Jito đề xuất thị trường block nhằm biến Solana thành “Nasdaq phi tập trung”

Ngày 21/7, Jito Labs đã công bố đề xuất xây dựng Block Assembly Marketplace (BAM) – một hệ thống sắp xếp thứ tự giao dịch mới, cho phép các nhà phát triển triển khai sổ lệnh trung tâm (CLOB), sàn giao dịch perpetual và dark pool trên Solana mà không cần thay đổi giao thức nền tảng.Jito đề xuất thị trường block nhằm biến Solana thành “Nasdaq phi tập trung”

Hệ thống BAM: Giữ quyền riêng tư, đảm bảo tính kiểm toán

Thiết kế của BAM giới thiệu một mạng lưới BAM Nodes hoạt động song song với các validator hiện tại. Các node này sẽ sắp xếp giao dịch được mã hóa trong Trusted Execution Environments (TEE) – môi trường thực thi an toàn – và chuyển chúng đến leader kèm theo bằng chứng mật mã xác nhận tính toàn vẹn của thứ tự.

Các validator BAM, chạy client Jito-Solana phiên bản cập nhật, sẽ thực thi các giao dịch đã được sắp xếp và trả lại bằng chứng xác nhận quá trình này được thực hiện chính xác.

Đề xuất BAM đặt ra ba mục tiêu kỹ thuật:

1. Bảo mật lệnh giao dịch cho đến thời điểm thực thi để hạn chế hành vi khai thác MEV tiêu cực.

2. Tạo lịch sử giao dịch minh bạch với chuỗi kiểm toán công khai cho từng bundle giao dịch.

3. Cung cấp quyền truy cập lập lịch giao dịch trực tiếp thông qua hệ thống Plugin, cho phép ứng dụng tự điều chỉnh quá trình sắp xếp và thực thi giao dịch.

Mỗi Plugin có thể chèn hoặc sắp xếp lại lệnh trong môi trường bảo mật, phục vụ các trường hợp như cập nhật oracle đúng lúc (just-in-time) hay thao tác hủy-thay thế ưu tiên dành cho market maker.

Lộ trình triển khai theo từng giai đoạn

Giai đoạn đầu, Jito sẽ vận hành các BAM Node đầu tiên, trong khi một nhóm validator alpha – gồm Triton One, SOL Strategies, Figment, Helius và các đơn vị khác – sẽ thử nghiệm client.

Kế hoạch hướng tới việc nắm giữ tỷ lệ stake ủy quyền ở mức cao một chữ số (%) ngay sau khi ra mắt, và tăng lên 30% trở lên khi có thêm các node operator tham gia. Jito cũng có kế hoạch mã nguồn mở BAM, đạt mốc 50 node phân bố địa lý, rồi chuyển quyền quản trị cho DAO.

Theo Jito, BAM sẽ mang lại hai yếu tố then chốt được các tổ chức và nhà giao dịch tần suất cao (HFT) yêu cầu: thực thi giao dịch mang tính quyết định (deterministic execution) và bảo mật có thể kiểm chứng (verifiable privacy).

Bằng cách cho phép sắp xếp giao dịch tùy chỉnh mà không cần đến mempool riêng tư hoặc thỏa thuận ngoài chuỗi, BAM có thể thu hút dòng lệnh hiện đang chuyển hướng sang các sàn tập trung.

Jito tin rằng với thông lượng hiện tại của Solana, mạng lưới này hoàn toàn có thể trở thành một Nasdaq phi tập trung, khi các plugin cho perpetual và dark pool được triển khai.

Cuối cùng, Jito Labs dự kiến sẽ đề xuất một cuộc biểu quyết nhằm chuyển toàn bộ phí BAM và block engine về kho bạc của Jito DAO, trong khi công ty vẫn duy trì hoạt động kỹ thuật. Cách tiếp cận này được cho là sẽ chuyển hướng giá trị từ việc khai thác MEV sang chia sẻ doanh thu thông qua dịch vụ lập lịch giao dịch.

Hiện tại, kế hoạch BAM đang chờ phản hồi từ các validator, nhà phát triển và holder trước khi bước vào giai đoạn thử nghiệm sản phẩm thực tế.

• Solana trở lại đường đua bull run – Cột mốc 350 USD liệu có khả thi?
• Giá Solana (SOL) có thể vượt mốc $200: Động lực nào đang thúc đẩy đà tăng?
• Liệu khối lượng DEX Solana đạt 1 nghìn tỷ đô la có thể giúp giá lên trên 200 đô la không?

Thạch Sanh