Midnight của Cardano có xứng đáng với kỳ vọng?

Ngày 23/6, Midnight Foundation đã công bố tài liệu tokenomics đầu tiên cho dự án Midnight. Trước đó, vào đầu tháng 6, Charles Hoskinson – nhà sáng lập Cardano (ADA) – đã nhận định Midnight là “sự kiện lớn nhất trong lịch sử Cardano”, kèm lời nhấn mạnh: “nếu nó thành công”.

Mặc dù thị trường altcoin đã có đợt điều chỉnh trong tuần này và thị trường crypto hiện đang bị phân mảnh với hàng chục nghìn token, nhưng Midnight vẫn là dự án đáng chú ý, đặc biệt khi chính quyền Biden – vốn được xem là lực cản lớn của ngành crypto – đã rời nhiệm sở, thay thế bằng chính quyền Trump ủng hộ crypto mạnh mẽ.

Cardano cần Midnight để bứt phá

Cardano thường bị coi là chậm hơn so với Ethereum hay Solana. Theo DefiLlama, Cardano hiện xếp thứ 20 về tổng giá trị khóa (TVL) với 360 triệu USD trên khoảng 50 dApp, trong khi Solana đạt 10 tỷ USD trên 240 dApp, vẫn thấp hơn Ethereum khoảng 8 lần.

Nguyên nhân một phần đến từ cách tiếp cận mang tính học thuật và thận trọng trong phát triển hợp đồng thông minh, nhằm đảm bảo độ an toàn tuyệt đối cho mạng lưới. Ngoài ra, Cardano còn thiếu stablecoin – yếu tố mà Hoskinson từng đề xuất giải pháp là chuyển 100 triệu USD ADA sang stablecoin USDM do Moneta Digital LLC phát hành.

Hoskinson dự báo, khi Cardano mở rộng quy mô thành công và stablecoin đổ vào sau khi các đạo luật Genius và Clarity được thông qua, thị trường altcoin có thể đạt giá trị hàng nghìn tỷ USD – và Cardano sẽ đóng vai trò quan trọng. Midnight chính là mảnh ghép cho tầm nhìn này.

Midnight – blockchain thế hệ thứ tư cho quyền riêng tư và tuân thủ

Midnight là dự án trực thuộc Input Output Global (IOG) – đơn vị kỹ thuật đứng sau Cardano. Được lãnh đạo bởi Fahmi Syed, cựu Giám đốc vận hành của Fifthdelta (Anh), từng đóng góp cho Polkadot và Kusama. Midnight định vị mình là “blockchain thế hệ thứ tư cho các ứng dụng phi tập trung bảo mật, tuân thủ và riêng tư”.

Điểm khác biệt:

• Giải quyết vấn đề minh bạch quá mức của Ethereum và Bitcoin, vốn không phù hợp với yêu cầu bảo mật dữ liệu tài chính trong lĩnh vực tài chính truyền thống.

• Ứng dụng công nghệ zero-knowledge proof (ZK-SNARKs) cho phép xác minh dữ liệu mà không tiết lộ danh tính, vừa đảm bảo quyền riêng tư vừa tuân thủ pháp lý.

• Sử dụng ZK-rollups để gộp nhiều giao dịch thành một bằng chứng mật mã, giảm tải on-chain và chi phí giao dịch.

Mục tiêu cuối cùng là kết nối sổ cái công khai và riêng tư, loại bỏ rủi ro lộ thông tin on-chain. Công cụ chủ lực cho mục tiêu này là Zswap ledger – hệ thống hỗ trợ atomic swap giữa các token.

Hệ sinh thái và tokenomics

Midnight hiện liệt kê 52 dApp trải dài từ hạ tầng, DeFi, DAO, ví, NFT, gaming, AI… Dự án vận hành với hai token:

• NIGHT: token tiện ích, dùng cho quản trị on-chain và khuyến khích hệ sinh thái. NIGHT tồn tại cả trên Cardano và Midnight.

• DUST: tài nguyên được sinh ra từ việc nắm giữ NIGHT, dùng để trả phí giao dịch. DUST không thể lưu trữ lâu dài vì sẽ giảm giá trị theo thời gian, giúp hạn chế theo dõi metadata và ngăn MEV.

Nguồn cung NIGHT cố định ở mức 24 tỷ token, được mint trên Cardano và phản chiếu sang Midnight, không tăng thêm khi nhu cầu giao dịch tăng.

Airdrop “Glacier Drop”

Giai đoạn đầu của airdrop diễn ra từ tháng 7 đến tháng 8/2025, phân bổ:

• 50% cho holder ADA

• 20% cho holder BTC

• 30% chia đều cho ETH, XRP, SOL, AVAX, BNB, BAT

Cứ 3 tháng, 25% số NIGHT sẽ được mở khóa, hoàn tất sau 360 ngày, tránh cú sốc cung. Người nắm tối thiểu 100 USD tài sản trên các chain nêu trên đều có thể nhận NIGHT. Sau Glacier Drop, dự án sẽ triển khai thêm hai đợt: Scavenger Mine và Lost-and-Found.

Triển vọng

Các tính năng như atomic swap, quyền riêng tư và khả năng tương tác chuỗi chéo đã là những trụ cột của ngành tiền điện tử từ những ngày đầu. Ví dụ, Komodo đã ra mắt AtomicDEX mã nguồn mở vào giữa năm 2019. Tuy nhiên, Midnight Network có vẻ toàn diện hơn khi kết hợp cả ba yếu tố này.

Quan trọng hơn, Midnight gắn liền với Cardano – một hệ sinh thái vẫn sở hữu tiềm lực vốn mạnh. Cardano cũng nổi tiếng với việc thiết lập quan hệ hợp tác với nhiều tổ chức và cơ quan chính phủ. Đầu năm 2025, công ty quản lý tài sản Grayscale đã nộp hồ sơ để chuyển đổi Grayscale Cardano Trust thành quỹ ETF spot giao dịch công khai.

Trong bối cảnh Gary Gensler rời khỏi SEC, áp lực pháp lý giảm xuống, môi trường trở nên thuận lợi hơn cho Cardano và các dự án liên quan. Do đó, cả cộng đồng ADA và NIGHT nên tiếp cận với sự lạc quan thận trọng – nhận thức rõ rủi ro nhưng không bỏ qua cơ hội, đặc biệt khi kết hợp với những phân tích từ các bản tin đầu tư uy tín giúp giải mã xu hướng mới nổi.

• Vì sao ADA tăng lên 1,2 đô la chỉ mới là khởi đầu?
• Cardano nóng như lửa: Tín hiệu tăng giá từ cả 3 mặt trận
• Charles Hoskinson khoe khoang rằng có ‘hàng tấn người mới’ đang tham gia Cardano

Vương Tiễn