Liệu Bitcoin có thực sự phân quyền?

Thuật ngữ thông dụng nhất mà bạn thường nghe thấy gắn liền với Bitcoin là “sự phân quyền”. Mọi người đều nói về những điểm yếu của một đồng tiền pháp định tập trung hóa và một đồng tiền kỹ thuật số chạy trên nền tảng blockchain có thể giải quyết được những vấn đề này.

Bitcoin (và các crypto khác) đã thu được rất thành tựu trong năm qua, nhưng liệu có ai đặt câu hỏi, có phải bitcoin đang hướng tới sự phân quyền?

Các sàn giao dịch và người giữ cửa

Hiện tại, gần như tất cả các sàn giao dịch crypto hàng đầu đều là các sàn tập trung. Chúng có một vài cổ đông nắm phần lớn sự kiểm soát, và điều này cho phép khả năng kiểm duyệt dòng vốn.

Các sàn giao dịch phi tập trung đang trên đà phát triển, nhưng tất cả các giải pháp phân quyền tiền tệ chỉ cho phép giao dịch crypto với crypto vì thế khả năng sử dụng bị giới hạn đi.

Các sàn giao dịch tập trung cũng thường quản lý việc lưu trữ trực tuyến các crypto. Các khoá cá nhân nằm trong sự kiểm soát của các sàn giao dịch này khiến nó không chỉ giống như việc bạn gửi tiền của mình vào ngân hàng (và đặt nhiều sự tin tưởng vào một tổ chức) mà còn tạo ra một mắt ong (honeypot) cho các nguy cơ bị hack.

Duy trì việc quản lý những chìa khóa cá nhân của bạn không chỉ là điều thường được khuyến khích từ góc độ quản lý rủi ro mà còn phù hợp với đặc tính đằng sau Bitcoin. Các sàn giao dịch tập trung giữ lại rất nhiều những dữ liệu và có quyền kiểm duyệt động thái của các quỹ.

Các quy định tương lai cho các crypto vẫn còn mơ hồ và các luật kiểm duyệt khách hàng yêu cầu các công ty lưu trữ một lượng nhất định các dữ liệu, nhưng các công ty này không được phép giữ lại hoặc bán các thông tin này trong tương lai. Sự thật là chìa khóa cá nhân của bạn có thể liên kết với bạn ngay lập tức làm mất đi tính ẩn danh của crypto. Điều này có nghĩa là bạn và các quỹ của bạn có thể bị kiểm duyệt.

Khai thác mỏ ở Trung Quốc

Xem xét điều này từ một góc độ khác, việc khai thác mỏ là một phần thiết yếu của việc quản lý và duy trì mạng lưới bitcoin. Ý tưởng ban đầu là có một mạng lưới phân phối rộng khắp để chống lại bất kỳ đơn vị duy nhất nào muốn chi phối 51% loại tiền tệ này và từ đó kiểm soát số phận của Bitcoin.

Tuy nhiên, điều này đã không khả thi. Hiện có khoảng 12.000 node đang hoạt động trên mạng Bitcoin và khi tập hợp lại thì chúng có quyền bỏ phiếu trên các giải pháp như SegWit 2x. Khi nhiều node được thêm vào mạng xu hướng bắt đầu tập trung cao hơn ở Trung Quốc. Bây giờ, có khoảng 70% số node được kiểm soát bởi các thực thể ở Trung Quốc.

Bitcoin không gặp phải một số vấn đề giống các crypto khác như Ripple khi mà việc quản lý crypto này được kiểm soát rõ ràng bởi một người là CEO của công ty. Satoshi Nakamoto thiết kế và phát hành bitcoin, sau đó biến mất. Nhóm phát triển có quyền đề xuất những đổi mới nhất định, nhưng không thể chuyên quyền được.

Nhiều crypto được thiết lập theo cách mà một cá nhân khó có thể điều khiển tương lai của crypto đó mà không bị giám sát. Hình thức quản lý trong quá khứ đã bắt đầu biến mất và đưa ra một lý do khác tại sao một giải pháp dân chủ (và phân cấp) như Bitcoin lại có tiềm năng trong tương lai.

Đặc tính của Bitcoin

Lời hứa của Bitcoin là cung cấp một loại tiền tệ kỹ thuật số vận hành độc lập với bất kỳ sự quản lý nào, nhưng hiện nay dường như không phải như vậy.

Cho đến khi hệ sinh thái crypto này được vận hành theo cách có thể thu thập, trao đổi và lưu trữ crypto một cách hoàn toàn riêng tư thì những đổi mới là không đáng kể. Ngoài ra, có một tỷ lệ lớn các node hoạt động được kiểm soát bởi một quốc gia không cho phép truy cập Internet miễn phí là một điểm khác chống lại sự phân cấp bitcoin.

Những điều nay không nhằm mục đích nói rằng Bitcoin sẽ thất bại hoặc không xứng đáng nhưng  “phân quyền” không phải là một đặc điểm cốt lõi mà Bitcoin đang sở hữu. Một số thay đổi nhất định là cần thiết để cải thiện sự mạnh mẽ của mạng lưới và rất có thể chúng sẽ đủ để duy trì sự thống trị của Bitcoin trong thế giới cryptocurrency.

TapChiBitcoin

Xem thêm:

• Bitcoin 2029: 10 năm nữa sẽ như thế nào?