Charles Hoskinson chỉ trích dự luật crypto CLARITY Act của Mỹ

Washington đang thúc đẩy xây dựng một bộ quy tắc liên bang cho crypto, qua đó làm nóng lại cuộc tranh luận lâu nay trong ngành về việc “rõ ràng pháp lý” thực sự mang lại điều gì và phục vụ cho ai.

Trọng tâm của cuộc tranh luận là dự luật H.R. 3633 – Digital Asset Market Clarity Act of 2025 (CLARITY Act). Những người ủng hộ xem đây là sự thay thế được chờ đợi từ lâu cho giai đoạn “quản lý bằng thực thi”, vốn dựa nhiều vào các vụ kiện và hành động cưỡng chế.

Dự luật nhằm làm rõ ranh giới pháp lý đối với tài sản số, xác định trách nhiệm giám sát của các cơ quan quản lý và thiết lập khung pháp lý cho cách token và các trung gian được đối xử theo luật liên bang. Tuy nhiên, khi dự luật tiến triển tại Washington, nó tạo ra hai cách diễn giải hoàn toàn trái ngược về những gì sẽ xảy ra tiếp theo.

Charles Hoskinson, nhà sáng lập Cardano, chỉ trích dự luật là “một dự luật tồi tệ”, cho rằng nó có thể mặc định xếp các dự án crypto mới vào diện chứng khoán và đặt số phận của chúng vào quy trình xây dựng quy định của Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (SEC) – cơ quan mà theo ông, các chính quyền tương lai có thể “vũ khí hóa”.

Ngược lại, JPMorgan Chase lập luận rằng nếu một đạo luật về cấu trúc thị trường được thông qua vào giữa năm, nó có thể trở thành chất xúc tác quan trọng cho tài sản số trong nửa cuối năm 2026, nhờ giảm bất định pháp lý và tạo điều kiện cho các tổ chức mở rộng mức độ tiếp xúc.

Bất đồng này không chỉ xoay quanh việc có cần luật hay không, mà còn về việc phiên bản dự luật hiện tại sẽ mang lại lợi ích cho ai và có thể loại ai ra khỏi cuộc chơi.

Một bộ quy tắc hứa hẹn sự rõ ràng

CLARITY Act được thiết kế để thay thế tình trạng chắp vá gồm các vụ kiện, hành động thực thi và các cách diễn giải gây tranh cãi bằng một bộ quy tắc chính thức hơn.

Đối với các công ty lớn đã được quản lý, đây là lời hứa hấp dẫn. Một đạo luật rõ ràng có thể giảm rủi ro pháp lý, cung cấp khung tuân thủ cho ngân hàng và công ty môi giới, đồng thời tạo điều kiện phát triển sản phẩm liên quan đến lưu ký, giao dịch và token hóa.

Đó cũng là luận điểm mà JPMorgan đưa ra. Các nhà phân tích của ngân hàng cho rằng việc vạch ra ranh giới pháp lý rõ ràng hơn có thể tái định hình cấu trúc thị trường crypto, chấm dứt mô hình “quản lý bằng thực thi”, thúc đẩy token hóa và tạo điều kiện cho sự tham gia rộng rãi hơn của các tổ chức.

Trong thực tế, điều này có thể hạ thấp rào cản đối với các nhà phân bổ vốn vốn còn do dự khi cách đối xử pháp lý đối với tài sản số chưa được xác định rõ.

Yếu tố thời điểm cũng quan trọng. Nếu Quốc hội thông qua dự luật vào giữa năm, các ngân hàng, đơn vị lưu ký và môi giới sẽ có thời gian chuyển hóa quy định thành kế hoạch sản phẩm và quy trình tuân thủ trước cuối năm. Vì vậy, JPMorgan xem đây không chỉ là một cột mốc pháp lý mà còn là câu chuyện về dòng vốn trong nửa cuối năm.

Tuy nhiên, lập luận này xuất hiện trong bối cảnh thị trường mong manh, khi Bitcoin vẫn giao dịch thấp hơn nhiều so với đỉnh trước đó và khẩu vị rủi ro còn yếu. Trong môi trường như vậy, một bộ quy tắc giúp mở rộng “vũ trụ đầu tư” cho tổ chức có thể mang ý nghĩa lớn hơn so với giai đoạn hưng phấn.

Vì sao các chỉ trích cho rằng dự luật có thể bó hẹp đổi mới

Chỉ trích của Hoskinson không tập trung vào nhu cầu lập pháp, mà vào cấu trúc cụ thể của dự luật.

Ông lo ngại dự luật có thể hợp thức hóa một hệ thống trong đó nhiều dự án crypto mới mặc định bị xem là chứng khoán, sau đó phải thuyết phục cơ quan quản lý rằng họ đã phát triển vượt khỏi trạng thái đó.

Trong mô hình này, vấn đề không chỉ là mức độ phi tập trung thực tế của mạng lưới, mà còn là việc SEC có đồng ý rằng dự án đã vượt qua ngưỡng mà cơ quan này cho là đủ hay không.

Hoskinson cho rằng một “dự luật rõ ràng pháp lý” không tự động có lợi nếu sự rõ ràng đó đặt ra điểm xuất phát nặng nề cho các dự án mới. Theo ông, một dự luật tồi có thể:

• Hợp pháp hóa cách tiếp cận mà cựu Chủ tịch SEC Gary Gensler từng theo đuổi.

• Cho phép SEC thông qua quy trình xây dựng quy định để loại bỏ các dự án mới.

• Tăng rủi ro trách nhiệm cá nhân cho nhà phát triển DeFi.

• Làm suy giảm thanh khoản đối với những thực thể không được chính phủ “ưu ái”.

Ông lập luận rằng các dự án như XRP, Cardano hay Ethereum có thể đã bị coi là chứng khoán ở thời điểm khởi đầu nếu áp dụng khung như vậy.

Theo cách nhìn này, tác động lớn nhất có thể không rơi vào các mạng lưới lâu năm – vốn có nguồn lực để thích nghi – mà vào thế hệ nhà sáng lập mới đang cân nhắc nơi ra mắt dự án. Nếu họ cho rằng việc thoát khỏi diện chứng khoán tại Mỹ là quá tốn kém và kéo dài, việc triển khai ở nước ngoài có thể trở nên hợp lý hơn.

Dưới góc nhìn đó, CLARITY Act có thể tạo ra một hệ thống an toàn hơn cho các “ông lớn” nhưng hạn chế hơn với dự án mới.

Stablecoin trở thành điểm nghẽn chính trị

Bên cạnh tranh luận về đổi mới, điểm nghẽn hiện tại của dự luật còn nằm ở stablecoin – cụ thể là liệu tổ chức phát hành hoặc nền tảng liên quan có được phép cung cấp phần thưởng mang tính lợi suất hay không.

Các công ty crypto muốn có không gian để triển khai chương trình thưởng liên quan đến stablecoin như USDC. Trong khi đó, ngân hàng phản đối vì lo ngại đây là thách thức trực tiếp đối với tiền gửi – nền tảng của hoạt động cho vay và tài trợ truyền thống.

Nếu người dùng có thể nhận mức sinh lời 4–5% từ các chương trình liên quan đến stablecoin, trong khi tài khoản tiết kiệm truyền thống trả lãi thấp hơn nhiều, nguy cơ dịch chuyển tiền gửi là có thật. Điều này không chỉ tác động đến cạnh tranh giữa ngân hàng và công ty crypto, mà còn ảnh hưởng đến truyền dẫn chính sách tiền tệ.

Do đó, tranh luận về stablecoin đã vượt khỏi phạm vi riêng của crypto, gắn với các vấn đề về ổn định tài chính và cấu trúc hệ thống ngân hàng.

CLARITY Act có thể tác động thế nào đến thị trường?

Với nhà đầu tư, dự luật nên được nhìn dưới dạng các kịch bản.

Kịch bản tích cực nhất là Quốc hội thông qua CLARITY Act vào giữa năm và quá trình triển khai diễn ra suôn sẻ. Khi đó, bất định pháp lý giảm xuống, các nền tảng được quản lý tại Mỹ mở rộng sản phẩm, và tổ chức có cơ sở rõ ràng hơn để lưu ký, giao dịch, token hóa và phục vụ khách hàng. Những bên hưởng lợi đầu tiên có thể là các sàn giao dịch, môi giới, đơn vị lưu ký và nền tảng token hóa đã sẵn sàng hoạt động trong khung pháp lý.

Kịch bản thứ hai là dự luật được thông qua nhưng áp đặt giới hạn chặt chẽ với phần thưởng stablecoin. Điều này vẫn mang lại sự rõ ràng, nhưng có thể đẩy nhu cầu lợi suất sang các sản phẩm liền kề như tiền gửi token hóa hoặc cấu trúc thị trường tiền tệ.

Kịch bản thứ ba là trì hoãn. Khi đó, thị trường tiếp tục vận hành trong tình trạng bất định. Tác động có thể không đến từ một cú sốc giá tức thì, mà từ việc các nhà sáng lập xây dựng ở đâu, vốn đầu tư mạo hiểm chảy về đâu và khu vực pháp lý nào thu hút làn sóng dự án mới.

Câu hỏi lớn phía sau dự luật

CLARITY Act ban đầu được kỳ vọng sẽ chấm dứt tranh luận về việc crypto có cần một khung pháp lý liên bang chính thức hay không. Nhưng thay vào đó, nó phơi bày bất đồng sâu sắc hơn: ngành công nghiệp thực sự muốn điều gì từ “sự rõ ràng”.

Với ngân hàng và các tổ chức lớn, một đạo luật rõ ràng giúp giảm mơ hồ pháp lý và mở đường mở rộng có kiểm soát.

Với các nhà phê bình như Hoskinson, câu hỏi là liệu khung pháp lý đang hình thành có khóa chặt thế hệ mạng lưới mới vào một quy trình do cơ quan quản lý kiểm soát, nơi tiêu chuẩn áp dụng có thể thay đổi theo từng chính quyền.

Vì vậy, Washington không chỉ đang tranh luận về một dự luật crypto, mà về cấu trúc tương lai của một thị trường muốn vừa được chấp nhận bởi tổ chức lớn, vừa giữ cửa mở cho người xây dựng mới – hai mục tiêu không phải lúc nào cũng song hành.

Nếu dự luật được thông qua và vận hành hiệu quả, nó có thể tái định hình cấu trúc thị trường crypto tại Mỹ và trở thành động lực cho sự tham gia của tổ chức trong nửa cuối năm.

Nếu bị trì hoãn hoặc bị đánh giá là quá hạn chế, cuộc chiến về “rõ ràng pháp lý” sẽ không kết thúc. Nó chỉ chuyển sang một giai đoạn mới trong cuộc cạnh tranh giữa các cơ quan quản lý, doanh nghiệp lớn và thế hệ nhà xây dựng tiếp theo trong việc định hình tương lai crypto tại Mỹ.

• Charles Hoskinson: Cardano vẫn ở cuộc đua và quyết tâm theo đuổi tầm nhìn dài hạn
• CEO Ripple kêu gọi ngân hàng hành động thiện chí với Clarity Act

Thạch Sanh