Các công ty kho bạc Bitcoin khơi mào đợt suy thoái tiếp theo của thị trường crypto?

Các công ty tiếp tục chấp nhận Bitcoin đang lan rộng khi ngày càng nhiều doanh nghiệp theo đuổi chiến lược tích lũy BTC cho kho bạc của mình. Nếu được thực hiện đúng cách, các công ty có thể hưởng lợi từ gia tăng giá trị vốn, đa dạng hóa tài sản và phòng ngừa lạm phát.

Tuy nhiên, không phải chiến lược mua Bitcoin nào cũng giống nhau. Nếu một công ty chỉ đơn thuần nắm giữ BTC mà không có đủ nguồn lực hoặc quy mô, họ có thể đối mặt với nguy cơ sụp đổ hoàn toàn trong những giai đoạn thị trường gấu kéo dài. Phản ứng dây chuyền có thể khuếch đại thêm áp lực giảm giá, gây ra hậu quả nghiêm trọng.

Những cách tiếp cận khác nhau trong việc nắm giữ Bitcoin của doanh nghiệp

Việc chấp nhận Bitcoin từ tổ chức đang gia tăng trên toàn cầu, với dữ liệu từ Bitcoin Treasuries cho thấy lượng nắm giữ đã tăng gấp đôi kể từ năm 2024. Các công ty niêm yết hiện đang sở hữu hơn 4% tổng nguồn cung Bitcoin.

Điều thú vị là đà tăng này cũng phản ánh nhiều lý do khác nhau.

Công ty Strategy (trước đây là MicroStrategy) đã chủ động theo đuổi mô hình trở thành một công ty kho bạc chuyên nắm giữ Bitcoin. Chiến lược này đã phát huy hiệu quả khi lượng BTC của Strategy chiếm đến 53% tổng tài sản của công ty, tương đương hơn 580.000 BTC.

Các công ty khác, như GameStop hoặc PublicSquare, đã chọn cách tiếp cận khác, ưu tiên tiếp cận với Bitcoin một cách thận trọng thay vì tích lũy ồ ạt. Đây là kịch bản tối ưu cho những doanh nghiệp chỉ muốn thêm BTC vào bảng cân đối kế toán trong khi vẫn tập trung vào hoạt động kinh doanh cốt lõi của mình.

Các sáng kiến như vậy mang lại ít rủi ro hơn nhiều so với các công ty tập trung toàn bộ hoạt động vào việc nắm giữ Bitcoin.

Tuy nhiên, xu hướng gia tăng các công ty thêm Bitcoin vào dự trữ tài chính với mục tiêu duy nhất là HODL đang mang đến những tác động sâu rộng đối với doanh nghiệp của họ và tương lai của Bitcoin.

Các công ty tập trung vào Bitcoin thu hút nhà đầu tư như thế nào?

Việc xây dựng một công ty giữ Bitcoin trong kho bạc thành công không chỉ đơn giản là mua nhiều. Nếu mục tiêu duy nhất của doanh nghiệp là nắm giữ, thì giá trị của nó sẽ bị định giá dựa hoàn toàn vào lượng Bitcoin sở hữu.

Để thu hút nhà đầu tư mua cổ phiếu thay vì trực tiếp nắm giữ Bitcoin, các công ty này cần mang lại hiệu suất cao hơn Bitcoin, đạt được mức “hệ số nhân trên giá trị tài sản ròng” (MNAV).

Nói cách khác, họ cần thuyết phục thị trường rằng cổ phiếu của họ đáng giá hơn tổng số Bitcoin mà công ty sở hữu.

Strategy làm được điều này bằng cách cho nhà đầu tư thấy rằng mua cổ phiếu MSTR không chỉ là sở hữu một lượng cố định BTC, mà là đầu tư vào một chiến lược quản lý chủ động gia tăng số BTC trên mỗi cổ phiếu.

Nếu nhà đầu tư tin rằng Strategy có thể đều đặn tăng số BTC mỗi cổ phiếu, họ sẵn sàng trả giá cao hơn.

Tuy nhiên, đó mới chỉ là một phần của câu chuyện. Khi nhà đầu tư tin vào cam kết đó, Strategy cần thực hiện đúng bằng cách huy động vốn để tiếp tục mua thêm Bitcoin.

MNAV Premium: Cách xây dựng và sụp đổ

Một công ty chỉ có thể đạt được MNAV premium nếu liên tục tăng số Bitcoin mà họ nắm giữ. Strategy thực hiện điều này bằng cách phát hành trái phiếu chuyển đổi, cho phép vay với lãi suất thấp.

Ngoài ra, họ còn tận dụng chiến lược phát hành cổ phiếu theo giá thị trường (ATM) — tức là bán cổ phiếu mới khi giá cổ phiếu cao hơn giá trị nội tại dựa trên Bitcoin. Điều này giúp họ mua được nhiều BTC hơn trên mỗi đô la huy động được, làm tăng số BTC trên mỗi cổ phần hiện hữu.

Chu kỳ tự củng cố này – phí chênh lệch giúp huy động vốn hiệu quả, từ đó mua thêm BTC, rồi tiếp tục đẩy giá cổ phiếu – giữ cho giá cổ phiếu ở mức cao vượt xa giá trị nội tại nắm giữ Bitcoin trực tiếp của Strategy.

Tuy nhiên, quy trình này tiềm ẩn nhiều rủi ro. Đối với nhiều công ty, mô hình này không thể duy trì được về lâu dài. Ngay cả một đơn vị tiên phong như Strategy cũng đã phải chịu áp lực lớn khi giá Bitcoin lao dốc.

Dẫu vậy, hơn 60 công ty đã chấp nhận mô hình tích lũy Bitcoin trong nửa đầu năm 2025. Khi số lượng này tăng lên, các công ty mới sẽ đối mặt với rủi ro này rõ rệt hơn.

Rủi ro khi các doanh nghiệp nhỏ tích lũy Bitcoin mạnh mẽ

Không giống như Strategy, hầu hết các công ty đều thiếu quy mô, danh tiếng lâu đời và vị thế của một lãnh đạo như Michael Saylor. Những yếu tố này cực kỳ quan trọng để thu hút và duy trì niềm tin của nhà đầu tư – điều cần thiết để đạt được mức định giá cao.

Họ cũng thiếu khả năng tín dụng và sức mạnh thị trường. Do đó, các doanh nghiệp nhỏ thường phải vay với lãi suất cao hơn và chịu ràng buộc khắt khe hơn, làm cho nợ trở nên đắt đỏ và khó kiểm soát.

Nếu nợ của họ được thế chấp bằng Bitcoin trong thị trường gấu, giá giảm có thể nhanh chóng dẫn đến margin call (lệnh gọi ký quỹ). Trong giai đoạn kéo dài áp lực giảm giá, việc tái cấp vốn trở nên cực kỳ khó khăn và tốn kém cho công ty vốn dĩ đang phải chịu sức ép.

Tồi tệ hơn, nếu công ty chuyển toàn bộ hoạt động cốt lõi sang việc mua Bitcoin, họ sẽ không còn nguồn doanh thu ổn định nào khác. Khi đó, họ phụ thuộc hoàn toàn vào huy động vốn và diễn biến tăng giá của Bitcoin.

Nếu nhiều công ty cùng lúc làm điều này, thị trường có thể phải hứng chịu hậu quả tiêu cực nghiêm trọng.

Doanh nghiệp ồ ạt mua Bitcoin có dẫn tới vòng xoáy tử thần?

Khi nhiều doanh nghiệp nhỏ áp dụng chiến lược tích lũy Bitcoin, nếu thị trường suy giảm, hậu quả có thể rất nghiêm trọng. Nếu giá BTC giảm, họ có thể hết lựa chọn và buộc phải bán ra.

Việc bán tháo hàng loạt sẽ tạo ra lượng cung khổng lồ trên thị trường, gia tăng áp lực giảm giá. Như đã thấy trong “mùa đông crypto” năm 2022, điều này có thể kích hoạt vòng xoáy tử thần theo phản xạ.

Khi một công ty bán tháo vì kiệt quệ, điều đó đẩy giá BTC xuống, gây thanh lý tài sản ở các công ty khác tương tự. Chuỗi phản ứng tiêu cực này có thể dẫn đến sụp đổ toàn diện.

Đổi lại, những vụ sụp đổ được công khai rộng rãi có thể làm tổn hại đến niềm tin chung của nhà đầu tư. Tâm lý “né rủi ro” này sẽ dẫn đến làn sóng bán tháo trên diện rộng ở các loại crypto khác do sự liên kết giữa các thị trường và xu hướng chuyển sang các tài sản an toàn hơn.

Hệ quả là các cơ quan quản lý sẽ cảnh giác hơn và các nhà đầu tư tiềm năng có thể rút lui khỏi thị trường crypto.

Vượt qua Strategy: Rủi ro khi đầu tư toàn bộ vào Bitcoin

Vị trí của Strategy là độc nhất vì họ là người đi đầu. Chỉ một số ít công ty khác có được nguồn lực, sức ảnh hưởng và lợi thế cạnh tranh như Saylor.

Những rủi ro liên quan đến chiến lược này rất đa dạng và nếu lan rộng, chúng có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến toàn bộ thị trường. Khi ngày càng nhiều công ty đại chúng quyết định bổ sung Bitcoin vào bảng cân đối kế toán của mình, họ phải cân nhắc kỹ lưỡng giữa việc chỉ tiếp xúc một phần với Bitcoin hay đầu tư toàn bộ.

Nếu chọn đầu tư toàn bộ, họ phải thận trọng cân đo hệ quả. Dù hiện tại Bitcoin đang ở mức đỉnh mọi thời đại, nhưng khả năng thị trường gấu quay lại là điều không bao giờ có thể loại trừ.

• Chainlink (LINK) bứt phá mạnh mẽ khi mang TradFi và DeFi xích lại gần nhau
• Nhà phân tích Fidelity: Bitcoin đang ở giữa đường cong chấp nhận rộng rãi
• Bitcoin (BTC) có thể đang củng cố trước khi tăng vọt lên $135.000

Minh Anh