ERC-8004 là gì? Tiêu chuẩn agent mới của Ethereum thúc đẩy hàng nghìn danh tính AI on-chain

Tiêu chuẩn dự thảo mới nhất của Ethereum — ERC-8004 — đang biến các tác tử trí tuệ nhân tạo (AI agents) thành những thực thể kinh tế có thể di chuyển, mang theo hồ sơ uy tín và hoạt động xuyên suốt các chain tương thích EVM. Hiện đã có hơn 21.562 agent onchain đang hoạt động theo chuẩn này.

ERC-8004 là gì và vì sao quan trọng

ERC-8004, có tên chính thức “Trustless Agents”, là một đề xuất cải tiến của Ethereum được đưa ra vào tháng 8/2025 nhằm xây dựng hạ tầng niềm tin phi tập trung cho các tác tử AI tự vận hành. Chuẩn này cho phép các agent có thể tự khám phá, đánh giá và tương tác với nhau mà không cần bên trung gian tập trung.

Các triển khai tham chiếu đã được đưa lên mainnet vào cuối tháng 1/2026 trên các chain tương thích Ethereum Virtual Machine (EVM).

Về bản chất, ERC-8004 trả lời một câu hỏi cốt lõi: làm thế nào để máy móc có thể tin cậy lẫn nhau trên internet mà không cần con người đứng ra xác nhận.

Ai đứng sau đề xuất ERC-8004

Đề xuất được xây dựng bởi Marco De Rossi, Davide Crapis, Jordan Ellis và Erik Reppel, công bố dưới mã EIP-8004. Chuẩn này kế thừa và mở rộng các primitive sẵn có của Ethereum như EIP-155, EIP-712 và ERC-721 để hỗ trợ danh tính và uy tín ở cấp độ máy.

ERC-8004 được xem là một phần của xu hướng hình thành “nền kinh tế agent” — nơi các hệ thống AI có thể tự giao dịch, đàm phán và cung cấp dịch vụ.

ERC-8004 hoạt động như thế nào

Cốt lõi của ERC-8004 gồm ba registry onchain:

Identity registry

Mỗi agent được mint dưới dạng một NFT theo chuẩn ERC-721 với định danh toàn cục duy nhất. NFT này trỏ đến một file đăng ký mô tả chức năng, phạm vi hoạt động và phương thức liên hệ. Có thể xem đây là “hộ chiếu phi tập trung” cho AI.

Reputation registry

Cho phép người dùng hoặc agent khác để lại phản hồi có cấu trúc: điểm số, thẻ phân loại và liên kết đến bằng chứng off-chain. Dữ liệu có thể truy vấn onchain và chống chỉnh sửa, tạo nền tảng uy tín có thể tổng hợp và tái sử dụng.

Validation registry

Hỗ trợ bên thứ ba xác minh các tác vụ quan trọng. Validator có thể chấm điểm từ 0–100 và đính kèm bằng chứng mật mã. Lớp này đặc biệt hữu ích cho các hoạt động rủi ro cao như tư vấn tài chính, đầu ra mô hình hoặc giao dịch tự động.

Tình trạng triển khai hiện tại

ERC-8004 mang tính EVM-native và đã được triển khai trên nhiều chain. Theo dữ liệu từ các công cụ theo dõi, hiện có hơn 21.562 agent đã đăng ký, một số thống kê thậm chí tiến sát mốc 30.000.

Phân bổ theo mạng cho thấy mức độ tập trung rõ rệt:

• Ethereum: 11.369 agent

• Base: 4.379

• Gnosis: 2.679

• BNB Smart Chain: 2.317

Nhóm trung bình gồm:

• Monad

• Optimism

• Arbitrum

• Polygon

• Linea

• Avalanche

• Celo

Quy mô nhỏ hơn xuất hiện trên:

• Taiko

• Scroll

• Mantle

Ethereum vẫn là trung tâm chính, nhưng các mạng Layer 2 đang nổi lên nhanh chóng như các “hub” cho agent.

Vì sao cần ERC-8004

Các giao thức hiện tại như MCP hay A2A cho phép agent công bố năng lực và xác thực lẫn nhau, nhưng chưa cung cấp cơ chế khám phá mở và uy tín có thể mang theo xuyên biên giới tổ chức.

ERC-8004 lấp đầy khoảng trống đó bằng cách:

• Công bố năng lực agent on-chain

• Tích lũy tín hiệu uy tín theo thời gian

• Cho phép xác minh bên thứ ba khi cần

• Không phụ thuộc marketplace tập trung

Danh tính và uy tín trở nên có thể lập trình và có thể di chuyển giữa các chain mà không cần xây dựng lại từ đầu.

Ứng dụng thực tế

Với hàng chục nghìn agent đã đăng ký, hệ sinh thái đang hình thành nhiều nhóm ứng dụng:

• Trợ lý phân tích thị trường crypto

• Bot hướng dẫn DeFi

• Công cụ tạo nội dung và kịch bản

• Hệ thống giao dịch tự động

Một số agent đã tích hợp thanh toán tương thích x402, cho phép tự động quyết toán song song với điểm uy tín. Dù lớp thanh toán không nằm trong chuẩn, khả năng tích hợp là rất rõ ràng.

ERC-8004 vì vậy được xem như lớp hạ tầng cho thương mại máy–máy.

Bảo mật và rủi ro

Chuẩn này không loại bỏ hoàn toàn rủi ro:

• Vẫn có khả năng bị tấn công Sybil

• Tính trung thực của validator phụ thuộc cơ chế khuyến khích bên ngoài

• Hash onchain chỉ đảm bảo toàn vẹn dữ liệu, không đảm bảo chất lượng dịch vụ thực tế

Thiết kế của ERC-8004 vì vậy theo hướng niềm tin nhiều lớp: uy tín nhẹ cho tác vụ rủi ro thấp, và xác minh bổ sung cho tác vụ quan trọng. Đây là một framework, không phải giải pháp tuyệt đối.

Bức tranh lớn

ERC-8004 cho thấy xu hướng hội tụ giữa hạ tầng blockchain và AI, tương tự làn sóng quan tâm mà Openclaw từng thu hút. Bằng cách chuẩn hóa danh tính, uy tín và xác minh cho agent, Ethereum đang tự định vị như một lớp thanh toán và lớp niềm tin cho các hệ thống tự trị.

Với hàng chục nghìn agent đã được đăng ký và lập chỉ mục, mô hình này không còn mang tính thử nghiệm. Nó đã hoạt động và đang mở rộng. Việc ERC-8004 có trở thành nền tảng của một nền kinh tế agent quy mô lớn hay chỉ là bước tiến trung gian sẽ phụ thuộc vào mức độ chấp nhận, công cụ hỗ trợ và quản trị cộng đồng. Nhưng rõ ràng, chuẩn này đang trao cho AI một “hồ sơ năng lực” gốc blockchain — và để thị trường tự đánh giá giá trị của từng agent.

• Ethereum sắp triển khai ERC-8004: Mở đường cho thị trường dịch vụ AI liên chuỗi và danh tiếng on-chain
• Ethereum có thể trở thành “app store” tối thượng cho các AI agent với ERC-8004

Hoà Thân