Điều gì đã xảy ra trong sự cố oracle của Aave? Giải thích vụ thanh lý 27 triệu USD

Một lỗi cấu hình trong hệ thống oracle giá được Aave sử dụng đã kích hoạt khoảng 27 triệu USD các vị thế bị thanh lý vào thứ Ba, sau khi hệ thống tạm thời định giá thấp một tài sản staking ethereum quan trọng được dùng làm tài sản thế chấp.

Sự cố liên quan đến Công cụ định giá tài sản tương quan (CAPO) của Aave, công cụ được thiết kế để giới hạn biến động giá giữa các tài sản có mức tương quan cao. Trong thời điểm xảy ra lỗi, oracle đã báo tỷ giá của Wrapped Staked Ether (wstETH) ở khoảng 1,1939 ETH, thấp hơn đáng kể so với mức thị trường gần 1,228 ETH, tạo ra chênh lệch khoảng 2,85%.

Khoảng cách giá này đủ lớn để kích hoạt cơ chế thanh lý tự động trong chế độ Efficiency Mode (E-Mode) của Aave V3. Trong chế độ này, các tài sản có tương quan cao có thể được vay lẫn nhau với tỷ lệ cho vay trên giá trị tài sản (LTV) cao hơn. Tuy nhiên, khi wstETH bị định giá thấp, nhiều vị thế đòn bẩy sử dụng tài sản này làm thế chấp đã rơi xuống dưới ngưỡng an toàn và bị thanh lý.

Dữ liệu blockchain cho thấy khoảng 10.938 wstETH thuộc 34 tài khoản đã bị thanh lý trong sự kiện này. Theo giá thị trường thời điểm đó, tổng giá trị tài sản thế chấp bị xử lý đạt khoảng 26–27 triệu USD trên các triển khai Ethereum Core và Prime của giao thức.

Các bên thanh lý đã thu được tổng cộng khoảng 499 ETH giá trị từ sự kiện. Con số này bao gồm khoảng 116 ETH tiền thưởng và phí thanh lý, cùng khoảng 382 ETH phát sinh từ chênh lệch định giá tạm thời khiến tài sản thế chấp bị định giá thấp.

Dù xảy ra làn sóng thanh lý lớn, giao thức không phát sinh nợ xấu. Cơ chế thanh lý của Aave hoạt động đúng như thiết kế, giúp nền tảng vẫn duy trì trạng thái thanh khoản và an toàn tài chính dù oracle tạm thời cung cấp dữ liệu giá sai lệch.

Tài sản bị ảnh hưởng có liên quan đến Lido Finance, nền tảng staking ethereum phát hành token wstETH. Token này thường tăng dần giá trị so với ETH khi phần thưởng staking được tích lũy theo thời gian. Lido cho biết sự cố không liên quan đến hạ tầng staking của họ mà bắt nguồn từ cấu hình oracle nội bộ của Aave.

Theo phân tích kỹ thuật từ đối tác quản lý rủi ro Chaos Labs, nguyên nhân gốc rễ xuất phát từ sự không đồng bộ giữa thời gian cập nhật dữ liệu và giới hạn tỷ lệ giá trong các ràng buộc của hợp đồng thông minh CAPO.

Hợp đồng oracle đặt giới hạn mức tăng của tỷ lệ snapshot tối đa khoảng 3% mỗi ba ngày nhằm ngăn chặn các cuộc tấn công thao túng giá. Tuy nhiên, khi oracle off-chain cố gắng cập nhật tỷ giá dựa trên cửa sổ tham chiếu bảy ngày, hợp đồng đã hạn chế mức tăng tỷ lệ nhưng vẫn cập nhật dấu thời gian. Điều này khiến hệ thống tính toán mức tỷ giá tối đa thấp hơn thực tế cho wstETH, dẫn đến tình trạng định giá thấp tạm thời và kích hoạt thanh lý.

Vấn đề đã được phát hiện và khắc phục chỉ trong vài giờ. Các quản trị viên rủi ro đã điều chỉnh lại tỷ lệ snapshot để khớp với cửa sổ thời gian cập nhật, qua đó đưa phạm vi giá của oracle trở lại phù hợp với thị trường.

Như một biện pháp phòng ngừa, Aave đã tạm thời giảm giới hạn vay đối với wstETH xuống còn 1 token trên cả hai hệ thống Core và Prime nhằm ngăn chặn việc hình thành các vị thế đòn bẩy mới trong khi kỹ sư xác minh bản sửa lỗi.

Giao thức cũng đã thu hồi được một phần tiền từ các giao dịch thanh lý. Khoảng 141,5 ETH đã được hoàn lại thông qua cơ chế BuilderNet liên quan đến việc cập nhật oracle, cùng khoảng 13 ETH phí liên quan.

Nhà sáng lập Stani Kulechov cho biết quy mô sự cố chỉ tương đương khoảng 0,00274% tổng quy mô của giao thức và nhấn mạnh hệ thống cốt lõi vẫn hoạt động ổn định.

Trong một bài đăng trên X, ông cho biết các nhà cung cấp dịch vụ đang phối hợp xây dựng kế hoạch bồi hoàn cho người dùng bị ảnh hưởng bằng nguồn phí thanh lý đã thu trước đó.

TL;DR on the stETH CAPO configuration:

– Chaos Risk Oracles is an external tool used within Aave.

– It has historically processed over 1,200 payloads and 3,000 parameters without issues.

– CAPO is a separate defense mechanism designed to protect against inflation attacks or… https://t.co/LcoThpx7p9

— Stani.eth (@StaniKulechov) March 10, 2026

Nhà sáng lập Omer Goldberg của Chaos Labs cũng xác nhận mọi người dùng bị ảnh hưởng sẽ được bồi hoàn đầy đủ. Các khoản tiền thu hồi sẽ được sử dụng trước, và phần bồi thường còn lại — ước tính tối đa khoảng 345 ETH — sẽ được chi từ ngân quỹ của Aave DAO.

Các thực thể chuyên trách của DAO hiện đang hoàn thiện cơ chế bồi hoàn, với một đề xuất chính thức dự kiến sẽ sớm được trình lên cộng đồng.

Dù được kiểm soát nhanh chóng, sự kiện này cho thấy các lỗi cấu hình — ngay cả khi không phải là một cuộc tấn công — vẫn có thể gây ra tác động lớn trong các hệ thống DeFi phụ thuộc vào logic oracle phức tạp và thị trường cho vay đòn bẩy cao.

Sự cố cũng phản ánh một đặc điểm quan trọng của hạ tầng DeFi hiện đại: ngay cả khi xảy ra trục trặc khiến hàng chục triệu USD bị thanh lý, giao thức vẫn có thể duy trì khả năng thanh toán, thu hồi một phần tài sản và bồi hoàn cho người dùng mà không cần tạm dừng hoạt động.

• Aave ghi nhận 27 triệu USD thanh lý do sai lệch định giá tạm thời của wstETH
• Aave lập kỷ lục 155.000 người dùng tháng khi dòng tiền DeFi đổ vào nền tảng cho vay

Thạch Sanh