Sóng Web3 trỗi dậy: Những lĩnh vực altcoin nóng nhất hiện nay

Altcoin không chỉ đơn thuần là những khoản đầu cơ ngoài Bitcoin. Trong phần lớn trường hợp, chúng được xây dựng để đại diện — hoặc hướng đến việc đại diện — cho các lĩnh vực hoạt động cụ thể trong Web3, một giải pháp thay thế phi tập trung cho internet truyền thống cùng các dịch vụ gắn liền với nó.

Đánh giá triển vọng và tiềm năng của thị trường altcoin vì vậy không thể chỉ nhìn qua biến động giá. Những chỉ số on-chain quan trọng như mức sử dụng gas, khối lượng giao dịch, số lượng ví hoạt động duy nhất (UAW) cung cấp bức tranh thực tế về hoạt động và mức độ ứng dụng. Trong khi đó, biến động giá coin cho thấy liệu thị trường có đang đồng điệu với những xu hướng on-chain này hay không.

AI và DApp xã hội nổi lên như những mảnh ghép mới của Web3

Chỉ số UAW – đo lường số lượng ví duy nhất tương tác với DApp – thường được sử dụng như một thước đo mức độ áp dụng. Tuy vậy, con số này vẫn có thể bị ảnh hưởng bởi việc một người dùng sở hữu nhiều ví hoặc hoạt động tự động từ bot.

Theo báo cáo quý 2/2025 của DappRadar, lượng ví hoạt động hàng ngày duy trì ổn định ở mức khoảng 24 triệu. Tuy nhiên, bức tranh thị phần đang dần thay đổi: game blockchain vẫn giữ vị trí dẫn đầu với hơn 20% nhưng đã suy giảm so với quý trước; DeFi cũng đi xuống, từ hơn 26% xuống dưới 19%.

Trái lại, các DApp xã hội và AI đang trở thành điểm sáng mới. Trong mảng Social, Farcaster chiếm ưu thế với khoảng 40.000 UAW mỗi ngày. Còn ở mảng AI, những giao thức dựa trên agent như Virtuals Protocol (VIRTUAL) đang nổi bật, ghi nhận trung bình 1.900 UAW mỗi tuần.

DeFi: Ít người dùng, nhiều giao dịch và dòng vốn tổ chức đang đổ vào

Số lượng giao dịch thường phản ánh tần suất các hợp đồng thông minh được kích hoạt, mặc dù chỉ số này có thể bị thổi phồng bởi bot hoặc các quy trình tự động.

Trong trường hợp của DeFi, dữ liệu cho thấy một nghịch lý thú vị: cơ sở người dùng sụt giảm, nhưng hệ thống vẫn ghi nhận hơn 240 triệu giao dịch mỗi tuần — cao hơn bất kỳ phân khúc Web3 nào khác. Sự thống trị này chủ yếu nhờ vào hoạt động liên quan đến sàn giao dịch (một phần chồng chéo với DeFi). Trong khi đó, game blockchain chỉ đạt khoảng 100 triệu giao dịch/tuần, còn danh mục “Khác” (bao gồm AI và RWA nhưng không tính mạng xã hội) đạt 57 triệu giao dịch/tuần.

Song hành với dữ liệu giao dịch, tổng giá trị bị khóa (TVL) mang đến một góc nhìn còn ấn tượng hơn. Theo DefiLlama, TVL của DeFi đã đạt 137 tỷ USD, tăng 150% so với tháng 1/2024, dù vẫn dưới mức đỉnh 177 tỷ USD cuối 2021.

Điểm đáng chú ý là sự chênh lệch giữa TVL tăng và UAW giảm, phản ánh một xu hướng lớn của chu kỳ tiền điện tử hiện tại: sự thể chế hóa. Vốn ngày càng tập trung vào các ví lớn — trong đó có cả quỹ đầu tư — thay vì phân tán trong cộng đồng nhà bán lẻ. Dù xu hướng này còn non trẻ và DeFi vẫn đối mặt với nhiều bất ổn về pháp lý tại các khu vực, các tổ chức đã bắt đầu “thăm dò” thị trường:

• Cung cấp thanh khoản cho các pool được cấp phép.

• Cho vay dựa trên trái phiếu kho bạc được mã hóa, thông qua các nền tảng như Ondo Finance (ONDO) và Maple. Đặc biệt, Maple gây chú ý với quan hệ hợp tác cùng ngân hàng đầu tư Cantor Fitzgerald.

Bên cạnh đó, sự tự động hóa ở cấp giao thức từ các dịch vụ như Lido (LDO) và EigenLayer (EIGEN) cũng đang làm giảm hoạt động từ ví cá nhân. Điều này cho thấy DeFi ngày càng tiến hóa thành một lớp hạ tầng hiệu quả về vốn, tập trung vào lợi suất quy mô lớn, thay vì dựa vào mức độ tham gia trực tiếp của nhà đầu tư bán lẻ

Các trường hợp sử dụng khác đang chiếm ưu thế về gas

Dữ liệu giao dịch đơn thuần không thể phản ánh toàn bộ bức tranh Web3. Một chỉ số quan trọng khác là mức sử dụng gas trên Ethereum, cho thấy tầm quan trọng thực tế của các hoạt động kinh tế và tính toán trên blockchain.

Theo Glassnode, mặc dù DeFi là lĩnh vực chủ chốt của Ethereum, hiện chỉ chiếm khoảng 11% lượng gas tiêu thụ. Các NFT, vốn tiêu tốn lượng gas đáng kể vào năm 2022, nay chỉ còn khoảng 4%.

Trong khi đó, danh mục “Khác” đã tăng mạnh, chiếm hơn 58% tổng lượng gas hiện nay, so với khoảng 25% vào năm 2022. Danh mục này bao gồm các lĩnh vực mới nổi như:

• Token hóa tài sản thế giới thực (RWA)

• Cơ sở hạ tầng vật lý phi tập trung (DePIN)

• DApp dựa trên AI

• Các dịch vụ mới lạ khác, tiềm năng trở thành động lực tăng trưởng tiếp theo của Web3

Trong đó, RWA đặc biệt được đánh giá là một trong những mảng tiềm năng nhất của tiền điện tử hiện nay. Không tính stablecoin, tổng giá trị RWA đã tăng từ 15,8 tỷ USD đầu năm 2024 lên 25,4 tỷ USD, với khoảng 346.250 người nắm giữ token.

Giá cả có phản ánh diễn biến Web3?

Lịch sử cho thấy giá tài sản hiếm khi biến động đồng bộ với hoạt động on-chain. Dù các cơn sốt và cường điệu có thể tạo ra những đợt tăng giá ngắn hạn, tăng trưởng bền vững thường gắn liền với những lĩnh vực mang lại tiện ích thực tế và khả năng áp dụng rõ ràng. Trong năm qua, điều này đồng nghĩa với việc các dự án tập trung vào cơ sở hạ tầng và lợi suất vượt trội hơn những dự án chỉ dựa trên câu chuyện hype.

Cụ thể:

• Các đồng tiền nền tảng hợp đồng thông minh ghi nhận mức tăng mạnh nhất. Top 10 tăng trung bình +142% (không tính trọng số), dẫn đầu là HBAR (+360%) và XLM (+334%), phản ánh niềm tin dài hạn của nhà đầu tư vào sự phát triển của Web3.

• Token DeFi cũng ghi nhận kết quả ấn tượng, tăng trung bình +77%, với Curve DAO (CRV) +308% và Pendle (PENDLE) +110%.

• 10 token RWA hàng đầu tăng trung bình +65%, dẫn đầu là XDC (+237%) và OUSG (+137%). Trong khi đó, các token DePIN nổi bật như JasmyCoin (JASMY) +72% và Aethir (ATH) +39% vẫn chưa thể kéo mức trung bình ngành lên cao, dao động quanh +10%.

Ngược lại:

• Token AI tụt hậu, giảm trung bình -25%, chỉ Bittensor (TAO) +34% là ngoại lệ.

• Token game phần lớn lỗ, trừ SuperVerse (SUPER) +750% trong 12 tháng qua.

• Token xã hội gần như vắng bóng, bởi các giao thức hàng đầu vẫn chưa phát hành tài sản gốc.

Nhìn chung, dòng vốn đầu tư Web3 vẫn tập trung vào các lĩnh vực đã trưởng thành, đẩy giá trị token của các nền tảng hợp đồng thông minh lên cao. Các token DeFi và RWA tập trung vào lợi nhuận cũng đem lại lợi nhuận vững chắc, trong khi những mảng được thổi phồng nhiều nhất — AI, DePIN, Social — vẫn chưa chuyển hóa sự chú ý thành lợi nhuận token đáng kể.

Khi mức độ áp dụng ngày càng sâu rộng và các lĩnh vực non trẻ trưởng thành, khoảng cách giữa thực tế sử dụng và hiệu suất giá token có thể thu hẹp. Tuy nhiên, hiện tại, niềm tin của nhà đầu tư vẫn đặt chủ yếu vào các nền tảng cơ sở của Web3.

Thị trường altcoin hiện tại phản ánh một thực tế rõ ràng: nhà đầu tư tin tưởng vào các nền tảng hạ tầng và DeFi/RWA nhiều hơn các câu chuyện hype. Khi mức độ áp dụng mở rộng và các lĩnh vực non trẻ trưởng thành, khoảng cách giữa tiện ích thực tế và hiệu suất giá token có thể sẽ thu hẹp dần.

Nhưng ở thời điểm này, nền tảng hợp đồng thông minh, DeFi và RWA mới chính là trụ cột nâng đỡ niềm tin của nhà đầu tư trong nền kinh tế phi tập trung.

• Altcoin trỗi dậy: Ether, Solana và XRP hút vốn khủng, Bitcoin hụt hơi
• Altcoin bùng nổ: Khối lượng thanh lý vượt mặt Bitcoin, mùa altcoin đang đến gần?

Itadori