Cạn ưu đãi, LIT mất ngôi: Thị phần Lighter rơi xuống 8,1%

Sự thống trị của Lighter (LIT) trong phân khúc hợp đồng vĩnh viễn DeFi từng chạm đỉnh gần 60% vào giữa tháng 12/2025, phản ánh giai đoạn tăng trưởng bùng nổ ngay sau khi nền tảng ra mắt. Đà mở rộng này được thúc đẩy mạnh mẽ bởi làn sóng hoạt động phát sinh từ airdrop, cùng các chương trình khuyến khích thanh khoản được triển khai với cường độ cao.

Tuy nhiên, khi các ưu đãi dần được điều chỉnh về trạng thái bình thường, mức độ tham gia của người dùng cũng nhanh chóng hạ nhiệt, kéo theo sự suy giảm rõ rệt của khối lượng giao dịch. Bước sang tháng 1/2026, làn sóng thu hẹp trên toàn thị trường tiếp tục gia tăng áp lực, trong bối cảnh tổng khối lượng giao dịch hợp đồng vĩnh viễn hằng ngày lùi về vùng 15–20 tỷ USD — thấp hơn khoảng 30% so với cùng kỳ năm trước.

Trong khi thị phần của Lighter suy yếu, Hyperliquid (HYPE) dần giành lại ưu thế, mở rộng quyền kiểm soát lên vùng 40–50%. Sự dịch chuyển này đã tái định hình cục diện cạnh tranh, đồng thời tạo điều kiện để Paradex và dYdX thu hút thêm dòng vốn trong các giai đoạn biến động mạnh của thị trường.

Dù ghi nhận một nhịp phục hồi ngắn hạn vào đầu tháng 2, thị phần của Lighter sau đó tiếp tục trượt về quanh mốc 25%, cho thấy động lực đầu cơ đang dần suy yếu và thiếu tính bền vững.

Dẫu vậy, Lighter vẫn duy trì nền tảng cấu trúc tương đối vững chắc ở các hợp đồng Bitcoin và Ethereum, khi nắm giữ hơn 50% hợp đồng mở tại những cặp giao dịch trọng yếu.

Nhìn chung, dù khối lượng giao dịch nổi bật đã hạ nhiệt, lớp thanh khoản cốt lõi của Lighter vẫn cho thấy độ bền đáng kể, ngay cả trong bối cảnh điều kiện vĩ mô thắt chặt và các hoạt động giao dịch dựa trên ưu đãi không còn đóng vai trò dẫn dắt như trước.

Sự trỗi dậy của Hyperliquid thông qua dòng thanh khoản rút khỏi Lighter

Vào cuối năm 2025, Lighter từng vươn lên chiếm gần 60% thị phần nhờ chính sách phí giao dịch bằng 0 cùng kỳ vọng về một đợt airdrop cận kề. Sự kết hợp này đã kéo dòng giao dịch dồn mạnh về một nền tảng duy nhất, kích hoạt làn sóng trader ngắn hạn và đẩy khối lượng tăng vọt khi nhu cầu sử dụng đòn bẩy bùng nổ.

Khi năm 2025 khép lại, tổng doanh số giao dịch toàn ngành chạm mốc 7,9 nghìn tỷ USD. Trong giai đoạn cao trào đó, Lighter thậm chí đã vượt qua Hyperliquid về mức độ hoạt động hằng ngày. Tuy nhiên, cán cân nhanh chóng đảo chiều. Airdrop LIT diễn ra ngày 30/12 đã biến động lực “giao dịch để tích điểm” thành tâm lý “chốt lời rồi rút lui”.

Cú giảm 45% của giá LIT vào giữa tháng 1 trở thành chất xúc tác quyết định. Các ví tập trung vào lợi suất đồng loạt tháo vị thế, làm suy giảm khối lượng giao dịch lặp lại và bào mòn lớp người dùng trung thành. Khi nhóm này rời đi, thị phần của Lighter bị nén xuống khoảng 25%, rồi tiếp tục trượt dài về 8,1% vào giữa tháng 2 trong bối cảnh bảng xếp hạng liên tục xáo trộn.

Ở chiều rộng hơn, thị trường tăng trưởng nhanh hơn khả năng giữ chân dòng tiền của Lighter. Tổng khối lượng giao dịch perp đã tăng gấp đôi, lên 14 nghìn tỷ USD chỉ trong sáu tháng, khiến bất kỳ nhịp chững lại nào cũng nhanh chóng dẫn tới pha loãng thị phần.

Làn sóng dịch chuyển này được Hyperliquid hấp thụ mạnh mẽ, với 23,4% thị phần và quyền kiểm soát tới 70% hợp đồng mở. Trong khi đó, Aster và EdgeX cũng tranh thủ hút thêm dòng tiền nhờ lợi thế độ trễ thấp, cơ chế hoàn phí và các gói ưu đãi mới.

Định vị chiến lược của Justin Sun

Dòng vốn rút ra đã bào mòn vị thế của Lighter ngay cả trước khi những giao dịch token quy mô lớn xuất hiện. Sau airdrop, thanh khoản nhanh chóng co hẹp, khối lượng giao dịch suy giảm mạnh và thị phần lao dốc từ mức áp đảo 60% xuống còn một chữ số. Trong bối cảnh đà trượt này tiếp diễn, tâm điểm không còn là cuộc đua giữa các sàn, mà chuyển hẳn sang câu chuyện định vị và vận mệnh của token.

Sự thay đổi ấy càng trở nên rõ nét khi Justin Sun — nhà sáng lập Tron — chuyển gần 10 triệu LIT vào các ví nóng của sàn giao dịch. Dữ liệu từ Arkham cho thấy 7,212 triệu LIT được luân chuyển qua một tuyến nạp, sau đó thêm 5 triệu LIT đi vào hệ thống qua một kênh khác.

Song song với đó, nhiều ví khác cũng nạp thêm 1–2 triệu LIT vào cùng hạ tầng. Mức độ tập trung này cho thấy sự chuẩn bị cho khả năng phản ứng nhanh nếu biến động gia tăng. Khi tài sản được đưa vào ví nóng, tính minh bạch giảm xuống trong khi tùy chọn bán được mở rộng, qua đó tạo áp lực đáng kể lên tâm lý thị trường.

Ở chiều ngược lại, Wintermute đã tích lũy LIT, củng cố kỳ vọng về sự gia tăng hoạt động. Trong khi đó, HTX lại chuyển 6,5 triệu LIT vào hạ tầng zkLighter, phát đi tín hiệu ưu tiên hỗ trợ hệ sinh thái hơn là bán ra ngay lập tức.

Tựu trung, cách định vị của Justin Sun phản ánh một chiến lược linh hoạt: vừa nuôi dưỡng câu chuyện phục hồi của Lighter, vừa giữ sẵn “đòn bẩy” thực thi trong trường hợp điều kiện thị trường chuyển xấu.

• 3 altcoin đang được cá voi đang mua vào sau lệnh cấm thuế quan của Trump do Tòa án Tối cao ban hành
• Lighter hợp tác Circle, chia sẻ doanh thu từ 920 triệu USDC
• Bitcoin đối mặt “deadline” Power Law vào cuối năm 2026

SN_Nour