Lộ trình 2026 của Ethereum vừa được công bố — ETH chỉ phục hồi khi một chỉ số đảo chiều

Lộ trình mới của Ethereum Foundation được công bố trong bối cảnh thị trường không còn quan tâm nhiều đến tầm nhìn dài hạn, mà đòi hỏi bằng chứng thực tế về hiệu quả và tác động kinh tế.

Đó là điểm căng thẳng cốt lõi phía sau bản cập nhật Protocol Priorities 2026 của Ethereum, nơi giai đoạn phát triển tiếp theo của mạng lưới được chia thành ba hướng chính: mở rộng quy mô, cải thiện trải nghiệm người dùng và gia cố lớp nền L1.

Lộ trình mang tính kỹ thuật cao, nhưng câu hỏi của thị trường lại rất trực diện: các ưu tiên này có giúp ETH phục hồi trong thị trường gấu hay không, và liệu chúng có cải thiện cấu trúc rủi ro cũng như động lực kinh tế, thay vì chỉ tạo hiệu ứng tích cực về mặt cảm xúc cho cộng đồng nhà phát triển.

Thay vì quảng bá một bản nâng cấp đơn lẻ, tổ chức này đưa ra một lập luận ở cấp độ hệ thống: Ethereum có thể đồng thời tăng năng lực xử lý, giảm ma sát khi sử dụng và củng cố độ an toàn của lớp nền. Nếu điều đó được chứng minh, thị trường có thể hạ mức bù rủi ro đối với ETH và sẵn sàng định giá cao hơn cho vai trò settlement layer dài hạn của mạng lưới.

Mở rộng quy mô là nơi luận điểm kinh tế bị kiểm chứng

Phần có ý nghĩa lớn nhất với cấu trúc thị trường trong lộ trình 2026 nằm ở hướng mở rộng quy mô.

Cộng đồng đã nâng gas limit của Ethereum từ 30 triệu lên 60 triệu — lần tăng đáng kể đầu tiên kể từ năm 2021 — và mục tiêu tiếp theo là tiến tới, rồi vượt mốc 100 triệu, đi kèm việc tổ chức lại chặt chẽ hơn phần thực thi và data availability.

Đây không chỉ là tinh chỉnh kỹ thuật, mà là phản ứng trực tiếp trước áp lực cạnh tranh của toàn chu kỳ hiện tại: Ethereum cần hỗ trợ nhiều hoạt động kinh tế hơn mà không đẩy chi phí người dùng lên quá cao, đồng thời vẫn giữ được tính phi tập trung và trung lập — những yếu tố khiến tổ chức tài chính truyền thống cảm thấy tin cậy.

Hai thành phần trong hướng mở rộng đặc biệt quan trọng với cấu trúc thị trường:

• ePBS (enshrined proposer-builder separation): giúp giảm rủi ro tập trung trong quá trình xây dựng block và hạn chế méo mó do MEV. Nếu việc sản xuất block trở nên dễ dự đoán và trung lập hơn, một rủi ro cấu trúc dài hạn của Ethereum sẽ được giảm bớt.

• zkEVM attester client: đang chuyển từ giai đoạn thử nghiệm sang sẵn sàng vận hành. Điều này cho thấy hướng mở rộng trong tương lai không chỉ dựa vào rollup bên ngoài, mà còn tích hợp sâu hơn cơ chế chứng minh và xác thực ngay trong ngăn xếp lõi — yếu tố mà tổ chức lớn có thể dễ dàng đánh giá và bảo lãnh hơn.

Tóm lại, hướng mở rộng không chỉ nhằm tăng thông lượng, mà còn nhằm duy trì tính phù hợp về kinh tế của Ethereum trong khi giảm cảm nhận rằng việc scale đòi hỏi quá nhiều đánh đổi.

Cải thiện UX và gia cố L1 giúp giảm bù rủi ro dài hạn

Hai hướng còn lại — cải thiện trải nghiệm người dùng và gia cố L1 — ít tạo hiệu ứng truyền thông hơn nhưng có thể ảnh hưởng lớn đến mức chiết khấu rủi ro theo thời gian.

Năm 2026, trọng tâm về khả năng sử dụng là account abstraction ở cấp native và khả năng tương tác, với mục tiêu biến ví smart contract thành mặc định mà không còn phụ thuộc vào cấu trúc bundler và relayer phức tạp như trước. Các đề xuất như EIP-7701 và EIP-8141 hướng đến việc đưa logic tài khoản thông minh trực tiếp vào giao thức.

Đây không chỉ là thiết kế sản phẩm, mà còn là vấn đề thị trường. Ma sát khi sử dụng ví vẫn là rào cản lớn đối với phổ cập người dùng. Phí rẻ không đủ tạo bùng nổ nếu quy trình onboarding còn phức tạp và dễ sai sót. Nếu Ethereum giảm số bước ký, đơn giản hóa hành vi cross-chain và tăng mặc định an toàn cho ví, xác suất giữ chân cả người dùng lẫn doanh nghiệp sẽ cao hơn.

Hướng này cũng gắn với khả năng sẵn sàng cho kỷ nguyên hậu lượng tử, tạo lộ trình chuyển đổi sạch hơn khỏi cơ chế xác thực ECDSA hiện tại — một yếu tố “future-proof” mà dòng vốn dài hạn thường đánh giá cao.

Ở hướng gia cố L1, trọng tâm là tăng cường bảo mật, nghiên cứu chống kiểm duyệt, mở rộng hạ tầng kiểm thử và tăng nhịp nâng cấp. Các sáng kiến như Trillion Dollar Security Initiative, trustless RPC, FOCIL và nghiên cứu về statelessness đều nhằm đảm bảo lớp nền vẫn an toàn, trung lập và có thể dự đoán dưới áp lực cao — điều kiện bắt buộc nếu Ethereum muốn phục vụ các vai trò như thanh toán stablecoin và tài sản được token hóa.

Chỉ số phí đang làm câu chuyện định giá yếu đi

Dù kế hoạch dài hạn rất tham vọng, ETH vẫn bị định giá mạnh theo dữ liệu hiện tại.

Theo dữ liệu từ Etherscan, gas price quanh mức 0,038 gwei — rất thấp. YCharts ước tính tổng phí giao dịch mỗi ngày của mạng chỉ khoảng 140,8 ETH, giảm khoảng 40% so với cùng kỳ năm trước.

Điều này tốt cho người dùng và nhà phát triển, giúp mở rộng ứng dụng. Nhưng nó làm suy yếu câu chuyện giá trị sau EIP-1559: nếu phí thấp và doanh thu phí không tăng, mức burn không đủ mạnh để siết cung. Mạng có thể thắng về tiện ích nhưng vẫn “trông yếu” theo thước đo mà nhiều nhà đầu tư ETH theo dõi đầu tiên.

Hoạt động kinh tế on-chain ngày càng dịch chuyển sang các mạng layer 2. Vitalik Buterin cũng thừa nhận tầm nhìn ban đầu về vai trò của L2 không còn hoàn toàn phù hợp và Ethereum cần một hướng đi mới, ít phụ thuộc L2 hơn. Câu hỏi còn bỏ ngỏ là bao nhiêu giá trị từ tăng trưởng đó sẽ quay trở lại ETH và mất bao lâu để phản ánh vào số liệu.

Khi nào lộ trình mới thực sự hỗ trợ giá ETH

Các ưu tiên mới có thể hỗ trợ ETH trong thị trường gấu, nhưng chủ yếu bằng cách nâng chất lượng nền tảng dài hạn hơn là tạo cú hích ngắn hạn.

Quan điểm này tương đồng với 21Shares: tiềm năng tăng của ETH phụ thuộc vào việc hoạt động L2 hoặc thúc đẩy lại cơ chế burn, hoặc tạo cơ chế cấu trúc giúp giá trị từ L2 gắn chặt hơn với kinh tế của mainnet.

Nếu Ethereum vượt mốc 100 triệu gas, mở rộng blob hiệu quả, đưa smart wallet thành trải nghiệm native và vẫn giữ vững tính chống kiểm duyệt cùng bảo mật lớp nền, xác suất duy trì vai trò settlement layer ưu tiên cho tài sản on-chain và tài sản token hóa sẽ cao hơn.

Tuy vậy, riêng lộ trình kỹ thuật không thể tự nó đảo chiều dòng vốn ETF hay lập tức đưa mạng trở lại giai đoạn phí cao. Nó cải thiện “thiết lập” cho tăng trưởng — còn phản ứng giá vẫn cần thêm bằng chứng từ dòng tiền và doanh thu thực tế.