Solana 2025: Doanh thu ứng dụng chạm đỉnh lịch sử, DEX đạt 1,5 nghìn tỷ USD

Hệ sinh thái Solana đã khép lại năm 2025 với kết quả tài chính mạnh nhất từ trước đến nay, ghi nhận mức cao kỷ lục về doanh thu, người dùng hoạt động và khối lượng giao dịch, dù token gốc SOL kết thúc năm thấp hơn gần 50% so với đỉnh đầu năm.

Theo dữ liệu từ CoinPhoton, SOL từng tăng vọt lên trên 250 USD trong quý I/2025 trước khi chịu áp lực từ bối cảnh thị trường chung, giảm về mức đáy 105 USD và đóng cửa năm quanh 123 USD.

Bất chấp biến động giá, nền kinh tế cốt lõi của Solana vẫn mở rộng với tốc độ chưa từng có, cho thấy sự tách rời ngày càng rõ giữa hoạt động on-chain và giá trị đầu cơ của token.

Nền kinh tế ứng dụng tăng trưởng kỷ lục

Solana Foundation cho biết, các ứng dụng xây dựng trên Solana đã tạo ra 2,39 tỷ USD doanh thu trong năm 2025, tăng 46% so với cùng kỳ và thiết lập mức cao nhất lịch sử.

Đà tăng trưởng không tập trung vào một lĩnh vực đơn lẻ mà lan tỏa trên toàn hệ sinh thái. Có ít nhất 7 ứng dụng – gồm Pump.fun, AxiomExchange, MeteoraAG, Raydium, JupiterExchange, tradewithPhoton và bullx_io – mỗi nền tảng đều vượt mốc 100 triệu USD doanh thu hàng năm.

Bên cạnh các “ông lớn”, nhóm ứng dụng quy mô nhỏ hơn cũng đóng góp hơn 500 triệu USD doanh thu, phản ánh chiều sâu ngày càng lớn của cộng đồng nhà phát triển trên Solana.

Ở cấp độ mạng lưới, chỉ số REV (tổng doanh thu mạng) đạt 1,4 tỷ USD, tăng gấp 48 lần trong vòng hai năm.

Hoạt động sử dụng mạng cũng tăng song song với doanh thu. Solana xử lý 33 tỷ giao dịch non-vote trong năm, tăng 28% so với năm trước. Nếu tính cả vote transaction, tổng thông lượng đạt 116 tỷ giao dịch, với mức trung bình 1.054 giao dịch non-vote mỗi giây.

Số lượng ví hoạt động hàng ngày đạt trung bình 3,2 triệu, tăng 50% và lập kỷ lục mới. Trong cả năm, có 725 triệu ví mới thực hiện ít nhất một giao dịch. Dù một người có thể sở hữu nhiều ví, các nhà phân tích cho rằng con số này phản ánh quy mô tham gia cực lớn vào các chương trình và sàn giao dịch trên Solana.

Khối lượng giao dịch bùng nổ trên DEX

Động lực tăng trưởng mạnh nhất của Solana trong năm 2025 đến từ hoạt động giao dịch trên các sàn phi tập trung (DEX) và hạ tầng hỗ trợ.

Tổng khối lượng giao dịch DEX trên Solana đạt 1,5 nghìn tỷ USD, tăng 57% so với năm trước và là mức cao nhất lịch sử. Thanh khoản cũng cải thiện đáng kể, với khối lượng giao dịch cặp SOL–stablecoin đạt 782 tỷ USD, hơn gấp đôi năm 2024.

Thị phần chủ yếu tập trung ở khoảng một chục DEX lớn, mỗi nền tảng xử lý trên 10 tỷ USD khối lượng. Raydium dẫn đầu với 347 tỷ USD, tiếp theo là orca_so (241 tỷ USD), humidifi (184,7 tỷ USD), SolFiAMM (184,2 tỷ USD) và MeteoraAG (182 tỷ USD).

Một thay đổi đáng chú ý trong năm 2025 là sự trỗi dậy của Prop AMM (Automated Market Maker độc quyền). Tỷ trọng của mô hình này trong khối lượng qua các aggregator tăng từ 19% lên 54%, cho thấy xu hướng ưu tiên các thuật toán giao dịch chuyên biệt và hiệu quả hơn.

Về cơ cấu cặp giao dịch, SOL đóng vai trò token trung gian trong 42% tổng giao dịch, trong khi USDC chiếm khoảng 30%.

Các phân khúc mới cũng đóng góp đáng kể. AI agent – các chương trình phần mềm tự động giao dịch on-chain – tạo ra 31 tỷ USD khối lượng. Giao dịch tài sản thế giới thực được token hóa đạt 598 triệu USD, còn khối lượng của token dự án như JUP và RAY lên tới 86 tỷ USD.

Ở mảng tổng hợp thanh khoản, các nền tảng aggregator xử lý 922 tỷ USD, gấp đôi năm 2024. JupiterExchange thống trị tuyệt đối, chiếm 812 tỷ USD.

Trong khi đó, các nền tảng giao dịch chuyên nghiệp tạo ra 940 triệu USD doanh thu, tăng 44%, với 108 tỷ USD khối lượng, trong đó AxiomExchange nắm gần 1/3 thị phần.

Làn sóng đầu cơ và cơn sốt memecoin

Dù hạ tầng ngày càng trưởng thành, đầu cơ bán lẻ vẫn là động cơ chính của hoạt động mạng. Memecoin tiếp tục đóng vai trò trung tâm, bất chấp lo ngại về tính bền vững dài hạn.

Khối lượng giao dịch memecoin đạt 482 tỷ USD. Con số này giảm 10% so với năm trước nhưng vẫn cao hơn 80 lần so với hai năm trước, cho thấy mức độ bùng nổ kể từ 2023.

Các launchpad – nền tảng hỗ trợ tạo token – trở thành mắt xích then chốt. Sáu launchpad lớn, gồm Pump.fun, bonkfun, believeapp, MeteoraAG (DBC), moonit và Raydium (LaunchLab), mỗi nền tảng đều tạo ra trên 1 tỷ USD khối lượng giao dịch. Doanh thu của nhóm này đạt 762 triệu USD, tăng gấp đôi so với năm trước.

Pump.fun nổi lên như ứng dụng bán lẻ tiêu biểu nhất năm, khi hạ thấp rào cản kỹ thuật, cho phép người dùng tạo token chỉ trong vài giây. Tuy nhiên, sự dễ dàng này cũng dẫn tới bão hòa thị trường.

Trong năm 2025, có 11,6 triệu token mới được tạo ra thông qua các launchpad, hơn gấp đôi năm trước. Dù vậy, chỉ 105.000 token “tốt nghiệp” khỏi bonding curve để lên sàn giao dịch tiêu chuẩn, tương đương tỷ lệ thành công chỉ 0,89% – phản ánh rõ tính chất rủi ro cao, mang màu sắc “casino” của phân khúc này.

Ngoài ra, các sự kiện chính trị cũng thổi bùng đầu cơ. Việc Donald Trump quay trở lại chính trường kích hoạt làn sóng memecoin “PolitiFi”, với các token như TRUMP, MELANIA và hàng loạt bản sao, góp phần tạo ra nhiều đợt tăng đột biến khối lượng DEX trong năm.

Phí giao dịch thấp, lợi thế cốt lõi của Solana

Một yếu tố then chốt giúp Solana xử lý khối lượng giao dịch khổng lồ và số lượng token phát hành lớn là cấu trúc phí cực thấp.

Dù số giao dịch và ví hoạt động đạt kỷ lục, chi phí sử dụng mạng lại giảm. Phí giao dịch trung bình chỉ còn 0,017 USD, giảm từ 0,025 USD năm trước; trong khi phí trung vị giảm xuống 0,0011 USD.

Môi trường chi phí này tạo điều kiện cho giao dịch tần suất cao, bot và AI agent hoạt động hiệu quả – điều khó khả thi trên các blockchain có phí cao – đồng thời hỗ trợ việc tạo 725 triệu ví mới trong năm.

Trưởng thành về mặt tổ chức: ETF và stablecoin

Bên cạnh cơn sốt bán lẻ, năm 2025 đánh dấu bước ngoặt trong sự hội nhập của Solana với tài chính truyền thống.

Cuối năm, các ETF Solana giao ngay niêm yết tại Mỹ chính thức ra mắt, cho phép nhà đầu tư truyền thống tiếp cận SOL mà không cần tự quản lý khóa riêng. Chỉ sau thời gian ngắn, các ETF này ghi nhận 1,02 tỷ USD dòng vốn ròng, cho thấy nhu cầu mạnh mẽ từ khối tổ chức.

Song song đó, một số công ty đại chúng như Forward Industries đã đưa crypto vào chiến lược ngân quỹ, mua hơn 18 triệu SOL.

Thị trường stablecoin trên Solana cũng tăng trưởng bùng nổ. Tổng nguồn cung stablecoin đạt 14,8 tỷ USD vào cuối năm, hơn gấp đôi năm trước. USDC chiếm 66% tổng nguồn cung.

Khối lượng chuyển stablecoin đạt 11,7 nghìn tỷ USD, tăng gấp bảy lần trong hai năm, cho thấy Solana ngày càng được sử dụng cho thanh toán và quyết toán toàn cầu.

Ngoài ra, tài sản token hóa tiếp tục mở rộng. Cổ phiếu on-chain ra mắt với 1 tỷ USD nguồn cung và 651 triệu USD khối lượng giao dịch. Bitcoin trên Solana tăng gấp đôi nguồn cung lên 770 triệu USD, còn khối lượng giao dịch BTC tăng gấp năm lần lên 33 tỷ USD. Một số tài sản từ các blockchain khác như Zcash, Monad và NEAR cũng lần đầu xuất hiện, với tổng nguồn cung 32 triệu USD.

Theo Token Terminal, các ứng dụng trên Solana hiện nắm giữ khoảng 35 tỷ USD tài sản người dùng. Tổng giá trị khóa (TVL) của hệ sinh thái đã tăng thêm 30 tỷ USD kể từ đầu 2024, tương đương mức tăng gần 10 lần trong vòng hai năm.

Điều này cho thấy người dùng không chỉ giao dịch ngắn hạn, mà đang giữ và phân bổ vốn ngày càng nhiều trong nền kinh tế Solana, củng cố vị thế của mạng lưới như một hạ tầng tài chính on-chain quy mô lớn.

• Hàng đợi rút validator Ethereum gần về 0, áp lực bán suy yếu
• Từ hợp nhất đến tương tác: Chiến lược 2026 của Ethereum và Solana
• Ethereum và Solana tổng kết 2025: Năm bước ngoặt trên hành trình thống trị blockchain

Vương Tiễn