Vàng bị cấm làm điều Bitcoin và các Altcoin đang làm trên Phố Wall

Hiện không có công ty đại chúng nào tại Hoa Kỳ tồn tại với mục đích duy nhất là nắm giữ vàng, nhưng việc một công ty niêm yết với trọng tâm xoay quanh sở hữu crypto thì hoàn toàn khả thi — và thực tế đang diễn ra.

Trong khi các quỹ ETF vàng đã tồn tại từ nhiều năm, mô hình “chiến lược kho bạc” như Strategy lại không phù hợp với vàng.

Khi các câu chuyện xoay quanh tài sản mã hóa ngày càng phổ biến, một lớp công ty đại chúng mới đã xuất hiện, với chiến lược không còn dựa trên doanh thu hoạt động, mà dựa vào giá trị tài sản kỹ thuật số trên bảng cân đối kế toán.

Những công ty này đang đưa tiền điện tử vào trung tâm bản sắc doanh nghiệp, biến các token như Bitcoin, Ethereum, XRP, BNB, SOL, SUI và hiện nay là TON thành trụ cột chính cho chiến lược định giá doanh nghiệp.

Strategy mở đường, nhiều công ty nối gót

Strategy chính là tiền lệ rõ ràng nhất: từ một công ty phần mềm doanh nghiệp, họ đã tái định vị thành một quỹ nắm giữ Bitcoin thực chất, mở ra một mô hình huy động vốn dựa trên mức độ tiếp xúc đầu cơ thay vì hiệu quả kinh doanh.

Tương tự, công ty Sharplink Gaming — trước đây chuyên về hạ tầng cá cược — gần đây đã đưa Ethereum vào kho bạc, trở thành công ty đầu tiên niêm yết tại Mỹ có chiến lược xoay quanh ETH. BitMine hiện cũng bắt đầu tích lũy ETH và thậm chí đã vượt qua khối lượng nắm giữ của Sharplink.

Đồng thời, một số công ty liên quan đến TON đang xuất hiện tại các thị trường nước ngoài, áp dụng cấu trúc tương tự — tập trung tích lũy token thay vì phát triển sản phẩm.

Mô hình chung: gom vốn, mua coin, niêm yết đại chúng

Chiến lược của các công ty này có mô hình giống nhau: huy động vốn, chuyển thành tài sản số, và giao dịch công khai như đại diện gián tiếp cho token đó. Sức hấp dẫn của họ không đến từ nền tảng kinh doanh, mà từ sự liên kết với chu kỳ thị trường crypto và tâm lý đầu cơ của nhà đầu tư nhỏ lẻ.

Về bản chất, các công ty này hoạt động như “vỏ bọc tài sản”, cho phép nhà đầu tư tiếp cận tiền mã hóa biến động mạnh thông qua thị trường chứng khoán truyền thống.

Đây không phải là cơ chế hoàn toàn mới trong ngành tài chính, nhưng giờ đây nó trở nên khả thi nhờ những kẽ hở pháp lý. Điều khiến mô hình này khác biệt so với các công ty nắm giữ tài sản truyền thống chính là sự phù hợp độc đáo của crypto với khung pháp lý hiện tại của SEC.

Vì sao vàng, bất động sản hay chứng khoán không làm được điều này?

Tài sản truyền thống không thể áp dụng chiến lược kho bạc này.

• Ví dụ, nếu một công ty chỉ nắm giữ vàng mà không có hoạt động kinh doanh thực chất, họ sẽ bị phân loại theo Đạo luật Công ty Đầu tư năm 1940 — kéo theo hàng loạt quy định giám sát như một quỹ đầu tư.

• Bên cạnh đó, sự tồn tại của ETF vàng như GLD khiến các công ty chỉ nắm giữ vàng trở nên dư thừa.

• Vàng không tạo ra lợi suất, và cũng thiếu yếu tố thúc đẩy câu chuyện truyền thông — yếu tố quan trọng trong thị trường vốn hiện đại.

Bất động sản cũng gặp trở ngại. Mặc dù các REIT (Quỹ tín thác đầu tư bất động sản) cung cấp một khung pháp lý rõ ràng, nhưng bị ràng buộc bởi quy định khắt khe về phân phối lợi nhuận và kiểm định thu nhập. Chúng thiên về tạo lợi suất, chứ không tạo ra hiệu ứng truyền thông hay đầu cơ.

Các cổ phiếu hoặc hàng hóa thường được nắm giữ bởi các tập đoàn như Berkshire Hathaway, hoặc dưới dạng hàng tồn kho phục vụ chiến lược kinh doanh. Những tài sản này không thể tách rời khỏi hoạt động thực tiễn, nên không thể xây dựng được mô hình kho bạc độc lập.

Crypto phù hợp tuyệt đối với mô hình kho bạc

Ngược lại, crypto lại đáp ứng hoàn hảo các yêu cầu này nhờ vào tổ hợp của nhiều yếu tố: mơ hồ pháp lý, tiềm năng đầu cơ, khả năng staking sinh lời, và cơ chế khuyến khích từ hệ sinh thái token.

Hiện tại, doanh nghiệp hoàn toàn có thể ghi nhận tài sản số như crypto dưới dạng “tài sản vô hình” theo chuẩn kế toán GAAP, và khẳng định đó là kho bạc, dự trữ chiến lược hoặc một phần mô hình kinh doanh — mà không bị coi là quỹ đầu tư theo luật.

Ví dụ: Việc nắm giữ ETH không chỉ giúp tiếp xúc với giá, mà còn tạo ra phần thưởng staking, uy tín hệ sinh thái, thậm chí là cơ hội nhận airdrop.

Không loại tài sản truyền thống nào có thể mang lại lợi ích kỹ thuật lẫn tài chính như vậy cùng lúc.

Ảnh hưởng và tiềm năng của mô hình “vỏ bọc tài sản số”

Các công ty đại chúng nắm giữ BTC hay ETH hiện nay hoạt động như ETF trá hình, nhưng không chịu gánh nặng quy định. Họ cũng giống như các khoản đầu tư mạo hiểm giai đoạn đầu, nhưng vẫn giữ được thanh khoản hàng ngày và minh bạch tài chính công khai.

Với nhà đầu tư nhỏ lẻ, các công ty này giống như cổ phiếu meme, nhưng thực sự có tài sản crypto đứng sau hỗ trợ cho câu chuyện. Viễn cảnh như “Công ty nắm giữ Ethereum” tưởng như viển vông, nay lại trở thành chiến lược thực tế và hiệu quả.

Tuy nhiên, mô hình này hiện vẫn nằm trong vùng xám pháp lý. Rủi ro phân loại sẽ tăng nếu SEC hoặc các cơ quan tương đương coi đây là quỹ đầu tư trá hình. Khi quy định siết chặt, các công ty kiểu này có thể sẽ bị buộc phải chuyển đổi thành doanh nghiệp hoạt động thực sự, hoặc tách riêng phần nắm giữ tài sản số.

Tuy vậy, dưới thời chính quyền Trump, kịch bản này gần như không xảy ra — mở đường cho làn sóng các công ty kho bạc crypto mới tiếp tục trỗi dậy.

Kết luận

Trong bối cảnh luật pháp chưa rõ ràng, tiền điện tử là loại tài sản hiếm hoi có thể trở thành cả kho bạc lẫn công cụ truyền thông, kết hợp tăng trưởng giá, lợi suất và mức độ liên quan văn hóa trong cùng một gói. Khi khoảng trống pháp lý vẫn còn, mô hình này vẫn sẽ tồn tại và chuyển hóa việc “nắm giữ token” thành một chiến lược kinh doanh cực kỳ sinh lợi.

• Cổ phiếu Verb tăng vọt 200% sau khi công bố kế hoạch phát hành trái phiếu kho bạc TON
• Capital B huy động 11,5 triệu euro để mở rộng kho bạc Bitcoin

Thạch Sanh