Chainalysis cho biết “Pig Butchering” đang trở thành mối đe dọa an ninh quốc gia

Vụ lừa đảo hàng tỷ đô la mang tên “Pig Butchering” (mổ heo), từng được coi là một vấn đề gian lận tiêu dùng, nay đã vượt qua ngưỡng cảnh báo và trở thành mối lo ngại về an ninh quốc gia.

Trong một podcast, ông Andrew Fierman – Trưởng bộ phận tình báo an ninh quốc gia của Chainalysis, cùng bà Erin West – cựu công tố viên và sáng lập tổ chức phi lợi nhuận chống lừa đảo đa ngành Operation Shamrock, đã phân tích về việc “pig-butchering” đang chuyển mình thành một mối đe dọa nghiêm trọng đối với an ninh quốc gia.

Bà West nhấn mạnh: “Bất kỳ ai liên quan đến dòng tiền đều là một phần của vấn đề này. Vì vậy, mọi người cần sẵn sàng nhận thức về mức độ nguy hiểm và tầm ảnh hưởng của nó ở cấp độ quốc gia”, đồng thời khẳng định vai trò quan trọng của giáo dục và nâng cao nhận thức trong cuộc chiến chống lại các hình thức lừa đảo tiền điện tử.

Bản chất và quy mô của lừa đảo “Pig Butchering”

Lừa đảo “pig-butchering” là một chiến lược gian lận kéo dài, trong đó các đối tượng phạm tội xây dựng niềm tin với nạn nhân – thường thông qua chuyện tình cảm hoặc tình bạn – trước khi dụ dỗ họ đầu tư vào những nền tảng tiền điện tử giả mạo nhằm chiếm đoạt tài sản.

Hai chuyên gia đã nêu bật cách các tổ chức lừa đảo ở Đông Nam Á vận hành những “trại lừa đảo” kiểu ký túc xá, nơi các lao động bị buôn người liên hệ với nạn nhân, tạo dựng lòng tin rồi dẫn dụ họ đầu tư vào các dự án tiền điện tử giả với mục tiêu chiếm đoạt toàn bộ tiền bạc.

Năm 2023, Bộ Tư pháp Hoa Kỳ (DOJ) đã thu giữ khoảng 112 triệu USD tiền điện tử liên quan tới các vụ lừa đảo “pig-butchering”. Theo báo cáo của Chainalysis vào tháng 2, số vụ lừa đảo này đã tăng gần 40% chỉ trong năm 2024, với tổng doanh thu từ các vụ lừa đảo tiền điện tử vượt mức 9,9 tỷ USD.

Đáng chú ý, một khía cạnh ít được đề cập là nhiều nạn nhân bị lừa đảo hai lần. Sau khi mất tiền lần đầu, họ tiếp tục bị các tổ chức giả mạo liên hệ, tự xưng là đơn vị hỗ trợ khôi phục tài sản, hứa hẹn giúp lấy lại số tiền đã mất.

Bà West cảnh báo: “Một khi bạn đã trở thành nạn nhân, thông tin của bạn sẽ bị đưa vào danh sách và khả năng bạn tiếp tục bị lừa đảo sẽ càng cao.”

Ông Fierman và bà West nhận định, các vụ lừa đảo này đã phát triển thành mô hình tội phạm xuyên quốc gia, kết hợp giữa buôn người, rửa tiền và sử dụng tiền điện tử, khiến chúng trở nên phức tạp hơn nhiều so với các hình thức gian lận truyền thống.

Ông Fierman cho rằng, tính minh bạch của blockchain mở ra cơ hội cho các nhà quản lý, sàn giao dịch và các nhà cung cấp dịch vụ tài sản số (VASPs) can thiệp, ngăn chặn các vụ lừa đảo.

“Một lợi thế của blockchain là tiềm năng phá vỡ các hoạt động lừa đảo nếu được vận dụng đúng cách,” ông nói. “Sự minh bạch của blockchain cho phép can thiệp ngay tại điểm rút tiền.”

Sự vào cuộc của cơ quan chức năng

Trước tác động ngày càng sâu rộng, các chính phủ đã bắt đầu triển khai các biện pháp mạnh mẽ. Ngày 12/11, DOJ công bố thành lập lực lượng đặc nhiệm “Scam Center Strike Force” nhằm truy quét các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia có liên hệ với Trung Quốc đứng sau các vụ lừa đảo đầu tư tiền điện tử tại Đông Nam Á.

Song song đó, các cơ quan thực thi pháp luật khu vực cũng phối hợp áp dụng biện pháp đóng băng tài sản và trừng phạt. Ngày 27/8, lực lượng thực thi pháp luật khu vực Châu Á – Thái Bình Dương (APAC) đã hợp tác cùng Chainalysis, OKX, Tether và Binance để đóng băng 47 triệu USD liên quan đến các vụ lừa đảo “pig-butchering”.

Chiến lược này tuy không hề đơn giản nhưng rất rõ ràng: phá vỡ các điểm nạp/rút tiền của kẻ lừa đảo, trừng phạt những kẻ tiếp tay và thúc đẩy hợp tác công – tư.

Bà West nhấn mạnh: “Trong cuộc chiến chống tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia, chúng ta cần vận dụng mọi công cụ – từ trừng phạt, truy tố đến áp lực ngoại giao.”

Dấu hiệu nhận biết lừa đảo “pig-butchering”

Như nhiều hình thức lừa đảo khác, vẫn có những dấu hiệu để nhận biết. Đặc trưng của loại lừa đảo này là thao túng cảm xúc, khi một người nào đó bày tỏ tình cảm mạnh mẽ với bạn quá nhanh qua các kênh trực tuyến, đặc biệt là chưa từng gặp mặt, rất có thể đó là dấu hiệu lừa đảo.

Mức độ nghi ngờ càng tăng khi người đó từ chối cung cấp thông tin cá nhân hoặc chứng chỉ nghề nghiệp. Dấu hiệu rõ ràng nhất là khi đối tượng bắt đầu hỏi xin tiền, dù lấy lý do khẩn cấp.

Ngoài ra, hình thức lừa đảo này còn xuất hiện dưới dạng các khoản đầu tư “không rủi ro”, kiếm tiền dễ dàng, kèm theo những ảnh chụp màn hình giả mạo về lợi nhuận khổng lồ nhằm thuyết phục nạn nhân đầu tư.

• Trung Quốc cáo buộc Mỹ ăn cắp 13 tỷ đô la Bitcoin vụ hack Lubian
• Lừa đảo lợi dụng hệ thống báo cáo tội phạm mạng của Úc để đánh cắp crypto