ETH Denver: Crypto mạnh về hạ tầng nhưng yếu ở sản phẩm

Crypto đã xây dựng xong “hạ tầng đường ống”, nhưng vẫn chưa tạo ra được sản phẩm thực sự hấp dẫn người dùng. Đây là chủ đề được nhắc lại nhiều lần tại hội nghị phát triển Ethereum thường niên ETH Denver tuần qua, khi cộng đồng cố gắng chuyển trọng tâm khỏi thị trường suy giảm kéo dài sang việc xây dựng các sản phẩm Web3 tốt hơn và hữu ích hơn.

Tại sự kiện, hai nhân vật nổi bật là nhà sáng lập ETH Denver John Paller và nhà sáng lập Aztec Foundation Zachary Williamson đã đưa ra đánh giá thẳng thắn về lý do blockchain vẫn chưa chinh phục được người dùng phổ thông.

Paller cho rằng trong hơn 10 năm qua, ngành đã xây dựng được khối lượng lớn công nghệ nền tảng, kiến trúc và hệ thống hạ tầng phục vụ cho cuộc cách mạng phi tập trung. Tuy nhiên, điểm yếu lớn nhất lại nằm ở khả năng đưa những công nghệ đó vào sử dụng thực tế cho người dùng đại chúng.

Theo ông, Web3 đến nay vẫn chưa thể thay thế các công cụ số quen thuộc bằng những giải pháp phi tập trung tốt hơn một cách rõ rệt. Dù đã có nhiều nỗ lực thử nghiệm, phần lớn ứng dụng Web3 từng gây chú ý vẫn chưa thể vượt qua các đối thủ tập trung truyền thống.

Tầm nhìn ban đầu của Web3 là phi tập trung hóa mọi thứ. Nhưng trên thực tế, khi mức độ phi tập trung tăng lên thì việc phối hợp và vận hành hệ thống cũng trở nên khó khăn hơn đáng kể. Sự thiếu hiệu quả trong phối hợp này khiến các sản phẩm Web3 không đáp ứng được những kỳ vọng cơ bản nhất của người tiêu dùng đối với công nghệ mới.

Theo Paller, chuẩn mực thông thường của công nghệ là rẻ hơn, tốt hơn hoặc nhanh hơn. Trong khi đó, blockchain hiện chưa đạt được cả ba tiêu chí: không rẻ hơn, không nhanh hơn đáng kể và trải nghiệm người dùng cũng chưa tốt hơn. Điều này khiến người dùng bị yêu cầu đánh đổi lợi ích thực tế lấy một hệ giá trị mang tính lý tưởng.

Williamson cũng đưa ra quan điểm tương tự và gắn vấn đề này với hình ảnh tiêu cực của crypto trong mắt công chúng. Ông cho rằng phần đông người dùng phổ thông có cái nhìn không thiện cảm với lĩnh vực này, do bị gắn với lừa đảo, đầu cơ kiểu “sòng bạc” và thiếu các ứng dụng thực tiễn giúp cải thiện đời sống.

Ngoài yếu tố định kiến, ông nhấn mạnh rằng ngành vẫn chưa tạo ra được các ứng dụng có trải nghiệm vượt trội so với Web2. Các giải pháp thanh toán crypto hiện có trải nghiệm kém hơn đáng kể so với hệ thống truyền thống. Những nền tảng mạng xã hội phi tập trung như Farcaster cũng chưa mang lại trải nghiệm tốt hơn so với Facebook. Khi các vấn đề này chưa được khắc phục, việc mở rộng người dùng sẽ còn rất hạn chế.

Một rào cản lớn khác nằm ở độ phức tạp kỹ thuật. Người dùng phải hiểu ví, khóa riêng và quy trình nạp tiền trước khi có thể sử dụng ứng dụng crypto. Với đa số người dùng phổ thông, đây là ngưỡng cản quá cao. Quy trình on-ramp còn rườm rà và gây nhiều trở ngại, làm giảm động lực tiếp cận.

Williamson cho rằng kịch bản chấp nhận rộng rãi sẽ không phải là việc người dùng “chuyển sang Web3” một cách có ý thức. Thay vào đó, hạ tầng blockchain sẽ vận hành âm thầm phía dưới các ứng dụng quen thuộc, gần như vô hình với người dùng cuối. Thành công thực sự của blockchain là khi người dùng chỉ thấy ứng dụng tiện lợi, chứ không cần biết mình đang dùng blockchain.

Paller so sánh giai đoạn hiện tại với thời kỳ đầu của Internet, khi các hội nghị chủ yếu xoay quanh giao thức và tầng mạng thay vì sản phẩm tiêu dùng. Ngày nay, người ta không còn bàn nhiều về giao thức nền nữa, mà tập trung vào việc đang dùng ứng dụng nào.

Ông cũng nhận định trí tuệ nhân tạo có thể thúc đẩy quá trình chuyển đổi này bằng cách loại bỏ phần lớn sự phức tạp trong trải nghiệm người dùng hiện tại.

Cả hai nhà sáng lập đều xem giai đoạn thị trường suy giảm là bước ngoặt đối với đội ngũ xây dựng Web3. Theo họ, ngành cần ưu tiên phát triển những sản phẩm mang lại giá trị rõ ràng, đồng thời giảm bớt các hoạt động đầu cơ và nội dung kém chất lượng vốn đang lấn át những nỗ lực tích cực. Với hiện trạng hiện nay, “nhiễu” vẫn đang áp đảo “giá trị”, và đó là vấn đề cần được đảo chiều.

• Bitcoin tiến gần “vùng cuối thị trường gấu” khi tín hiệu chu kỳ lặp lại đáy năm 2022, theo K33
• Ethereum trước ngã rẽ mới: Địa chỉ hoạt động ngừng tăng, lực bán từ Mỹ dần giảm
• Lộ trình 2026 của Ethereum vừa được công bố — ETH chỉ phục hồi khi một chỉ số đảo chiều

Vương Tiễn