“Giao dịch nội bộ đội lốt đầu tư” gây tranh cãi trong ngành crypto

Kho dự trữ tài sản số (Digital Asset Treasuries – DAT) đang trở thành một trong những xu hướng gây chia rẽ nhất trong thị trường tiền điện tử. Người ủng hộ cho rằng DAT thúc đẩy việc chấp nhận token và gia tăng lợi nhuận; trong khi những người chỉ trích lo ngại đây là công cụ để các nhà nắm giữ lớn âm thầm “thoát hàng”.

Với quy mô hàng tỷ USD, nhiều nhân vật nổi tiếng như Tổng thống Donald Trump, nhà sáng lập Binance Changpeng Zhao và nhà sáng lập Tron Justin Sun đều đang tham gia vào làn sóng này.

Brian Rudick – Giám đốc Chiến lược tại Upexi, một công ty kho dự trữ Solana – là người ủng hộ mạnh mẽ DAT. Ông cho rằng các công ty DAT “chủ yếu là cỗ máy mua vào một chiều có thể đẩy giá token lên, thu hút người dùng, nhà phát triển và ứng dụng phi tập trung, đồng thời nâng cao đáng kể mức độ nhận diện với giới đầu tư truyền thống và tổ chức”.

Từ chiến lược của Michael Saylor đến cơn sốt 2024

Ý tưởng DAT bắt nguồn từ quyết định của Michael Saylor cách đây 5 năm, khi ông biến Strategy thành công ty tích lũy Bitcoin. Khi giá BTC bùng nổ, đặc biệt vào cuối năm ngoái, giá trị cổ phiếu tăng vọt, biến quyết định này thành “thiên tài” và tạo cảm hứng cho hàng loạt công ty khác.

Bước sang 2024, cơn sốt DAT lan rộng: ban đầu tập trung vào Bitcoin, sau đó mở rộng sang Ethereum và Solana. Tiếp theo là sự xuất hiện của các DAT tập trung vào altcoin, nhiều trong số đó có mối liên hệ trực tiếp với đội ngũ phát triển hoặc những người nắm giữ lớn. Chính sự “gần gũi” này đã làm dấy lên nghi vấn về xung đột lợi ích và quyền tiếp cận thông tin nội bộ.

Steven Zheng – Giám đốc Nghiên cứu của The Block – nhận định: “Nhiều DAT được lập ra bởi chính những người liên quan trực tiếp tới tài sản mà họ mua. Điều này đặt ra câu hỏi đạo đức về việc ai được hưởng lợi từ thông tin và chiến lược”.

DAT của Trump và token chưa niêm yết WLFI

World Liberty Financial – dự án tiền điện tử do gia đình Trump hậu thuẫn – đang huy động 1,5 tỷ USD để lập kho dự trữ token WLFI, loại token chưa niêm yết trên sàn. Theo đồng sáng lập Zach Witkoff, công ty ALT5 đã mua WLFI với giá 0,20 USD/token, thấp hơn khoảng 64% so với giá giao dịch “ngoài thị trường” trung bình 0,56 USD, và ông tin đây là thương vụ “có lợi lớn cho cổ đông”. Eric Trump cũng sẽ tham gia ban lãnh đạo ALT5.

DAT của TON với mức chiết khấu 40%

Verb Technology, niêm yết trên Nasdaq, dự kiến huy động 558 triệu USD để mua Toncoin – token của blockchain The Open Network (TON), vốn gắn liền với ứng dụng Telegram. Công ty tin rằng họ có thể mua TON với mức chiết khấu khoảng 40% nhờ mối quan hệ trong hệ sinh thái. Kingsway Capital, Vy Capital và Ribbit Capital đều tham gia thương vụ này, đồng thời CEO Kingsway hiện là Chủ tịch TON Foundation.

Một số người trong ngành cho rằng các thương vụ kiểu này mang dấu hiệu “vòng lặp khép kín” giống như giao dịch nội gián trong thị trường chứng khoán.

Những thương vụ đình đám khác

• Changpeng Zhao: Văn phòng đầu tư gia đình của CZ dẫn đầu khoản đầu tư 500 triệu USD biến CEA Industries thành kho dự trữ BNB. CZ từng nói 98% tài sản tiền điện tử của mình là BNB. Đây cũng chỉ như việc tay trái bán qua tay phải mà thôi.

• Justin Sun: SRM Entertainment huy động 100 triệu USD để mua TRX, đổi tên thành Tron Inc., trở thành công ty đại chúng nắm giữ TRX nhiều nhất. Cuối tháng trước, công ty nộp hồ sơ phát hành tới 1 tỷ USD chứng khoán để tiếp tục mua TRX.

• Hyperliquid: Công ty dược phẩm Sonnet BioTherapeutics chuyển hướng thành DAT HYPE token, được hậu thuẫn bởi Paradigm. Cổ phiếu tăng hơn 300% trước khi thông báo chính thức. DAT dự kiến nắm giữ khoảng 12,6 triệu HYPE trị giá 583 triệu USD.

Kadan Stadelmann – CTO Komoto – cảnh báo: “Khi DAT dùng tiền của quỹ VC hoặc tổ chức để mua token mà chính các đơn vị này đang nắm giữ, đó không phải là quản lý tài sản, mà là tạo thanh khoản thoát hàng”.

Góc nhìn tích cực

Mara Schmiedt – CEO Alluvial – cho rằng DAT gắn với công ty niêm yết sẽ nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm, do họ phải tuân thủ các yêu cầu công bố thông tin và quy định chống xung đột lợi ích.

DAT của SUI và thông điệp “Không giao dịch nội gián”

Mill City Ventures, niêm yết trên Nasdaq, chuyển sang chiến lược DAT cho SUI thông qua thương vụ 450 triệu USD. CIO Stephen Mackintosh khẳng định không mua token bị khóa từ nhà đầu tư muốn thoát hàng. Công ty mua SUI từ SUI Foundation với giá gần sát thị trường (3,65 USD/token), kèm điều kiện khóa token khoảng 2 năm. Ông tin SUI sẽ tăng trưởng mạnh trong 10 năm tới, tương tự cách Michael Saylor tích lũy Bitcoin.

• Pantera Capital đầu tư hơn 300 triệu USD vào các công ty DAT
• Bitcoin có thể kết thúc năm 2025 ở mức giá nào? Dự đoán này sẽ khiến bạn ngạc nhiên

Vương Tiễn