Crypto 2026: Năm bản lề mở ra vai trò trung tâm trong hệ thống tài chính

Sau một năm biến động mạnh và kỳ vọng liên tục thay đổi, các lãnh đạo trong ngành crypto cho rằng năm 2026 sẽ không được định hình bởi một “khoảnh khắc bùng nổ” duy nhất. Thay vào đó, trọng tâm nằm ở một sự chuyển dịch chậm hơn nhưng mang tính nền tảng: tài sản số dần được tích hợp vào hạ tầng tài chính cốt lõi, thay vì chỉ tồn tại ở rìa thị trường.

Qua các cuộc phỏng vấn và báo cáo nghiên cứu từ Coinbase, Matter Labs, CoinShares, Gate.io, Bitfinex và Hashdex, giới điều hành mô tả một thị trường đang “vào guồng”. Giai đoạn tiếp theo của crypto ít mang màu sắc đầu cơ hơn, mà thiên về cấu trúc dài hạn, được định hình bởi bối cảnh vĩ mô, sự rõ ràng về pháp lý và các hệ thống vận hành ở quy mô tổ chức.

Tổng hợp các quan điểm này, nhiều lãnh đạo tin rằng năm 2026 có thể là thời điểm crypto rũ bỏ hình ảnh đầu cơ để đảm nhận vai trò bền vững hơn trong hệ thống tài chính toàn cầu.

Hạ tầng là trọng tâm

Sự chuyển dịch này đã thể hiện rõ trong định hướng của các nhà phát triển và tổ chức tài chính.

Keith Grose, CEO Coinbase UK, cho rằng “thế hệ tiếp theo của internet đang được xây dựng trên onchain”, với các thị trường lập trình được và hoạt động tài chính ngày càng được thanh toán trên blockchain công khai. Ông nhấn mạnh vai trò ngày càng lớn của các lớp nhận dạng, thanh toán và xác minh onchain.

CoinShares mô tả xu hướng này là sự trỗi dậy của “tài chính lai” – nơi hạ tầng crypto-native hội tụ với hệ thống tài chính truyền thống. Theo triển vọng 2026 của hãng, tài sản số không còn hoạt động bên ngoài hệ thống tài chính mà ngày càng vận hành bên trong, từ quỹ token hóa cho tới các “đường ray” thanh toán dựa trên blockchain.

Matter Labs cũng đồng quan điểm. CEO kiêm đồng sáng lập Alex Gluchowski dự báo các ngân hàng sẽ áp dụng mô hình “kinh doanh ở phía trước, giao thức ở phía sau”: hệ thống nội bộ vẫn là riêng tư, có cấp phép, nhưng việc quyết toán ròng hoặc chứng minh tuân thủ sẽ dựa trên blockchain công khai và bằng chứng không tiết lộ (zero-knowledge proofs).

Theo các lãnh đạo, crypto không thay thế tài chính truyền thống mà đang được hấp thụ vào chính hệ thống đó.

Pháp lý bắt kịp công nghệ

Quá trình tích hợp này chịu tác động mạnh từ khung pháp lý.

CoinShares chỉ ra sự phân hóa giữa các khu vực lớn. Tại châu Âu, MiCA đã mang lại sự chắc chắn pháp lý cho phát hành, lưu ký và giao dịch. Ở Mỹ, động lực lập pháp theo hướng “mở đường” đang tăng lên dù cơ quan quản lý vẫn phân tán. Tại châu Á, các trung tâm như Hong Kong và Nhật Bản tiến tới chuẩn mực thận trọng kiểu Basel, hướng đến nhà đầu tư tổ chức.

Hoolie Tejwani, Giám đốc Coinbase Ventures, cho rằng quy định rõ ràng đang thay đổi cách ngành vận hành: khi nhà sáng lập hiểu luật, họ xây dựng có trách nhiệm hơn và nhà đầu tư có thể cam kết vốn với sự tự tin cao hơn. Ông nhận định cấu trúc thị trường rõ ràng có thể là chất xúc tác quan trọng cho việc mở rộng ứng dụng trong năm 2026.

Stablecoin là mảnh ghép then chốt của bức tranh này. Hashdex dự báo vốn hóa stablecoin có thể tăng gấp đôi trong năm 2026, từ mức khoảng 300 tỷ USD hiện nay. Theo hãng, các khung pháp lý rõ ràng hơn – như GENIUS Act tại Mỹ – sẽ đưa stablecoin trở thành hạ tầng tài chính cốt lõi, thay vì chỉ là công cụ thanh toán ngách.

Hashdex gọi đây là sự hình thành của “cryptodollar”: các đường ray thanh toán gắn với USD được nhúng sâu vào thương mại toàn cầu, ngay cả khi một số quốc gia tìm cách đa dạng hóa dự trữ ngoài USD.

Matter Labs còn dự báo chính quy định cũng sẽ trở nên “lập trình được”. Gluchowski kỳ vọng sự xuất hiện của các rollup nhận biết theo khu vực pháp lý, tự động áp dụng yêu cầu tuân thủ khác nhau theo từng địa lý nhưng vẫn neo vào blockchain công khai chung. Theo ông, các quy định về lưu trú dữ liệu, trừng phạt và giấy phép địa phương đang phân mảnh “internet tiền tệ”, và điều đó sẽ phản ánh trực tiếp trong thiết kế blockchain từ năm 2026.

Token hóa và đường ray stablecoin

Khi khung pháp lý dần hoàn thiện, trọng tâm trong năm 2026 được cho là chuyển từ thử nghiệm sang triển khai thực tế.

Paolo Ardoino, CEO của Tether, nhận định token hóa đang tiến gần vai trò công cụ huy động vốn phổ biến. Hiệu quả vận hành cao hơn và khả năng tiếp cận rộng hơn sẽ khiến các tổ chức tích hợp blockchain vào sản phẩm cốt lõi, thay vì coi đó là thử nghiệm.

Hashdex dự báo tài sản thực được token hóa có thể tăng trưởng gấp 10 lần trong năm tới. CoinShares dẫn chứng các ví dụ sớm như quỹ BUIDL của BlackRock, tiền gửi token hóa của JPMorgan hay PYUSD của PayPal – cho thấy các định chế lớn đã bắt đầu xây dựng trên blockchain công khai.

Omar Azhar của Matter Labs cho rằng sẽ hình thành sự phân công rõ ràng: stablecoin thống lĩnh thanh toán bán lẻ xuyên biên giới, trong khi tiền gửi ngân hàng thương mại được token hóa sẽ đảm nhiệm dòng tiền tổ chức và kho bạc, cho phép thanh toán thời gian thực và quản lý thanh khoản tự động.

Với nhiều lãnh đạo, câu hỏi của năm 2026 không còn là quy mô, mà là liệu token hóa có trở thành hạ tầng bền vững hay không.

AI dịch chuyển onchain

Ngoài tài chính, ngành cũng nhìn thấy sự giao thoa ngày càng rõ – dù còn sớm – giữa AI và crypto.

Khi các hệ thống AI trở nên tự chủ hơn, chúng được kỳ vọng sẽ dựa vào blockchain cho nhận dạng, xác minh và thanh toán. Hashdex ước tính mảng AI–crypto có thể đạt quy mô 10 tỷ USD trong năm 2026, nhờ điện toán phi tập trung, truy xuất nguồn gốc dữ liệu và các thị trường điều phối.

Dù thừa nhận mức độ ứng dụng còn hạn chế, phần lớn cho rằng nhu cầu từ AI sẽ ảnh hưởng đáng kể tới hoạt động phát triển và sử dụng hạ tầng trong năm tới.

Bitcoin như thước đo vĩ mô

Trong bối cảnh đó, bitcoin bước vào năm 2026 với vai trò ngày càng giống một tài sản neo theo vĩ mô, thay vì chỉ là chỉ báo đầu cơ.

Triển vọng của BTC phụ thuộc lớn vào việc dữ liệu kinh tế Mỹ có xác nhận xu hướng nới lỏng của Cục Dự trữ Liên bang hay không. Khi các quyết định lãi suất năm 2025 đã khép lại, thị trường tập trung vào lạm phát, lao động và tiêu dùng để đánh giá tốc độ cải thiện thanh khoản trong năm tới.

Bitcoin đã gặp khó trong việc lấy lại đà tăng vào cuối năm và đang giao dịch quanh 87.600 USD, thấp hơn khoảng 6% so với mức mở cửa năm 2025 là 93.300 USD. Điều này khiến nhiều ngân hàng và tổ chức phân tích hạ dự báo ngắn hạn. Standard Chartered đã giảm mục tiêu bitcoin cuối năm 2025 xuống 100.000 USD, cho rằng nhu cầu mua từ các “kho bạc tài sản số” doanh nghiệp đã gần cạn, để lại ETF là nguồn cầu gia tăng chính.

Dù điều chỉnh lộ trình đến năm 2029, Standard Chartered vẫn giữ quan điểm tích cực dài hạn, với dự báo 150.000 USD trong năm 2026 và 500.000 USD vào năm 2030.

• Bitcoin trước thềm năm 2026: Bốn biểu đồ phản ánh xu hướng chủ đạo
• Điều gì chờ đợi Ethereum vào năm 2026?

Vương Tiễn