10 dự án crypto thua lỗ nặng nhất năm 2025 (và lý do thất bại)

Năm 2025 được kỳ vọng là năm trưởng thành của crypto, với những yếu tố then chốt như: quy định minh bạch hơn, sự chấp nhận rộng rãi từ các tổ chức tài chính lớn, và hạ tầng được xây dựng để tồn tại lâu dài. Trên thực tế, nền tảng cho tất cả những điều này đã được đặt ra.

Tuy nhiên, thị trường cũng chứng kiến một bài học đắt giá: narrative (câu chuyện, niềm tin thị trường) có thể sụp đổ nhanh chóng khi thiếu minh bạch gặp cơ chế định giá thực tế. Những token từng được tung ra với cơn sốt truyền thông tối đa, thu phí tối đa, rồi lộ ra các thỏa thuận phụ, lịch trình pha loãng, và những lời hứa rỗng vốn đã tồn tại từ đầu.

Liên kết giữa bê bối market-maker của Movement và sự sụt giảm 99% vốn chủ sở hữu của KindlyMD không phải là do xui xẻo hay thời điểm thị trường gấu. Đó là cùng một kịch bản: bán giấc mơ cho nhà đầu tư cá nhân, thương lượng điều khoản khác với người trong cuộc, và để thanh khoản bay biến khi nhạc dừng.

Movement Labs – Khi “sân khấu quản trị” trở thành hiện trường tội phạm

Tháng 12/2024, Movement Labs hứa hẹn một giải pháp mở rộng Ethereum dựa trên Move-VM, kèm marketing bóng bẩy và niêm yết trên các sàn lớn.

Đến giữa năm 2025, dự án trở thành ví dụ điển hình về cách các thỏa thuận token thiếu minh bạch phá hủy uy tín nhanh hơn bất kỳ thất bại kỹ thuật nào.

• Movement đã chuyển khoảng 66 triệu MOVE (tương đương 5% tổng cung, trị giá 38 triệu USD) cho một market maker liên quan đến Web3Port qua trung gian.

• Hầu hết số token này tràn ra thị trường ngay lập tức, dẫn đến giá MOVE giảm 97% từ đỉnh tháng 12/2024.

• Coinbase đã hủy niêm yết MOVE, quỹ sáng lập đình chỉ rồi sa thải đồng sáng lập Rushi Manche, đồng thời thuê đơn vị kiểm toán quản trị bên ngoài.

Berachain – Khi vốn “lính đánh thuê” gặp điều khoản mờ ám

Berachain ra mắt năm 2025 như “DeFi L1 bản địa” được yêu thích, với TVL vượt 3,2 tỷ USD ngay sau khi ra mắt. Blockchain này đề xuất cơ chế “proof of liquidity” để khuyến khích vault trên DeFi protocols.

Tuy nhiên:

• Đến cuối năm, TVL chỉ còn 177 triệu USD, giảm hơn 90%.

• Token BERA cũng đi theo quỹ đạo tương tự. Người nhận airdrop và yield farmer rút lui khi lượng token phát hành lớn lộ ra rằng phần lớn khối lượng giao dịch trên chuỗi đến từ incentives, không phải tăng trưởng tự nhiên.

• Tài liệu rò rỉ cho thấy ít nhất một nhà đầu tư sớm có thỏa thuận phụ (side-letter) khác với vòng công khai, bao gồm quyền thanh khoản và vesting thuận lợi hơn.

Kết quả: BERA giảm 93% so với giá khởi điểm.

Mantra – RWA và thao túng thị trường

Mantra khai thác câu chuyện RWA “được quản lý, neo tại Dubai”, với token OM tăng từ 0,05 USD lên 9,17 USD trong một năm.

• Sau đó, một đợt bán tháo khổng lồ giảm OM 90%, Mantra cáo buộc các sàn tập trung thao túng order book khi các vị thế phái sinh lớn bị thanh lý.

• Những người trong ngành cho rằng Mantra và market maker khai thác lỗ hổng validation để tăng tính thanh khoản ảo cho token.

GameFi – Narrative thất bại nặng

GameFi là narrative tệ thứ hai năm 2025, giảm 75,1%, chỉ nhỉnh hơn DePIN (76,7%).

• Thị phần quan tâm nhà đầu tư giảm từ 3,7% (2024) xuống 1,3% (2025), rời khỏi top 20 narrative phổ biến.

• Các token cũ như AXS, GALA, SAND vẫn chìm sâu dưới đỉnh chu kỳ trước, còn cohort 2025 không vượt qua được hype từ yield farming.

• Các dApp và phân tích on-chain cho thấy token tăng vọt khi ra mắt nhưng nhanh chóng lao dốc do retention thấp và phát hành vượt cầu.

Pi Network – “Free to mine” cũng không bền

Sau khi mở Open Mainnet vào 20/2/2025:

• Token PI tăng gần 200% trong một tuần, đạt 2,98 USD, nhưng giảm hơn 80% khi lượng token unlock tiếp tục.

• Khoảng 60% PI vẫn nằm trong tay team core, khiến cộng đồng thất vọng.

• Dù team cố gắng hồi sinh bằng Pi Network Ventures ($100 triệu) và pivot sang game (FruityPi), thị trường đã phán quyết: dự án “gần thành công” sẽ sụp đổ khi gặp cơ chế định giá thực tế.

Meme coins – TRUMP, MELANIA, LIBRA

• TRUMP memecoin: từ <10 USD lên 70 USD sau 2 ngày, sau đó giảm ~70%, cuối năm còn ~5 USD.

• MELANIA: tăng nhanh, sau đó giảm >98%.

• LIBRA (Solana): tăng từ mức vi mô lên ~5 USD, nhưng các founder nắm ~70% supply bán tháo, giá sụt ~85%.

Cả ba dự án đều liên quan đến cáo buộc gian lận và thao túng thị trường.

Launch Coin → BELIEVE – IPO tốc độ tweet

• Token PASTERNAK (sáng lập Ben Pasternak) tăng vốn hóa >250 triệu USD trong vài ngày nhờ mạng ICM trên X (Twitter).

• Đến cuối 2025, token BELIEVE còn ~9,5 triệu USD, nhiều token khác trong hệ sinh thái pump-and-dump.

AI tokens – Hype nhưng thiếu giá trị thực

• Mặc dù AI là narrative thứ hai phổ biến, nhưng AI tokens giảm trung bình 50% trong năm.

• Một số token mất ~75% giá trị, xóa khoảng 53 tỷ USD khỏi thị trường.

• Nguyên nhân: giá token phản ánh utility tương lai quá sớm, trong khi doanh thu và lượng người dùng không đủ.

Layer 2 – Lý thuyết vs. thực tế

• Hoạt động on-chain và TVL tiếp tục di chuyển sang L2, nhưng phần lớn rollup nhỏ không giữ được thanh khoản.

• Base TVL 4,5 tỷ USD, Arbitrum 2,9 tỷ USD, còn phần còn lại <500 triệu USD.

• TVL nhiều L2 giảm trong năm, token governance trung bình giảm 40,6%, nhiều rollup bị đóng hoặc hợp nhất.

KindlyMD – Ván cược Bitcoin thất bại

• Hợp nhất với Nakamoto Holdings, cổ phiếu NAKA từ 25 USD giảm xuống 0,37 USD cuối năm, mất ~99%.

• Unlock cổ phiếu PIPE cho phép early investor bán tháo.

• Mặc dù nắm giữ 5.398 BTC, nhưng cổ phiếu vẫn giao dịch dưới giá trị Bitcoin trên bảng cân đối, đối mặt với nguy cơ hủy niêm yết Nasdaq.

Bài học rút ra

Những dự án thua lỗ lớn năm 2025 đều có mẫu số chung:

• Thiếu minh bạch, opaque.

• Pha loãng quá mức (excessive dilution).

• Vốn “lính đánh thuê” (mercenary capital).

• Narrative sụp đổ khi retail định giá thực tế.

Thị trường trừng phạt các dự án coi marketing thay cho product-market fit, và các nhà sáng lập xem token launch như sự kiện thanh khoản thay vì cam kết nhiều năm.

• Những sự kiện sụp đổ thị trường tiền điện tử năm 2025 và lý do chúng xảy ra
• Chu kỳ 4 năm của Bitcoin đã bị phá vỡ — và nếu đúng như vậy, điều gì sẽ đến tiếp theo?

Vương Tiễn