Vitalik Buterin chỉ trích mô hình DAO hiện tại kém hiệu quả

Vitalik Buterin cho rằng thiết kế DAO hiện nay đang “kém hiệu quả, dễ bị thao túng và thất bại hoàn toàn trong việc khắc phục những điểm yếu của chính trị do con người điều hành”.

Trong một bài đăng, Buterin thừa nhận ông từng tin rằng các hệ thống dựa trên mã nguồn và quy tắc vận hành trên mạng phi tập trung có thể quản lý nguồn lực và điều phối hoạt động hiệu quả hơn so với chính phủ hay doanh nghiệp truyền thống. Tuy nhiên, thực tế kể từ khi Ethereum ra đời cho thấy nhiều DAO đã lệch hướng, về bản chất chỉ còn là kho quỹ được kiểm soát thông qua biểu quyết của người nắm giữ token, khiến chúng dễ rơi vào tay các tác nhân tập trung.

We need more DAOs – but different and better DAOs.

The original drive to build Ethereum was heavily inspired by decentralized autonomous organizations: systems of code and rules that lived on decentralized networks that could manage resources and direct activity, more…

— vitalik.eth (@VitalikButerin) January 19, 2026

“Chúng ta cần nhiều DAO hơn, nhưng là những DAO khác và tốt hơn,” Buterin nhấn mạnh.

Ông cho rằng hai vấn đề cốt lõi cần được giải quyết để DAO hoạt động hiệu quả là quyền riêng tư và sự mệt mỏi trong ra quyết định. Theo Buterin, khi thiếu quyền riêng tư, quản trị DAO dễ biến thành một “trò chơi xã hội”. Ông đề xuất sử dụng bằng chứng không tiết lộ thông tin (zero-knowledge proofs – ZKPs) để cải thiện quyền riêng tư, đồng thời tận dụng AI nhằm giảm gánh nặng ra quyết định, dù cảnh báo không nên giao quyền kiểm soát DAO cho các mô hình ngôn ngữ lớn phổ thông.

Quan điểm này cũng nhận được sự đồng tình từ nhiều chuyên gia, cho rằng DAO chỉ có thể phát huy sức mạnh chính trị và quản trị thực sự khi được đảm bảo tính ẩn danh và quyền riêng tư cho người tham gia.