Zcash bứt phá nhờ “tinh thần Cypherpunk”, trở thành lựa chọn thay thế Bitcoin – Galaxy Digital

Khi ranh giới giữa crypto và tài chính truyền thống ngày càng mờ nhạt, Zcash (ZEC) đang dần được nhìn nhận như một lựa chọn thay thế cho Bitcoin, theo phân tích của Will Owens – chuyên gia nghiên cứu tại Galaxy Digital.

Dù quy mô nhỏ hơn nhiều so với tài sản trị giá 2.000 tỷ USD là Bitcoin, Zcash được phát triển dựa trên nền tảng mã nguồn của Bitcoin và trong một số khía cạnh, nó đang đóng vai trò như “người kế nhiệm tinh thần” của đồng tiền này, Owens viết trong báo cáo ngày thứ Ba.

Zcash cho phép người dùng “ẩn danh” các giao dịch thông qua công nghệ bằng chứng không kiến thức (zero-knowledge proofs). Tính năng này thu hút sự quan tâm của những người lo ngại rằng Bitcoin đang dần bị tập trung hóa bởi sự tham gia của Phố Wall, hoặc sợ hãi trước xu hướng giám sát on-chain ngày càng tăng.

Ra mắt năm 2016, Zcash đã trải qua giai đoạn dài kém hơn Bitcoin. Tuy nhiên, trong ba tháng gần đây, giá Zcash đã tăng hơn 10 lần, từ 40 USD lên 441 USD, đạt đỉnh bảy năm 480 USD vào ngày 5/11, theo dữ liệu từ CoinGecko.

Owens cho biết Zcash đang được xem như một “phiên bản thay thế của Bitcoin”, trong bối cảnh nhiều người chỉ trích rằng các quỹ ETF đang làm xói mòn khả năng hoạt động như một dạng tiền điện tử phi tập trung của Bitcoin tại Mỹ, do phụ thuộc vào các tổ chức lưu ký trung gian.

“Bitcoin luôn minh bạch hoàn toàn; các ETF không khiến nó kém minh bạch hơn, mà chỉ làm tăng số lượng trung gian,” Owens nhận định. “Ngược lại, những người ủng hộ Zcash xem nó như ‘Bitcoin mã hóa’ – sự trở lại với tinh thần cypherpunk, đề cao quyền riêng tư trong thời kỳ bị giám sát on-chain rộng khắp.”

Zcash được tách ra (fork) từ mã nguồn của Bitcoin, thừa hưởng giới hạn nguồn cung 21 triệu coin, cơ chế đồng thuận proof-of-work và chu kỳ giảm phần thưởng khối bốn năm một lần. Nhờ tính năng giao dịch ẩn danh, Owens cho rằng Zcash đang “giải quyết trực tiếp giới hạn về quyền riêng tư” mà Satoshi Nakamoto – người sáng lập ẩn danh của Bitcoin – từng thừa nhận.

Trong nhiều năm, người dùng Bitcoin đã dựa vào các công cụ như CoinJoin để trộn lẫn giao dịch, che giấu dòng tiền. Tuy nhiên tại Mỹ, các ví cung cấp dịch vụ này như Samourai và Wasabi đang chịu áp lực pháp lý gia tăng.

Các công tố viên liên bang mới đây cho biết họ đang đề nghị mức án tối đa cho hai nhà sáng lập Samourai – Keonne Rodriguez và William Lonergan Hill – sau khi cả hai thừa nhận vận hành dịch vụ chuyển tiền không giấy phép. Chỉ một tháng sau đó, Wasabi đã cấm người dùng Mỹ và tuyên bố đóng cửa tính năng bảo mật giao dịch.

Owens nhận định các yếu tố cơ bản của Zcash không có thay đổi lớn, song cách nhìn nhận về công nghệ này đã khác. Ông cũng đề cập đến “sự ủng hộ mạnh mẽ từ nhiều gương mặt hàng đầu trong lĩnh vực crypto”, trong đó có Mert Mumtaz – CEO của Helius Labs (hạ tầng Solana).

“Tôi thích quảng bá các dự án hướng đến quyền riêng tư, vì chúng thực sự giúp cải thiện đặc tính bảo mật của hệ thống,” Mumtaz chia sẻ trên X.

Mumtaz nhấn mạnh một nguyên tắc cốt lõi của Zcash: quyền riêng tư của mạng lưới được củng cố khi càng nhiều người sử dụng giao dịch ẩn danh, do các khoản tiền đó cùng tham gia vào các ‘bể’ giao dịch chung.

“Bể ẩn danh càng lớn, việc truy vết dòng tiền càng khó,” Owens viết, cho biết hiện có khoảng 30% nguồn cung Zcash đã được ẩn danh hóa. “Một tập hợp ẩn danh lớn hơn đồng nghĩa với mức độ riêng tư mạnh mẽ hơn.”

Theo CoinGecko, Zcash hiện là crypto tập trung vào quyền riêng tư lớn nhất theo vốn hóa, đạt 6,5 tỷ USD, vượt nhẹ so với đối thủ là Monero (6,44 tỷ USD).

Khi Zcash tăng mạnh, làn sóng quan tâm đến các crypto bảo mật khác cũng quay trở lại, gồm Dash và Decred. Trong tuần qua, Dash tăng 162% lên 122 USD, còn Decred tăng 139% lên 41 USD.

• Giá Zcash (ZEC) được dự đoán hướng tới mức 1.500 đô la
• Giá Zcash có thể đang chuẩn bị cho mục tiêu 100.000 đô la

Thạch Sanh