CEO Kalshi lên tiếng về hợp đồng gây tranh cãi liên quan đến Lãnh tụ Tối cao Iran

CEO Kalshi, Tarek Mansour, đã lên tiếng sau làn sóng chỉ trích liên quan đến hợp đồng dự đoán “Ali Khamenei out as Supreme Leader?” trên nền tảng này, sau khi Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei thiệt mạng trong các cuộc không kích của Mỹ–Israel hôm thứ Bảy.

Mansour khẳng định Kalshi không niêm yết các thị trường “trực tiếp gắn với cái chết” và cho biết với những hợp đồng mà kết quả tiềm ẩn liên quan đến tử vong, nền tảng sẽ thiết kế điều khoản nhằm ngăn chặn việc trục lợi từ cái chết.

Hợp đồng nói trên được triển khai từ ngày 9/1, ghi nhận hơn 50 triệu USD tổng khối lượng giao dịch, trong đó riêng ngày thứ Bảy chiếm khoảng 20 triệu USD, theo nhà phân tích thị trường dự đoán Dustin Gouker.

Theo điều khoản nộp lên Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (Commodity Futures Trading Commission – CFTC), nếu Khamenei qua đời, các vị thế sẽ được thanh toán theo mức giá giao dịch cuối cùng trước thời điểm tử vong, thay vì trả thưởng nhị phân “Yes”. Mansour cho biết mức giá này được ghi nhận vào lúc 1:14 sáng (ET) thứ Bảy. Các nhà giao dịch mở vị thế sau thời điểm ông qua đời sẽ được hoàn trả toàn bộ chi phí tham gia.

Tuy nhiên, quá trình thanh toán không diễn ra suôn sẻ. Kalshi tạm dừng giao dịch vào khoảng 14:59 ET và chính thức đóng hợp đồng lúc 22:06 ET, theo dữ liệu từ DeFi Rate. Trong ngày, nền tảng đã hai lần làm rõ ngôn ngữ điều khoản thanh toán, thừa nhận rằng cách diễn đạt trước đó “mơ hồ về mặt ngữ pháp”.

Điểm gây tranh cãi nằm ở sự khác biệt giữa “giá giao dịch cuối cùng trước khi qua đời” (trong hồ sơ gửi CFTC) và “giá giao dịch cuối cùng trước khi có xác nhận công khai về cái chết” (trên trang thị trường). Khoảng thời gian giữa thời điểm thực tế và lúc tin tức được xác nhận chính thức kéo dài nhiều giờ, trong khi giao dịch vẫn diễn ra sôi động.

Tranh cãi càng gia tăng khi Kalshi đăng trên X vào sáng thứ Bảy: “BREAKING: Tỷ lệ Ali Khamenei rời vị trí Lãnh tụ Tối cao đã tăng lên 68%.” Bài đăng này sau đó được Mansour chia sẻ lại. Amanda Fischer, cựu Chánh văn phòng của Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (Securities and Exchange Commission – SEC), hiện làm việc tại Better Markets, nhận định đây “gần như là một thị trường ủy quyền cho ám sát”.

Một số ý kiến còn chỉ ra sự thiếu nhất quán trong lập trường của Kalshi. Trước đó, nền tảng từng vận hành thị trường “Ai sẽ có mặt tại lễ nhậm chức của Tổng thống Donald Trump?”, trong đó có lựa chọn dành cho Jimmy Carter. Sau khi Carter qua đời vào cuối tháng 12/2024 ở tuổi 100, Kalshi đã thanh toán hợp đồng theo hướng “No”, tức là thị trường được giải quyết dựa trên cái chết của một cá nhân. Một bài đăng lan truyền trên X cho rằng: “Các bạn vẫn thanh toán theo cái chết, chỉ là không làm vậy khi điều đó khiến mình thiệt hại.”

Đáp lại, Mansour lập luận rằng thị trường liên quan đến Khamenei có mục đích hợp pháp, do sự thay đổi lãnh đạo tại Iran có tác động địa chính trị, kinh tế và an ninh quốc gia sâu rộng. Ông cũng viện dẫn trường hợp chuyển giao quyền lực gần đây tại Venezuela để chứng minh rằng các nhà lãnh đạo độc đoán có thể rời vị trí mà không nhất thiết phải qua đời.

Vụ việc diễn ra trong bối cảnh ngành thị trường dự đoán đang chịu áp lực giám sát gia tăng. Trước đó vài ngày, sáu Thượng nghị sĩ Dân chủ do Adam Schiff dẫn đầu đã gửi thư tới Chủ tịch CFTC Michael Selig, kêu gọi cấm các hợp đồng được giải quyết dựa trên hoặc có tương quan với cái chết của cá nhân, viện dẫn những tranh cãi tương tự trên các nền tảng như Polymarket.

Liên minh Coalition for Prediction Markets – trong đó có Kalshi – tuyên bố rằng “các hợp đồng liên quan đến cái chết không có chỗ đứng trên các sàn giao dịch Mỹ” và cho biết các nền tảng được quản lý đã cấm loại hợp đồng này.

Kalshi lâu nay tự định vị là nền tảng chú trọng tuân thủ pháp lý trong ngành thị trường dự đoán – lĩnh vực đã ghi nhận hơn 44 tỷ USD tổng khối lượng giao dịch năm ngoái. Theo yêu cầu của các Thượng nghị sĩ, CFTC có thời hạn đến ngày 9/3 để phản hồi.