ chính phủ El Salvador – quốc gia từng gây chấn động toàn cầu vào năm 2021 khi tuyên bố chấp nhận Bitcoin làm tiền tệ hợp pháp.

Tuy nhiên, đến tháng 1/2025, trước sức ép từ các tổ chức tài chính quốc tế và tình hình ngân sách yếu kém, El Salvador đã đảo ngược chính sách này – gỡ bỏ tư cách tiền tệ hợp pháp của Bitcoin và cam kết không sử dụng ngân sách công để mua thêm tài sản số.

Các phát hiện mới từ IMF cho thấy El Salvador hiện đang tuân thủ các cam kết tài chính.

Ví Chivo bị giám sát chặt

IMF cũng ghi nhận “những sai lệch nhỏ” trong việc thực hiện các tiêu chí về hiệu suất, chủ yếu xuất phát từ các bất thường trong hệ thống ví Chivo. Chính phủ El Salvador đã đồng ý chấm dứt hoàn toàn sự can thiệp của khu vực công vào ví Chivo trước ngày 31/7/2025.

Đây là một phần trong nỗ lực tổng thể nhằm nâng cao tính minh bạch tài khóa và kỷ luật thị trường theo chương trình hỗ trợ của IMF.

Chính phủ cũng cam kết sẽ công khai thông tin tài chính của các doanh nghiệp nhà nước, đồng thời tiến tới giải thể quỹ Bitcoin công – Fidebitcoin.

Khi hạn chót chuyển giao Chivo sang khu vực tư nhân đang đến gần, cộng đồng Bitcoin toàn cầu sẽ theo dõi sát sao xem liệu El Salvador có thực hiện đúng lời hứa – hay tiếp tục duy trì một câu chuyện không khớp với thực tế.

• El Salvador nắm giữ hơn 6.200 BTC, lãi hơn 400 triệu USD
• El Salvador và Pakistan thiết lập quan hệ ngoại giao để hợp tác về tài sản số

Hoà Thân