Cryptocurrency và sự thật về chứng nghiện hoa tulip

Vào thế kỷ 17, người Hà Lan đã đổ xô nhau kinh doanh củ hoa tulip với hy vọng họ có thể tạo ra lợi nhuận khổng lồ. Nhưng liệu Tulip Mania – một dụ ngôn về tham lam, có tương tự với dòng đầu tư ồ ạt gần đây đối với đồng tiền mã hóa Bitcoin – thực sự quá khủng khiếp như vậy không?

Một vật nào đó sẽ đáng giá bao nhiêu? Một ounce vàng? Một kg táo? Một phần trong Apple?

Một cách đơn giản để trả lời câu hỏi đó là nói rằng nó có giá trị bất kể khi ở trong thị trường tài chính.

Nhưng đôi khi giá đi quá cao và thổi phồng lên cái gọi là bong bóng đầu cơ.

Nhà tài chính hư cấu, Gordon Gekko, trong phim Wall Street: Money Never Sleeps, mô tả “câu chuyện bong bóng vĩ đại nhất mọi thời đại”.

“Hồi đầu những năm 1600, người Hà Lan bị sốt đầu cơ đến mức bạn có thể mua một ngôi nhà đẹp trên kênh ở Amsterdam với giá của một củ hoa tulip”, ông nói.

“Rồi nó sụp đổ”, anh nói thêm. “Mọi người đã bị xóa sổ”.

Ảnh hưởng lâu dài của hiện tượng Tulip Mania vẫn còn; nó vẫn được phát hiện vào năm 2018 khi mọi người nói về Bitcoin, đồng tiền mã hóa đạt mức cao kỷ lục vào tháng 11 năm ngoái, nhưng từ đó đã biến động dữ dội về giá trị. Những người hoài nghi về tiền tệ mật mã cảm thấy sự gia tăng chóng mặt về giá của một thứ không có giá trị nội tại tương tự như hiện tượng bong bóng tulip của nhiều thế kỷ về trước.

Nhưng nghiên cứu hiện đại cho thấy chúng ta đã hiểu nhầm về việc giao dịch hoa tulip trong thời kỳ đó. Đó không phải là đầu cơ mà là yếu tố văn hóa khiến mọi người coi trọng loài hoa này hơn hết.

Anne Goldgar, giáo sư về lịch sử Châu u hiện đại đầu tiên tại King’s College London, nói: “Sau khi bạn trồng hoa tulip trắng trong chín năm hoặc lâu hơn, đột nhiên nó sẽ trở thành sọc hoặc lốm đốm. Điều này là do một mầm bệnh, nhưng mọi người đã không nhận thức được điều đó vào thời điểm đó”.
“Bạn đã không thực sự biết những gì sẽ xảy ra với hoa tulip của bạn và mọi người yêu thích việc chúng liên tục thay đổi.”

Trong hoa tulip thế kỷ 17 – ban đầu được trồng trong đế chế Ottoman – là một sự xuất hiện mới ở Hà Lan và màu sắc thay đổi của họ làm cho chúng trở thành một sản phẩm được ưa chuộng về mặt thẩm mỹ.

Những người Hà Lan giàu có muốn thể hiện địa vị cao cấp của họ.

Giáo sư Goldgar nói: “Có rất nhiều người có tiền để chi tiêu. Và họ đồng loạt mua hoa tulip.”

Giáo sư Goldgar nói rằng trong khi một số bông hoa có giá cao tới 5.000 guild, bằng giá của một ngôi nhà đẹp và những người chịu mua cũng rất hiếm. “Tôi chỉ tìm thấy 37 người đã dành hơn 400 guild cho loài hoa này tại bất kỳ nơi nào vào thời điểm đó.”

Bốn trăm guild có thể không mua nhà, nhưng đó vẫn cao hơn mức lương hàng năm của một lao động bình thường.

Nhảy kênh tự tử

Hoa tulip đã chứng kiến sự tăng giá mạnh vào cuối năm 1636, kéo dài cho đến khi chúng giảm mạnh vào ngày 6 và 7 tháng 2 năm 1637.

Giáo sư Goldgar cho biết mức giảm mạnh như vậy có lẽ là do sự không bền vững, và lo ngại về cung vượt cầu. Nhưng hậu quả không tồi tệ như mọi người đã kể.

“Tôi tìm cách thử và tìm thấy bất kỳ ai đã bị phá sản, bởi vì có một tương truyền rằng những ai bị phá sản sẽ nhảy xuống kênh để tự tử”, bà nói. “Thật ra tôi không thể tìm thấy ai bị phá sản vì Tulip Mania.”

Không ai chết đuối trong các kênh đào. Nhưng điều đó không có nghĩa là sự bùng nổ của bong bóng tulip không gây ra bất kỳ vấn đề nào.

Giáo sư Goldgar nói: “Củ hoa tulip nằm trong lòng đất suốt gần một năm và vì vậy lần duy nhất bạn có thể đem bán chúng là giữa cuối tháng 5 và tháng 8 khi bạn có thể đào chúng lên.

“Vấn đề là phần thời gian còn lại, có rất nhiều người mua củ hoa tulip mà họ sẽ không nhận được chúng cho đến tháng 6 – và họ cũng không trả tiền cho đến lúc đó. Vì vậy, có rất nhiều người trong thời gian giảm giá đã mua nhưng không bao giờ trả tiền cho những củ hoa tulip họ đã mua. “

Nhưng nói chung, Giáo sư Goldgar nói, nền kinh tế Hà Lan không bị ảnh hưởng.

Bong bóng đường sắt

Thế nhưng tại sao câu chuyện đầu cơ về hoa tulip đã phổ biến đến thế

Tulip Mania đã được phổ biến rộng rãi bởi một nhà văn người Scotland thế kỷ 19 Charles Mackay, người yêu thích những câu chuyện rôm rả như trên. Ông ta không được coi trọng như một nhà sử học, nhưng những câu chuyện sống động của ông ta đã rất được ưa chuộng.

Trớ trêu thay, bản thân Mackay đã bị cuốn bong bóng đường sắt của Anh vào những năm 1840, mà một số học giả coi là bong bóng công nghệ lớn nhất trong lịch sử, tiếp theo là một trong những vụ biến động tài chính lớn nhất.

Điều đó, chắc chắn, là một bài học cho tất cả chúng ta: nó rất dễ dàng để nhìn lại bong bóng trong quá khứ, và thậm chí để nhìn rõ hơn sự ngu ngốc của những người đam mê các bong bóng đầu tư ấy.

Nhưng không phải dễ dàng để biết cách phản ứng khi một người có thể – hoặc có thể không – liên quan đến một bong bóng tài chính như vậy.

Theo tapchibitcoin.vn/bbc

Xem thêm:

• [Đáng đọc] Cơn sốt hoa Tulip và Bitcoin
• Bong bóng hoa Tulip và Bitcoin
• Giám đốc công ty đầu tư nghìn tỉ so sánh tiền mật mã với hoa tulip