CEO Circle: Các tác nhân AI sẽ thay thế công việc của con người “trên quy mô khổng lồ”

Một “cú kiểm tra thực tế” mới đang xuất hiện trên thị trường việc làm khi tác động của trí tuệ nhân tạo ngày càng rõ nét.

Phát biểu tại Economic Club of New York, CEO của Circle – Jeremy Allaire – nhận định rằng các tác nhân AI (agentic AI) sẽ thay thế một tỷ lệ rất lớn công việc hiện do con người đảm nhiệm, với quy mô chưa từng có, đặc biệt trong nhóm lao động trí thức.

Theo ông, AI không chỉ làm gia tăng tốc độ hoạt động kinh tế mà còn giúp doanh nghiệp vận hành hiệu quả hơn đáng kể. Về dài hạn, năng suất và tăng trưởng GDP có thể được thúc đẩy mạnh mẽ trên hầu hết các ngành.

Tác động hai mặt: thay thế lao động và nâng cấp năng lực con người

Allaire cho rằng AI sẽ tạo ra một sự chuyển đổi mang tính “đứt gãy” trên thị trường lao động. Trong khi nhiều công việc bị thay thế, những người biết tận dụng AI sẽ có “siêu năng lực” mới, giúp gia tăng đáng kể hiệu suất và tầm ảnh hưởng.

Ông so sánh làn sóng AI với cuộc cách mạng máy tính cá nhân và internet trước đây: từ việc thay thế giấy tờ thủ công sang máy tính, rồi đến sự bùng nổ hiệu suất nhờ kết nối trực tuyến. Theo ông, AI có thể mở ra những cơ hội còn lớn hơn nhiều.

Nguy cơ gia tăng thất nghiệp và tái cấu trúc doanh nghiệp

Các dấu hiệu ban đầu cho thấy thị trường lao động đang bắt đầu chịu tác động. Nhiều công ty công nghệ tiên tiến đang cắt giảm nhân sự nhanh hơn các lĩnh vực khác, đồng thời hạn chế tuyển dụng hoặc chỉ chọn lọc những vị trí thực sự cần thiết.

Một số dự báo cho thấy tỷ lệ thất nghiệp tại Mỹ có thể tăng nhẹ lên khoảng 4,5% vào cuối năm, một phần do AI thay thế việc làm. Thậm chí, các kịch bản bi quan hơn còn cảnh báo thất nghiệp có thể tăng gấp đôi trong vài năm tới nếu AI phát triển quá nhanh.

Các tập đoàn lớn như Block của Jack Dorsey hay Meta cũng đang đẩy mạnh tái cấu trúc để tối ưu hóa hiệu quả nhờ AI, bao gồm cắt giảm đáng kể lực lượng lao động.

Áp lực chính sách và nhu cầu tái định nghĩa “hợp đồng xã hội”

Allaire cho rằng tác động của AI sẽ trở thành vấn đề trung tâm trong các cuộc bầu cử sắp tới, khi ảnh hưởng lan rộng trong vòng 24 tháng tới. Tuy nhiên, ông nhận định các giải pháp phổ biến như thu nhập cơ bản phổ quát (UBI) hay đào tạo lại lao động vẫn còn quá đơn giản so với quy mô vấn đề.

Theo ông, cần một cách tiếp cận toàn diện hơn – thậm chí phải “tái định nghĩa hợp đồng xã hội” – để thích ứng với một nền kinh tế nơi AI đóng vai trò trung tâm. Do tính chất toàn cầu của công nghệ này, các giải pháp cũng không thể chỉ giới hạn trong phạm vi từng quốc gia.

Cơ hội lớn cho thế hệ lao động mới

Dù tồn tại nhiều rủi ro, Allaire lại cho rằng đây có thể là thời điểm tốt nhất để gia nhập thị trường lao động – đặc biệt với người trẻ.

Những cá nhân có khả năng học hỏi nhanh và làm chủ các công cụ AI có thể đạt hiệu suất vượt trội, thậm chí gấp hàng chục hoặc hàng trăm lần so với trước đây. Điều này mở ra cơ hội tham gia vào những lĩnh vực mà trước đây họ không thể tiếp cận.

Ông nhấn mạnh: trong kỷ nguyên AI, lợi thế không còn nằm ở kinh nghiệm lâu năm, mà ở khả năng thích nghi và khai thác công nghệ mới.