DeFi vs. SEC: Liệu các “nền tảng không lưu ký” có nên được đối xử như các sàn giao dịch?

Quy định đối với DeFi đang trở lại tâm điểm chú ý khi ngành tiền điện tử và Phố Wall tiếp tục đối đầu về đề xuất “miễn trừ đổi mới” (innovation exemption) dành cho tài sản token hóa.

Ngày 1/4, DeFi Education Fund (DEF) đã gửi thư tới Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (SEC), nhấn mạnh rằng các giao thức phi tập trung không nên bị “định danh sai lệch” thành các bên trung gian tương tự như sàn giao dịch tập trung truyền thống.

Ayan Dow, chuyên viên pháp lý của DEF, lập luận rằng các công cụ DeFi — dù cung cấp thanh khoản hay vận hành tự động — không thực hiện chức năng của một sàn giao dịch. Do đó, cả công nghệ lẫn đội ngũ phát triển đứng sau cũng không nên bị áp đặt khung quản lý dành cho các tổ chức trung gian.

Theo DEF, các ứng dụng không lưu ký (non-custodial) không đáp ứng tiêu chí pháp lý của một bên trung gian hay sàn giao dịch. Việc gán vai trò trung gian cho các nhà phát triển — trong khi họ không kiểm soát các nền tảng mà mình xây dựng — sẽ tạo ra gánh nặng tuân thủ không tương xứng và kìm hãm đổi mới. Từ đó, tổ chức này đề xuất loại trừ các thành phần như phần mềm phi trung gian, AMM, hợp đồng thông minh và các nhà phát triển không có quyền kiểm soát khỏi phạm vi điều chỉnh.

Phố Wall gia tăng áp lực siết chặt DeFi

Lập trường của DEF được đưa ra nhằm phản hồi quan điểm từ Securities Industry and Financial Markets Association — tổ chức đại diện cho lĩnh vực tài chính truyền thống. SIFMA cho rằng SEC nên quản lý các AMM và nền tảng DeFi dựa trên vai trò thực tế của chúng trong việc hỗ trợ giao dịch chứng khoán token hóa, thay vì dựa vào mức độ phi tập trung.

Theo SIFMA, cách tiếp cận này sẽ đảm bảo tính trung lập về công nghệ, khi quy định được thiết kế xoay quanh chức năng thị trường thay vì kiến trúc giao thức.

Quan điểm này cũng đồng thuận với lập trường trước đó của Citadel Securities, tổ chức đã kêu gọi áp dụng các quy định nghiêm ngặt đối với các nền tảng DeFi có liên quan đến chứng khoán token hóa. Từ góc nhìn của Phố Wall, việc siết chặt quản lý là cần thiết nhằm bảo vệ nhà đầu tư, đặc biệt trong bối cảnh lĩnh vực này từng ghi nhận nhiều vụ gian lận và sụp đổ quy mô lớn.

Tuy nhiên, DEF cho rằng động cơ của các tổ chức tài chính truyền thống không hoàn toàn trung lập. Citadel Securities hiện vẫn phụ thuộc đáng kể vào mô hình trung gian tập trung, đặc biệt thông qua các nền tảng bán lẻ như Robinhood. Vì vậy, sự trỗi dậy của DeFi — với khả năng loại bỏ vai trò trung gian — có thể trực tiếp đe dọa đến lợi ích kinh doanh cốt lõi của họ.

Trong bối cảnh hai luồng quan điểm đối lập ngày càng rõ rệt, cách SEC cân bằng giữa thúc đẩy đổi mới và đảm bảo tuân thủ sẽ đóng vai trò then chốt trong việc định hình khung “miễn trừ” cho chứng khoán token hóa trong thời gian tới.