DCG đặt cược lớn vào mạng AI phi tập trung Bittensor (TAO)

Công ty con Yuma của Digital Currency Group vừa công bố báo cáo thường niên lần thứ hai về tình trạng của hệ sinh thái AI phi tập trung Bittensor, cho thấy tổng vốn hóa thị trường của các token subnet đã đạt mức kỷ lục, tương đương 27% vốn hóa của token gốc TAO.

Bittensor được xem như một “phiên bản thu nhỏ” của toàn bộ ngành crypto. Blockchain này cho phép các nhà phát triển triển khai các “subnet” – những mạng lưới nhỏ hoạt động độc lập, tập trung vào các ứng dụng AI cụ thể.

Theo báo cáo, hệ sinh thái hiện có hơn 120 subnet đang hoạt động. Một số dự án tiêu biểu gồm Ridges – công cụ tạo mã tương tự Claude Code, Score – dự án thị giác máy tính có thể xử lý trực tiếp luồng video thô, và Targon – nền tảng cung cấp quyền truy cập vào năng lực tính toán GPU H200 bảo mật với chi phí khoảng 2 USD mỗi giờ.

Trong phần mở đầu báo cáo, CEO DCG Barry Silbert nhận định khi thị trường AI phi tập trung trưởng thành hơn, giá trị đang dần tập trung vào các subnet giải quyết các vấn đề thực tế, từ đó tạo ra những lựa chọn thay thế khả thi cho các hệ thống AI đóng và tập trung do các tập đoàn công nghệ lớn kiểm soát.

DCG đặt cược lớn vào Bittensor

Dù Bittensor vẫn còn khá ít được biết đến ngoài ngành crypto, Digital Currency Group đã đặt cược lớn vào mạng lưới này. Công ty thậm chí thành lập riêng Yuma để thúc đẩy việc áp dụng Bittensor. Các quỹ đầu tư như Polychain Capital và dao5 cũng nằm trong số những nhà đầu tư sớm.

Trong hệ sinh thái DCG, công ty quản lý tài sản số Grayscale Investments hiện cung cấp quỹ tín thác TAO, trong khi Yuma Asset Management – ra mắt cuối năm 2025 với khoản vốn mồi 10 triệu USD từ DCG – đã triển khai các quỹ tổng hợp đầu tư vào token subnet, còn gọi là “alpha token”.

Theo báo cáo, quỹ Composite Fund của Yuma – phân bổ trọng số theo các subnet lớn nhất – đã giảm 31,9% kể từ khi ra mắt ngày 4/9. Trong cùng thời gian, giá TAO giảm 46,1%. Dù vậy, quỹ này vẫn vượt hiệu suất so với lợi nhuận thu được từ việc staking TAO.

Báo cáo cho rằng lần đầu tiên thị trường có một lựa chọn đầu tư thay thế cho staking TAO, cho phép hấp thụ lợi suất cao từ staking alpha token đồng thời giảm biến động ở cấp subnet và hạn chế rủi ro riêng lẻ của từng token.

Ngoài ra, nhiều công ty kho bạc tài sản số đã xuất hiện nhằm đầu tư và staking TAO, như Oblong, TAO Synergies và xTAO – dự án được hậu thuẫn bởi DCG và Animoca Brands.

Giá trị các subnet và dòng vốn trong hệ sinh thái

Một chỉ số quan trọng khác là Total Subnets Price (TSP), dùng để đo tổng giá trị của toàn bộ subnet tính theo TAO. Chỉ số này từng vượt 2,5 sau khi token subnet được giới thiệu trong bản nâng cấp Dynamic TAO vào tháng 2/2025, nhưng giảm xuống dưới 1 trong những tháng trước khi mạng lưới thực hiện sự kiện halving đầu tiên vào tháng 12.

Tính đến tháng trước, TSP đạt 1,18 – phản ánh mức định giá của toàn bộ hệ sinh thái subnet cũng như sức mạnh định giá của TAO. Dù chưa phải thước đo hoàn hảo, báo cáo cho rằng sự phục hồi sau halving cho thấy dòng giá trị đang quay trở lại các subnet.

Hiện nay, 20% subnet lớn nhất chiếm hơn 55% TSP, giảm đáng kể so với mức hơn 82% ngay sau khi alpha token được giới thiệu. Điều này cho thấy mức độ đa dạng hóa kinh tế trong hệ sinh thái đang tăng lên.

Báo cáo cũng chỉ ra rằng nhiều subnet vận hành như những doanh nghiệp độc lập. Một số giống các startup tận dụng đầu ra của subnet để xây dựng mô hình ngôn ngữ mà không cần vốn đầu tư ban đầu khổng lồ, trong khi một số khác là các doanh nghiệp đã hoạt động ổn định và mở rộng sang Bittensor.

Các ứng dụng thực tế bắt đầu xuất hiện

Dù tốc độ áp dụng còn chậm hơn nhiều so với các mô hình AI nguồn đóng như ChatGPT – thường được xem là ứng dụng tiêu dùng phát triển nhanh nhất lịch sử – hệ sinh thái Bittensor đã bắt đầu xuất hiện những trường hợp sử dụng thực tế.

Ví dụ, câu lạc bộ bóng đá Reading Football Club đã sử dụng sản phẩm phân tích video Manako của subnet Score để xử lý dữ liệu trận đấu.

Một subnet khác là Yanez Compliance cung cấp công cụ quét phòng chống tội phạm tài chính và API dữ liệu sinh trắc học, được cho là đã thu hút các khách hàng có giá trị hợp đồng lên tới hàng tỷ USD.

Trong hệ thống Bittensor, người dùng có thể staking TAO vào pool thanh khoản của một subnet để nhận lại alpha token. Điều này tương tự như việc “bỏ phiếu bằng TAO” nhằm xác định subnet nào có giá trị. Giá của alpha token được quyết định bởi tỷ lệ TAO và alpha trong pool, và các subnet có nhu cầu thị trường cao sẽ nhận được phần lớn lượng TAO phát hành hằng ngày.

Cơ chế này tạo ra một vòng quay giá trị: các subnet cung cấp dịch vụ AI cho hệ sinh thái, từ đó thu hút người dùng và người staking, làm tăng nhu cầu đối với TAO.

Theo Barry Silbert, thị trường đang bắt đầu chứng kiến dòng giá trị quay trở lại các token subnet. Chúng không còn chỉ đóng vai trò là phần thưởng khuyến khích mạng lưới, mà đang trở thành tín hiệu xác nhận giá trị kinh tế mà mỗi subnet mang lại cho toàn bộ hệ thống.

Halving và thay đổi giao thức

Tháng 12 vừa qua, Bittensor đã hoàn thành sự kiện halving đầu tiên. Token TAO có cơ chế phát hành tương tự Bitcoin với nguồn cung tối đa 21 triệu token được phát hành dần thông qua quá trình tạo block.

Sự kiện halving diễn ra bốn năm sau khi mạng lưới ra mắt, khi một nửa tổng nguồn cung đã lưu hành. Sau halving, lượng TAO phát hành mỗi ngày vào các pool thanh khoản giảm từ 7.200 xuống còn 3.600 token.

Theo báo cáo, giá TAO đã giảm về vùng 150–200 USD vào đầu tháng 2/2026 trong bối cảnh toàn thị trường crypto điều chỉnh. Tuy nhiên, giới đầu tư đang theo dõi liệu TAO có lặp lại quỹ đạo tăng trưởng sau halving giống như Bitcoin hay không.

Trước đây, Barry Silbert từng gợi ý rằng TAO có thể trở thành “Bitcoin tiếp theo”.

Trong nửa đầu năm nay, Bittensor dự kiến triển khai bản cập nhật quản trị cho phép validator và chủ sở hữu subnet bỏ phiếu cho các nâng cấp giao thức trong tương lai.

Ngoài ra, mạng lưới cũng đang chuẩn bị chuyển đổi từ cơ chế đồng thuận Proof of Authority – nơi chỉ một số thành viên được phép xác nhận thay đổi trên sổ cái – sang Nominated Proof of Stake, mô hình được xem là dân chủ và phi tập trung hơn.