Chainalysis: Lừa đảo khiến crypto thiệt hại 17 tỷ USD trong năm 2025

Ước tính có tới 17 tỷ USD crypto đã bị thất thoát do lừa đảo và gian lận trong năm 2025, theo báo cáo mới nhất của công ty phân tích blockchain Chainalysis.

Báo cáo Crypto Crime Report 2026, công bố ngày 13/1, cho biết tội phạm đang đẩy mạnh các chiêu thức mạo danh và tận dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để “công nghiệp hóa” quá trình săn tìm nạn nhân. Các hình thức mạo danh, giả danh sàn giao dịch và lừa đảo cá nhân bằng nội dung do AI tạo ra đang dần vượt qua các vụ tấn công mạng truyền thống, trở thành phương thức chiếm đoạt tài sản chủ đạo.

Một ví dụ điển hình tại Vương quốc Anh: trong năm 2025, một người đàn ông đã mất gần 2,5 triệu USD vì một vụ lừa đảo Bitcoin. Cảnh sát mô tả đây là “xu hướng mới đáng lo ngại”, khi kẻ gian khai thác tâm lý sợ hãi và hoảng loạn, sử dụng các kịch bản thao túng tinh vi đủ sức đánh lừa ngay cả những người nắm giữ tài sản cẩn trọng, theo North Wales Police trả lời BBC.

Theo Đơn vị An ninh mạng North Wales, từ năm 2020 đến cuối năm 2023, gần 100.000 người tại Anh đã trở thành nạn nhân của các vụ lừa đảo đầu tư, với tổng thiệt hại lên tới 2,6 tỷ bảng Anh (xấp xỉ 3,5 tỷ USD), tương đương khoảng 13 triệu bảng Anh (17,5 triệu USD) mỗi tuần. Con số này chỉ phản ánh các vụ việc được báo cáo, do đó thiệt hại thực tế nhiều khả năng còn cao hơn đáng kể.

Theo Chainalysis, những câu chuyện như vậy không còn là cá biệt. Riêng các vụ lừa đảo mạo danh đã ghi nhận mức tăng trưởng 1.400% so với cùng kỳ năm trước. Giá trị trung bình mỗi khoản tiền bị chiếm đoạt cũng tăng mạnh, khi tội phạm chuyển từ các chiêu thức “rải thảm” sang nhắm mục tiêu ít hơn nhưng giá trị cao hơn. Đáng chú ý, các vụ lừa đảo có hỗ trợ AI mang lại lợi nhuận cao gấp 4,5 lần so với lừa đảo truyền thống, nhờ deepfake và công cụ tự động hóa giúp tạo ra hàng loạt “nhân viên hỗ trợ”, “thông báo từ cơ quan chức năng” hay “người trong cuộc đáng tin cậy” giả mạo.

Sự thay đổi này đặc biệt quan trọng vì nó làm rõ nguồn gốc của các khoản thất thoát lớn trong crypto. Dù các vụ hack vẫn là mối đe dọa dai dẳng — Chainalysis từng ghi nhận gần 2,2 tỷ USD bị đánh cắp trong năm 2024 — thì lừa đảo ngày càng dựa vào một yếu tố khó “vá lỗi” hơn cả smart contract: niềm tin của con người.

Lior Aizik, đồng sáng lập kiêm Giám đốc vận hành của sàn giao dịch crypto XBO, cho biết xu hướng này hoàn toàn trùng khớp với những gì ông chứng kiến thực tế. Ông cảnh báo người dùng tuyệt đối không chia sẻ dữ liệu nhạy cảm, ngay cả khi tin rằng đang làm việc với bộ phận hỗ trợ chính thức. “Không bao giờ chuyển crypto cho bất kỳ ai. Nếu một thông điệp mang tính khẩn cấp hoặc yêu cầu giữ bí mật, đó gần như chắc chắn là dấu hiệu đáng ngờ,” Aizik nói.

Theo Aizik, bản thân ông đã nhiều lần bị mạo danh. “Kẻ lừa đảo dùng tên tôi, tạo hồ sơ giả để liên hệ với các cá nhân trong ngành và yêu cầu chuyển tiền, giả vờ đại diện cho XBO. Những cuộc tấn công này dựa vào cảm giác cấp bách và niềm tin, chứ không phải công nghệ.”

Dữ liệu của Chainalysis cho thấy chính điểm này mới là cốt lõi của làn sóng tội phạm hiện nay: tội phạm crypto không còn chỉ xoay quanh các vụ xâm nhập hay khai thác lỗ hổng kỹ thuật, mà ngày càng là những màn lừa dối đủ chân thực để vượt qua sự cảnh giác, ngay cả khi ví và sàn giao dịch đã làm đúng mọi quy trình bảo mật.

• Ví trình duyệt: Lỗ hổng chết người khiến crypto mất 713 triệu USD 2025
• Một người dùng crypto mất 50 triệu USDT vì bẫy lừa đảo “đầu độc địa chỉ” on-chain

Tư Mã Ý